Top 19 # Video Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm Ngoài Trời / 2023 Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 12/2022 # Top Trend | Inkndrinkmarkers.com

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm Ngoài Trời / 2023

KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM NGOÀI TRỜI

Trên nền tản ngành nông nghiệp trồng lúa tại vùng ĐBSCL phát triển rất dồi dào, mỗi năm điều có một sản lượng lớn về lúa gạo và phế phẩm của ngành trồng lúa đó chính là rơm rạ đang được bà con nông dân tận dụng để tạo thêm một nguồn thu nhập cho gia đình thay gì phải bỏ phí.

Trong điều kiện đó, Công ty Cổ phần Việt Mỹ chuyên nuôi trồng và chế biến nấm rơm đóng hộp xuất khẩu đã ra đời và tọa lạc trên cái nôi của một làng nghề trồng nấm rơm truyền thống vùng đất Lai Vung – Đồng Tháp.

Nấm rơm là loại thực phẩm được ưa chuộng trên thế giới thông qua các sản phẩm nấm rơm đóng hộp. Do vậy để đáp ứng nhu cầu thị trường tiêu thụ và đảm bảo nguồn nguyên liệu cung cấp cho nhà máy ổn định và chất lượng nấm đạt chuẩn nên Công ty chúng tôi quyết định cho ra đời cẩm nang “KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM” nhằm mục đích cung cấp những kiến thức cơ bản nhất về cách trồng, cách chăm sóc và thu hoạch nấm theo yêu cầu của Công ty.

Nội dung của cẩm nang gồm các phần như sau:

KHÁI NIỆM VỀ SINH HỌC VÀ NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NẤM RƠM

Nấm rơm là một loài nấm hoại sinh, phân bố phổ biến ở vùng nhiệt đới. Nấm thường mọc trên rơm rạ mục nên có tên thông dụng là nấm rơm (Straw Mushroom), tên khoa học là Volvariella Volvaceae.

Nấm rơm phát triển qua các giai đoạn: Bào tử gặp các điều kiện thuận lợi nẩy mầm thành các hệ sợi nấm, sợi nấm đan kết lại với nhau hình thành quả thể đầu trên hình thành đinh ghim màu trắng, quả thể tiếp tục phát triển có hình nút, hình cầu, hình trứng và cuối cùng tách vỏ bao thành hình dù.

II. CHU TRÌNH SỐNG CỦA NẤM RƠM

Giá bào tử thường chứa 1 nhân , nhưngbào tử 2 nhân cũng được quan sát thấy (Chang and Ling ,1970). Giá bào tử khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ nảy mầm ,cho ống mầm mọc đạt chiều dài nhất định thì phân nhánh, tạo thành hệ sợ đơn bội (Haploid),số lượng nhân giống trong ống mầm khi chưa phân nhánh từ 1- 15 .Nhân tế bào nấm rơm thường hình cầu nhưng đôi khi hình trái xoan, đường kính 1,68 -2,9 µm.

Các sợ đơn bội này có thể kết hợp với nhau để tạo nên sợ song hạch tuy không có khóa ( móc nối) được hình thành. Cả 2 loại sợi đơn bội và song hạch đều có khả năng hình bào tử màng dầy nhiều nhân màu nâu hồng. Chúng được hình thành trên những sợi nấm phân nhánh riêng biệt và tách rời ra khi già, thường có hình cầu với đường kính 58µm.

Volvariella volvacea (Fr) Sing. Là loài đồng tản sơ cấp. Dựa trên cơ sở tự hữu thụ của phần lớn các dòng đơn bào tử được phân lập và sự hiện diện của quá trình phân bào giảm nhiểm tạo nên bởi nhân con đi vào mỗi giá bào tử được hình thành. Những nghiên cứu khi nuôi cấy đơn bào tử trong phòng thí nghiệm đã chỉ ra rằng, năng suất của nấm nhìn chung phụ thuộc vào lượng bào tử màng dày sản sinh ra và độ phong phú của sợi nấm không khí, những nghiên cứu của Grahana (1975) cho thấy chon giống bằng nuôi cấy tế bào tử có thể làm bền vững và trẻ hóa các dòng nấm nuôi trồng, mà khi nuôi cấy thuần khiết nhiều lần trên môi trương nhân tạo đã mất khả năng sinh quả thể sinh phú.

Hình 1: Chu trình sống của nấm rơm

Bào tử giá nẩy mầm tốt nhất ở nhiệt độ 40 0C, còn sợi nấm mới nẩy mầm, mọc tốt nhất ở nhiệt độ 35 0C. Nhiệt độ phù hợp cho sợi nấm mọc là 30 – 35 0C ( thích hợp nhất là 32 0). Tốc độ mọc của sợi chậm lại khi nhiệt độ xuống thấp hơn 20 0C hoặc cao hơn 40 0C, và không mọc chút nào khi nhiệt độ lên cao hơn 45 0C hay thấp hơn 15 0 C.

Khi tồn trữ ở nhiệt độ thấp, khả năng mọc lại của sợi nấm khi nuôi cấy thuần khiết giảm sút nhanh chóng, thậm chí mất hẳn.

Nhiệt độ thích hợp cho sự hình thành quả thể của nấm rơm là 30 0C ± 2 0C. Nhiệt độ cao hơn làm giảm sản lượng nấm, thấp hơn kéo dài thời gian bắt đầu cho thu hoạch. Nhiệt độ dưới 20 0 C không quan sát thấy có sự hình thành quả thể (Chang, 1965).

Độ ẩm cần thiết cho sự mọc của nấm rơm trên giá thể rơm rạ khoảng 60 -70% và trên bong phế thải là 70%.

Độ ẩm không khí xung quanh luống nấm cần khoảng 80 -90%.

Nấm rơm phát triển tốt nhất ở pH trung tính, hay hơi kiềm và khả năng thích ứng với môi trường kiềm cao hơn môi trường acid.

Nguyên liệu thường dùng: Rơm, rạ sau khi thu hoạch lúa, hoặc có thể dùng: lục bình, than bắp non, bã mía, bông gòn…có chất cellulose nhiều.

Nấm rơm cần thiết chủ yếu là Các-bô-hy-đrát, đạm tố và các loại khoáng chất như đạm hữu cơ, đạm vô cơ, đường, tinh bột, cellulose, sắt (Fe), kẽm (Zn), kali (K), lưu huỳnh (S), magnesium (Mg), phosphor (P), calcium (Ca)…và một số nguyên tố vi lượng khác.

Do đó việc chọn và xử lý nguyên liệu trước khi trồng nấm sẽ quyết định quan trọng đến năng suất và phẩm chất nấm rơm.

Nhiệt độ tối thích cho sự mọc của sợi nấm là 30 – 35 0C và cho sự hình thành của quả thể là 30 0C 2 0 C.

– Từ 10 0C – 20 0 C : Sợi nấm sinh trưởng yếu.

– Ở 20 0 C : Sau 12 giờ chết toàn bộ quả thể hình thành đinh ghim và đình chỉ sinh trưởng quả thể hình cầu.

– Dưới 15 0C và trên 45 0 C không bao giờ xuất hiện quả thể.

Điều này cho thấy tùy giai đoạn sinh trưởng của nấm rơm mà tác động kỹ thuật để điều chỉnh nhiệt độ phù hợp sự sinh trưởng của nấm rơm để tăng thêm năng suất.

Sự biến dưỡng của nấm rơm sẽ bình thường ở điều kiện ẩm độ thích hợp.

Như vậy ẩm độ cần phải được theo dõi trong suốt quá trình trồng nấm để điều chỉnh cho phù hợp.

Nếu rơm ủ quá dày, ẩm độ quá cao, ô nhiễm hoặc không thoáng sẽ dẫn đến tình trạng tích tụ thán khí (CO 2 nhiều (0,3 – 0,5%) chung quan mô nấm thì tơ và nụ nấm sẽ chậm tăng trưởng.

Do đó cần phải thong khí cho mô nấm, tuy nhiên việc trao đổi khí với bên ngoài từ từ và đúng lúc để tránh hơi nước và nhiệt độ giảm nhanh không có lợi cho sự phát triển của nấm.

Cần lợi dụng điều này để xử lý rơm bằng vôi nhằm hạn chế một số nấm có hại phát triển.

Không sử dụng nước phèn, mặn để ủ và chăm sóc mô nấm.

Giai đoạn phát triển tơ nấm: Ở điều kiện che mát hay ẩm, tối vẫn có thể tăng trưởng và sinh sản bình thường. Nguồn dinh dưỡng của chúng là sự phân hủy từ rơm rạ, thổ nhưỡng và một số chất hữu cơ, chúng không có diệp lục tố để sử dụng năng lượng mặt trời tổng hợp tạo nguồn dinh dưỡng, ngược lại tơ còn bị hủy hoại, không sống nổi khi bị ánh sáng mặt trời chiếu thẳng.

Giai đoạn tạo tai nấm: Ánh sáng khuếch tán lại có ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng của tai nấm.

Nước trồng nấm có thể dùng nước sông, suối, nước mưa, nước giếng, nước không bị nhiễm phèn, mặn, pH cuủa nước tốt nhất là trung tính (pH = 7).

Hay còn gọi là meo giống. Để sản xuất được giống cần phải có phòng thí nghiệm với các trang thiết bị chuyên dùng. Giống nấm là một yếu tố quan trọng trong quá trình trồng nấm. Nó có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và năng suất của nấm trồng.

Một bịch giống tốt có các đặc điểm sau:

Tám yếu tố trên có ảnh hưởng quyết định đến năng suất của nấm rơm, cần phải căn cứ vào từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển mà có những tác động kỹ thuật để đáp ứng những yêu cầu của từng yếu tố để nấm rơm đạt năng suất cao.

KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM NGOÀI TRỜI

Nấm rơm có thể trồng được quanh năm, tuy nhiên tùy theo điều kiện thời tiết mà chúng ta áp dụng các biện pháp khác nhau để khắc phục tình trạng bất lợi.

Đất nơi trồng nấm phải được dọn vệ sinh sạch sẽ. Thường xuyên thay đổi đại điểm trồng để phòng tránh dịch bệnh, ít nhất là 2-3 đợt/lần .

Nguyên liệu chính hiện nay sử dụng để trồng nấm rơm là rơm rạ nên trong tài liệu này chỉ đề cập kỹ thuật xử lý rơm (gọi tắt là ủ rơm). Cách xử lý nguyên liệu khác cũng tương tự như xử lý rơm mặc dù có ít nhiều sai khác.

– Chế biến rơm thành thức ăn dễ hấp thu cho nấm:

Nhờ các vi sinh vật tự nhiên có sẵn trong nguyên liệu dưới các điều kiện thích hợp các VSV này phân giải rơm thành các chất dinh dưỡng dễ hấp thu cho nấm.

Sự phân giải rơm nhờ VSV trong đống ủ tạo ra nhiệt. Nhiệt độ này có khi lên đến 75 0 c nhờ đó hạn chế sự sinh trưởng và tiêu diệt các VSV có hại c h o trồng nấm.

Bước 1: Làm ẩm nguyên liệu

Rơm rạ khô được làm ẩm bằng cách ngâm hay tưới phun:

– Trường hợp dùng rơm tươi thì có thể không dùng cách trên chỉ tưới nước.

Xếp rơm đã được làm ẩm hết lớp này đến lớp khác. Vừa xếp vừa dẫm đạp. Trường hợp dùng rơm tươi hay rơm khô cũng được làm ẩm bằng nước .

– Thời gian ủ: Từ 10 – 12 ngày tùy theo nguyên liệu và thời tiết.

v Các điều cần lưu ý để ủ rơm đạt yêu cầu:

– Chọn nguyên liệu: Nguyên liệu sạch bệnh, không bị úng nước, không bị mốc.

– Độ ẩm: Độ ẩm rơm trong đống ủ được điều chỉnh trong khoảng 70% .

– Độ nén đống ủ: Khi xếp đống ủ không nên xếp quá chặt và cũng không nên xếp quá lỏng.

– Chiều cao đống ủ: Đảm bảo càng cao càng tốt, thường chiều cao từ 1,4 – 1,8m đạt yêu cầu.

v Kiểm tra nguyên liệu đã ủ:

Trước khi trồng nấm cần kiểm tra rơm để ủ theo các chỉ tiêu sau:

Xoắn rơm đã ủ thành cuộn đặt lên nền đất tạo thành dòng nấm . Chiều ngang của dòng nấm 0,3m chiều cao 0,3m dài tùy ý.

Sau khi rơm đã được xếp thành dòng nấm thì ta rải thuốc mồi đều trên mặt của dòng nấm.

Sau khi dòng nấm đã được rải thuốc mồi thì ta tiếp tục rải meo ( giống) vào giữa mô nấm.

Dùng một lớp rơm mỏng cuộn lại đậy lên dòng nấm sao cho che phủ hết bề mặt dòng nấm.

Cuối cùng dùng tay vuốt từ đỉnh mô ra 2 bên tạo cho mô nấm có hình như mái vòm . Vừa vuốt vừa nén cho dẻ.

Sau khi dòng nấm hoàn thành thì ta tưới nước cho mô nấm. Tùy theo dòng nấm khô hay ướt mà ta tưới nước cho phù hợp.

Sau khi cấy meo (giống) được 3 – 4 ngày thì ta dùng rơm tươi phủ rơm áo cho mô nấm. Nếu thấy rơm áo khô thì tưới nước cho mô nấm sau khi phủ rơm áo xong.

Bước 10: Đảo rơm áo cho mô nấm

Sau khi phủ rơm áo được 3 – 4 ngày thì ta tiến hành đảo rơm áo, dùng tay đảo rơm áo và sau khi đảo xong tưới nước cho mô nấm.

Hằng ngày theo dõi độ ẩm của mô nấm, nếu thấy thiếu ẩm thì tưới nước. Nên tưới vào chiều mát. Tưới thẳng lên mô nấm.

Lưu ý: Khi nấm bắt đầu xuất hiện quả thể hình đinh ghim màu trắng, lúc tưới nước cần cẩn thận: Đưa vòi phun xa mô nấm một khoảng 0,3 – 0,4 m và tưới nhẹ nhàng.

Sau khi cấy meo (giống) khoảng 10 – 12 ngày có thể bắt đầu thu hoạch. Nên thu hoạch lúc nấm có hình cầu tròn đầu vào lúc sáng sớm. Không tưới nấm trước khi thu hoạch ít nhất 5 – 6 giờ. Thu hoạch liên tiếp 3 – 4 ngày. Khi nấm đã tàn thì ngưng tưới 1 ngày. Sau đó tiếp tục tưới nước và chăm sóc như trên để thu hoạch đợt 2.

Sau khi thu hoạch xong, thì ta tiến hành thu gom dòng nấm làm phân bón cho cây trồng.

Nấm cũng như các cây trồng khác đều có thể bị sâu bệnh tác hại trong quá trình nuôi trồng. Sâu bệnh làm giảm sản lượng và chất lượng nấm, đôi lúc có khả năng gây thất thu cho người trồng.

Gây bệnh cho nấm có thể do thiếu dinh dưỡng, môi trường sống ( nhiệt độ, ánh sang…) không thuận lợi, vi khuẩn, virut, nấm dại, côn trùng…Nguyên nhân phát sinh bệnh có rất nhiều, nhưng tập trung vẫn do người trồng nấm không đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật và thường do thiếu kinh nghiệm.

Việc trị bệnh do nấm trồng thường rất khó và kết quả mang lại ít khi khả quan. Do đó, lời khuyên phòng bệnh hơn chữa bệnh vẫn tỏ ra đúng đắng trong nghề này.

Cần phải theo dõi thường xuyên dòng nấm và phát hiện bệnh kịp thời như rải vôi, xông fomal đối với các bệnh do nấm dại và vi khuẩn gây ra, trong trường hợp do côn trùng (như kiến, dế…), chuột phá hoại thì dùng các biện pháp thông thường để tiêu diệt nhưng không làm ảnh hưởng đến nấm trồng trường hợp bệnh nặng thì hủy dòng nấm và tổng vệ sinh nơi trồng nấm.

Phòng bệnh là phương pháp tốt nhất để đảm bảo sản xuất ổn định và có hiệu quả mà không cần dùng đến các biện pháp hóa học (chất chống dịch bệnh) nhiều khi không có tác dụng nhưng tiêu diệt luôn cả nấm trồng. Đồng thời, các chất chống dịch bệnh còn có khả năng gây độc hại cho người.

Con người ngày càng có xu hướng ưa thích dùng các loại thực phẩm sạch (ít dùng thuốc trừ sâu, phân bón) nên việc hạn chế hay tránh dùng các chất hóa học trong việc nuôi trồng nấm là điều cần thiết.

Để phòng bệnh hữu hiệu cần phải thực hiện những điều sau đây:

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm Ngoài Trời Kiểu Mới / 2023

Kỹ thuật trồng nấm rơm ngoài trời là cách trồng nấm kiểu mới có nhiều ưu điểm được nhiều bà con áp dụng và mang lại hiệu quả năng suất cao. Ưu điểm của kỹ thuật trồng nấm rơm ngoài trời

Kỹ thuật trồng nấm rơm ngoài trời hay còn gọi là trồng nấm rơm không đậy là phương pháp trồng nấm ngoài trời thay vì trong nhà kín, tận dụng mọi bề mặt có thể ngay cả các góc trong vườn để trồng nấm mang lại giá trị kinh tế cao, cùng nhà nông làm giàu hiệu quả.

Các ưu điểm của kỹ thuật trồng nấm rơm ngoài trời bao gồm:

Cách thực hiện đơn giản, ít tốn nhân công chăm sóc.

Có thể thực hiện trên diện tích lớn, tận dụng được diện tích tối đa, trồng được cả dưới tán cây trong vườn nhà.

Sau khi thu hoạch nấm có thể tận dụng phụ phẩm làm lượng phân hữu cơ cho cây trồng.

Tăng chiều dài mô nấm nhờ không cần đậy rơm.

Nấm phát triển ít bị dợp.

Kỹ thuật trồng nấm ngoài trời

Địa điểm

Khác với k ỹ thuật trồng nấm sò, để áp dụng kỹ thuật trồng nấm rơm kiểu mới này, bà con nên chọn những khoảng đất thoáng mát, đủ ánh mặt trời, khả năng thoát nước tốt. Tùy thuộc vào quy mô nấm mà bà con có thể áng chừng diện tích đất, thông thường cứ 100 công rơm cần khoảng 1.500m2 là đủ.

Ủ và chọn rơm

Chọn rơm: Không chọn rơm bị mục nát, cháy rầy.

Ủ rơm: Kích thức mô ủ có chiều ngang 2m, chiều cao 1,5m, chiều dài phụ thuộc vào số lượng rơm. Bà con có thể chất đất thành từng lớp cao khoảng 2 – 3 tất tưới nước cho đất ẩm, sau đó tiếp tục chất đất đến khi có chiều cao 1,5m. Sau 7 ngày ủ rơm thì tiến hành đảo rơm cho chín đều.

Chọn meo giống

Chọn những meo giống có tơ mọc thẳng, nhánh tơ phân đều khắp, màu trắng hình lông chim.

Tơ đóng với mật độ dày, ngửi có mùi nấm rơm.

Không chọn những bịt meo đã bị nhiễm mốc xanh, mốc đen, vàng cam.

Đáy bịt meo có dấu hiệu ướt nhão, khi ngửi có mùi chua.

Khi bẻ meo bà con chú ý nên bẻ nhẹ nhàng, không vò mạch sẽ khiến tơ bị dập và ảnh hưởng tới sự phát triển của meo.

Chất mô nấm

Theo kỹ thuật trồng nấm rơm ngoài trời, công đoạn chất mô nấm được tiến hành sau khi rơm ủ đã chín. Bà con thực hiện như sau:

Loại bỏ lớp rơm bên ngoài, lấy ra cuộn tròn bên trong.

Bịt gọn hai đầu như hình chiếc gối.

Đường kính một cuộn rơm khoảng 2 -3 tất.

Chất các cuộn rơm thành giồng nối tiếp rồi ém rơm xung quanh.

Thực hiện tưới nước, rải meo rồi đậy lên trên một lớp rơm mỏng 0,5 phân. Nếu thời tiết nông vụ trời mưa, bà con nên dựng đứng lọn rơm để việc thoát nước dễ dàng hơn.

Kỹ thuật chăm sóc nấm rơm ngoài trời

Tưới nước đều đặn ngày 1 lần cho nấm bằng máy bơm, bình tưới có vòi sen hoặc moter. Bà con chú ý nếu tưới thừa giồng sẽ tự điều chỉnh bằng cách bốc hơi nước. Trong trường hợp tưới không đủ nước nấm sẽ mọc sâu vào giồng.

Dùng thuốc dưỡng nấm HVP với liều dùng: 3 lít/1.000 mét mô tưới vào 3 giai đoạn: trước rải meo, 5 ngày sau rải meo và 9 -10 ngày trước khi có nấm.

Phun thuốc kích thích HQ 201, Atonik vào thời điểm nấm trứng cá để thúc đẩy nấm phát triển nhanh.

Nêu dùng những loại thuốc nhanh phân thủy, phun thuốc Sumithion để phun trước khi rải meo và thuốc trừ mạc.

Thu hoạch nấm

Tiến hành thu hoạch sau 10 -13 ngày sau khi chất mô.

Nên tiến hành thu hoạch nấm 2 lần trong ngày vào buổi sáng sớm và chiều mát.

Bà con cần lưu ý khi thu hoạch nấm ngoài trời vì nấm có màu đen nên dễ để sót.

Theo các chuyên gia tư vấn nông nghiệp, trung bình năng suất nấm đạt bình quân từ 1,8 – 2kg/m mô nấm, nếu bà con ủ rơm được chín đều và chăm sóc nấm đúng kỹ thuật sẽ đạt năng suất cao hơn.

Hoàng Thu

Trồng Nấm Rơm Ngoài Trời Bằng Rơm Giúp Tăng Thu Nhập / 2023

Mô hình trồng nấm rơm nhằm giúp đồng bào dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng tận dụng hiệu quả phế phẩm nông nghiệp tại chỗ, tạo việc làm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do đốt rơm rạ gây ra.

Trồng nấm rơm ngoài trời vừa giúp nâng cao thu nhập vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Tỉnh Lâm Đồng có khoảng 21.784ha diện tích đất lúa được trồng tại 10 huyện, trong đó diện tích lúa 2 – 3 vụ chiếm 12.211ha, lúa 1 vụ 9.573ha; có khoảng 4.500ha lúa chất lượng cao, cùng 300ha lúa giống.

Theo các nhà chuyên môn, trung bình cứ 1 tấn lúa sẽ tạo ra 1,35 tấn rơm rạ. Vậy lượng rơm rạ trung bình thải ra hàng năm tại Lâm Đồng đạt khoảng 220.050 tấn. Lượng rơm sử dụng để chăn nuôi trâu bò, ủ làm phân hữu cơ… còn hạn chế. Phần lớn chúng được sử dụng làm chất đốt, hoặc đốt trực tiếp ngoài ruộng làm phân bón, gây ô nhiễm môi trường.

Để sử dụng lượng rơm rạ này có hiệu quả cũng như giảm thiểu ô nhiễm môi trường, năm 2014, Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng đã xây dựng và triển khai mô hình: “Áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để sản xuất nấm rơm ngoài trời”.

Mô hình được triển khai tại huyện Di Linh, với quy mô 25 tấn nguyên liệu; 25 nông hộ tham gia, là những hộ đồng bào dân tộc thiểu số xã Bảo Thuận.

Các nông hộ tham gia mô hình được cán bộ tập huấn về kỹ thuật trồng và chăm sóc nấm rơm ngoài trời, cách phòng trừ sâu bệnh, được trực tiếp thực hành trên đồng ruộng các khâu như: ngâm rơm, ủ rơm, ra luống, cấy meo nấm.

Thông qua xây dựng mô hình trồng nấm rơm ngoài trời giúp cho các hộ trồng lúa trên địa bàn huyện tận dụng hiệu quả phế phẩm tại chỗ có sẵn trong nông nghiệp, tạo công ăn việc làm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do đốt rơm rạ gây ra, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân.

Sfarm.vn tổng hợp & biên tập

Kỹ Thuật Trồng Nấm Rơm / 2023

Rơm đã đủ điều kiện để chất nấm phải đạt yêu cầu:+ Rơm rạ mềm hẳn.+ Có màu vàng tươi.+ Có mùi thơm đặc trưng của rơm rạ khi lên men.

– Rơm được chất thành đống, chiều rộng 1,5-2m, chiều dài 4-8m. Khi chất đống, cứ mỗi lớp rơm cao 20-30cm tưới nước để cho rơm thấm đều và dùng chân dậm cho dẽ, tiếp tục chất các lớp tiếp theo cho đến khi đống rơm có chiều cao 1,3-1,5m. Sau đó lấy nylon, rơm khô hoặc lá chuối tủ xung quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt. Vài ngày sau khi ủ, nhiệt độ trong đống ủ lên cao khoảng 60- 70 độ C, sẽ làm chết các mầm nấm dại và phân hủy một phần chất hữu cơ trong rơm rạ, giúp cho nấm rơm dễ hấp thu chất dinh dưỡng, phát triển thuận lợi sau này.Sau khi ủ rơm từ 10-12 ngày, đống rơm ủ sẽ xẹp xuống, chiều cao khoảng 0,8-1,0m. Lúc này có thể đem rơm chất ra luống. 3. Chọn meo giống để trồng

Là khâu quan trọng có ảnh hưởng rất lớn đến năng suất trồng nấm. Chọn meo giống tốt, đúng tuổi, không nhiễm tạp khuẩn sẽ cho năng suất cao và chất lượng nấm tốt.

4. Xếp mô và rắc meo giống

– Tiêu chuẩn bịch meo tốt: Sợi tơ nấm màu trắng trong, mở nắp bịch có mùi tương tự như nấm rơm. Tơ nấm phát triển đều khắp mặt trong bịch meo. (Riêng một số meo giống, khi tơ trưởng thành, bắt đầu kết tụ lại thành những hạt màu đỏ nâu vẫn cho năng suất tốt). Một bịch meo giống nặng trung bình 120g đến 200g, có thể gieo trên mô nấm rộng 0,5m cao 0,4- 0,5m, chiều dài liếp 4-5m hoặc khoảng 6 kg rơm đã xử lý vôi.

– Lưu ý khi chọn meo giống: Không chọn sử dụng bịch meo có đốm màu nâu, đen, vàng cam vì đã bị nhiễm nấm dại. Không chọn bịch meo phía dưới đáy bịch bị ướt, bị nhão và có mùi hôi chua.

Lấy rơm trong đống đã ủ, dỡ bỏ lớp rơm ngoài mặt đống ủ. Lấy rơm đã ủ bên trong mang đi xếp mô trồng nấm, cố gắng xếp hết trong ngày phần rơm đã dỡ lớp đậy khi ủ. Phải xử lý vôi trên bề mặt trước khi chất mô nấm rơm. Có 3 cách :

Cách 1: Rãi một lớp rơm đã ủ lên mặt liếp, tiếp đó tưới nước. Dùng tay đè dẽ dặt sao cho có chiều rộng theo mặt liếp khoảng 50cm, chiều cao 20cm. Rải meo giống dọc hai bên luống, cách mép luống 5-7cm. Tiếp tục lặp lại thao tác trên cho lớp rơm thứ 2, thứ 3… Nếu ủ ba lớp thì phía trên không rãi men giống, chỉ rãi rơm khô dầy 4-5 cm. Tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn. Vuốt mô không gọn, mặt ngoài mô không láng khi thu hoạch nấm sẽ làm hư các nụ nấm nhỏ, làm giảm năng suất.

5. Chăm sóc mô nấm đã cấy giống

Cách 2: Rơm sau khi ủ chín được cuốn thành từng bó, đường kính 15-20cm, chiều dài từ 45-50cm, xếp dẽ dặt từng lớp. Sau mỗi lớp rơm, rãi meo dọc hai bên luống, cách mép luống 5-7cm, tiếp tục xếp như trên cho lớp rơm thứ 2, thứ 3… Nếu chỉ ủ ba lớp thì phía trên chỉ rãi rơm khô dầy 4-5cm, tưới nước đè dẽ dặt, vuốt mặt ngoài cho mô láng, gọn.

Cách 3: Đặt khuôn theo diện tích hiện có sao cho thuận lợi khi đi lại, chăm sóc nấm và tiết kiệm diện tích. Chiều ngang mặt mô từ 0,3-0,4 mét, chiều cao từ 0,35 – 0,4. Trải một lớp rơm rạ vào khuôn dày 10-12cm. Cấy một lớp giống viền xung quanh cách mép khuôn 4-5cm. Tiếp tục làm như vậy đủ 3 lớp. Lớp trên cùng trải rộng đều khắp trên bề mặt (lớp thứ 4).

Lượng giống cấy cho 1,2m mô khoảng 200-250g. Mỗi lớp giống cấy xong dùng tay ấn chặt, nhất là xung quanh làm thành mô. Trung bình một tấn rơm rạ khô trồng được trên dưới 90-100 mét mô nấm

Tùy thuộc địa điểm trồng trong nhà hay ngoài trời (sân bãi, dưới tán cây, đồng ruộng,…) mà cách thức chăm sóc sẽ khác nhau.

Trồng trong nhà: Sau 3-5 ngày đầu không cần tưới nước, những ngày tiếp theo quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần phun nhẹ nước trực tiếp xung quanh. Chú ý phải tưới nước khéo, nếu tưới mạnh (hạt nước lớn) dễ làm sợi nấm tổn thương, ảnh hưởng tới năng suất vì lúc này sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô. Đến ngày thứ 7-8 bắt đầu xuất hiện nấm con (giai đoạn ra quả), 3-4 ngày sau nấm lớn nhanh to bằng quả táo, quả trứng, vài giờ sau nấm có thể sẽ nở ô dù.

Nấm ra mật độ dày, kích thước lớn cần tưới 2-3 lượt nước cho một ngày. Lượng nước tưới một lần rất ít (0,1 lít cho 1,2 mét mô/ngày). Nếu tưới quá nhiều nấm dễ bị thối chân và chết ngay từ lúc còn nhỏ.

Trồng ngoài trời: Đóng mô nấm ngoài trời thường bị các đợt mưa lớn, nắng nóng làm hư hỏng, vì thế cần che phủ thêm một lớp rơm rạ khô trên bề mặt mô nấm. Lớp rơm rạ này còn tốt, xếp theo một chiều, phủ theo kiểu lợp mái nhà. Chiều dày 4-5 cm. Tất cả các bề mặt của những mô ở mép ngoài khu vực trồng cũng cần che phủ bằng lớp rơm phủ áo, kiểm tra nếu thấy mô nấm bị khô có thể tưới trực tiếp lên lớp áo phủ nhiều lần trong ngày, sao cho lớp rơm phía ngoài của mô nấm không bị mất nước.Nhiệt độ mô nấm trong những ngày đầu khoảng 38-40oC là tốt nhất. Việc tưới nước tương tự như với nấm trồng trong nhà.

Chăm sóc mô nấm: Theo dõi nhiệt độ và ẩm độ là khâu quan trọng nhất trong quá trình sản xuất. Ẩm độ là yếu tố hàng đầu, vì ẩm độ giúp quá trình phân hủy rơm rạ thuận lợi từ đó sẽ tạo nhiệt độ trong mô nấm. Nếu ẩm độ dư, thừa nước: Nhiệt độ sẽ giảm, mô nấm bị lạnh. Nếu độ ẩm thiếu, mô bị khô nhiệt độ tăng.

Giữ ẩm độ thích hợp: Khi kiểm tra mô nấm, rút một nắm (khoảng 15-20 cọng) rơm ở giữa luống, bóp chặt trong lòng bàn tay, nước hơi rịn qua kẽ tay là vừa. Nếu nước không rịn qua kẽ tay là khô, phải tưới nước. Nếu thấy nước chảy qua kẽ tay thành giọt là dư nước, phải ngưng tưới nước và ngày đó phải dỡ áo mô cho nước bốc hơi. Trong mùa mưa phải làm mái che sau khi dỡ áo mô.

Điều chỉnh nhiệt độ bằng cách tưới nước và đậy mô: Khi kiểm tra mô nấm, thấy nhiệt độ tăng, rơm ủ thiếu nước cần dùng thùng vòi sen tưới cho mô nấm. Tránh dùng vòi nước mạnh sẽ làm hư những sợi tơ và nấm nhỏ. Nếu chỉ tăng nhiệt độ mà không achat sildenafil citrate bodybuilding thiếu nước, phải giảm rơm áo bị ướt thay bằng rơm khô để giảm sức nóng và thoát bớt nhiệt. Khi kiểm tra mô nấm thấy nhiệt độ giảm, mô bị lạnh: Ngưng tưới nước, dỡ bớt áo mô, mái che nắng… để giúp mô hấp thu được nhiều nắng. Nếu là mùa mưa, cần dùng nylon, màng phủ nông nghiệp (đậy phía đen lên trên) để mô nấm giữ nhiệt, tăng nhiệt độ bên trong.

– Đảo rơm áo mô: Sau khi chất mô 5-8 ngày, dỡ rơm áo ra, xốc cho tơi và đậy trở lại cho mô nấm. Cần phải đảo áo mô để tránh tơ nấm ăn lan ra ngoài, không tạo được nấm.

7. Sâu bệnh và cách phòng chống: Trong quá trình trồng nấm rơm thường có một số sâu bệnh hại nấm:

– Nấm dại (nấm mực) do độ ẩm nguyên liệu quá cao. Loại này không gây hại nhưng cạnh tranh dinh dưỡng của nấm rơm, cần điều chỉnh độ ẩm nguyên liệu lúc đem trồng, hạn chế tưới khi chăm sóc.

– Các loại nấm mốc (mốc xanh, vàng, đen,…). Loại này nguy hiểm, nguyên nhân có thể do nguyên liệu bị nhiễm bệnh từ trước. Nhà xưởng vệ sinh không sạch sẽ, khu vực nuôi trồng ẩm thấp, đã trồng nấm nhiều lần,… Cần loại bỏ những mô đã bị bệnh ra xa khu vực nuôi trồng thậm chí đem chôn sâu hoặc đốt để ngăn chặn nguồn bệnh lây lan. Việc dùng các hóa chất để phun trực tiếp lên mô nấm ít có hiệu quả, tốt nhất là phòng ngừa trước.

– Côn trùng phá hoại (chuột, gián, kiến, mối,…) chúng gặm nhấm sợi và cây nấm, đào hang, làm xáo trộn mô nấm, ăn giống nấm vừa cấy xong,… Dùng thuốc bẫy chuột, gián, kiến,… tại khu vực nuôi trồng nấm.

Sau khi ủ rơm 10-14 ngày có thể thu hoạch: thời gian thu hái nấm, tùy loại meo và cách ủ. Nấm ra rộ vào ngày thứ 12-15; sau đó 7-8 ngày ra tiếp đợt 2 và thu hái trong 3-4 ngày thì kết thúc vụ trồng nấm ( 25-30 ngày).

– Thời điểm hái nấm: Thu hái mỗi ngày 2 lần. Lần thứ 1 vào sáng sớm trước 6 giờ. Thu hái lần thứ 2 vào khoảng 14-15 giờ chiều. – Chọn nấm đủ tiêu chuẩn để hái: Nấm rơm phát triển liên tục và nhiều cây dính vào nhau. Cần phải chọn lựa để hái những cây còn búp, hơi nhọn đầu. Cách hái, xoay nhẹ cây nấm, tách ra khỏi mô. Không nên để sót chân nấm trên mô, vì phần chân nấm khi thối rữa, sẽ làm hư các nụ nấm kế bên. Sau khi hái xong, đậy kỹ áo mô lại.

– Thời gian thu hoạch nấm thường 7-10 ngày. Năng suất trung bình 1,5kg nấm tươi trên 1m liếp nấm. Nấm sau khi thu hái cần tiêu thụ ngay trong 2-3 giờ. Nếu muốn để ngày hôm sau cần bảo quản ở nhiệt độ từ 10-15 độ C.

Nguyễn Yến – Phòng thông tin KH&CN