Top 7 # Trồng Và Chăm Sóc Lan Cattleya Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 2/2023 # Top Trend | Inkndrinkmarkers.com

Lan Cattleya – Cách Trồng Và Chăm Sóc Lan Cattleya

Trong những loại lan đẹp ấn tượng không thể không nhắc đến lan cattleya. Loại lan với vẻ dẹp kiêu sa đài các đủ sức làm cho bất cứ loại lan nào cũng bị lép vế khi đứng cạnh chúng. Đặc biệt hương thơm của những bông hoa vô cùng quyến rũ đang làm giới chơi lan xôn xao tìm mua bằng được giống lan này.

Lan cattleya còn được gọi với cái tên dân dã là cat lan. Đây là loại lan được bình chọn là loại lan đẹp nhất trong các loại hoa bởi vẻ đẹp rực rỡ và kiêu sa của chúng. Hiện nay Lan cattleya được tìm thấy trên 60 loại chính cùng nhiều loại lai tạo nữa. Nhiều loại đốc đáo có giá lên đến 1-3 triệu một cành lá và số còn lại trung bình khoảng 200 ngàn một cành.

Theo như thông tin thì lan cattleya được chia làm 2 nhóm chính

Nhóm 1 lá: Loại này phần giả hành chỉ có đúng một lá và chỉ ra từ 1-2 bông hoa to khá đẹp trên một cành.

Nhóm 2 lá: Loại này mỗi giả hành có 2 lá và một chùm sẽ cho ra từ 5-7 bông hóa tuy nhiên hoa nhỏ hơn loại 1 lá.

Loại lan cattleya này có đa thân và cây mang nhiều giả hành để dự trữ chất dinh dưỡng và nước. Tuy nhiên loại lan này phần giả hành hơi thấp và mập hơn các loại lan khác. Rễ nhiều nhỏ và dài mọc căn hành bám vào giá thể. Thường phần trên giả hành sẽ có một đến 2 lá to chính giữa có một lưỡi mèo bao bọc lấy phát hoa. Hoa sẽ mọc vượt lên xuyên qua phần lưỡi mèo để trổ hoa. Thường một năm cây chỉ cho ra từ 3 giả hành.

Vẻ đẹp của chúng thì không còn gì bàn cãi. Phần lá năm cánh cùng phần môi dày to rộng nhăn phần đầu với nhiều màu phối lại cực kì đẹp. Lan cattleya tuy đẹp nhưng lại mau tàn chỉ khoảng 2 tuần. Bù lại hương thơm của chúng cực kì quyến rũ và nếu chăm sóc tốt thì cây lan có thể trồng đến 20 năm.

Tuy nở hoa đẹp nhưng việc trồng thành công loại hoa này nở hoa cũng là cả một quá trình không dễ dàng gì. Một cây bình thường thì có khi phải đến mấy năm mới cho ra hoa. Chúng ta có thể áp dụng cách tách hoặc chiết cành để trồng loại lan này nhưng cần phải có một số kĩ thuật mới phát triển khỏe mạnh được.

Kĩ thuật trồng và chăm sóc lan cattleya

Cách chọn cây giống

Lan cattleya để phát triển tốt cần phải chọn ra những nhánh to khỏe với tép lá to và màu xanh tốt không sâu bệnh. Sau khi bạn cắt nhánh ra khỏi cây mẹ thì bạn cần để chúng ở nơi thoáng mát 1 tuần. Sau đó đem ngâm vào dung dịch khử trùng physan trong 10 phút rồi vớt ra để ráo. Tiếp đến ngam vào thuốc trị nấm bệnh rồi 3 ngày sau mới đem trồng.

Giá thể trồng: Chọn giá thể trồng cũng là một điều khá quan trọng của loại lan cattleya này. Giá thể được chọn lựa nhiều nhất ở đây nên là loại chậu đất nung có dây treo.

Kĩ thuật trồng

Kĩ thuật trồng lan cattleya này cũng cần một chút khéo léo. Bạn đặt nhánh lan vào mép của chậu. Dùng dây cuốn thật chặt lại không cho nghiêng ngả hoặc xiêu vẹo. Chú ý nhiều người thường đặt nhánh lan ở giữa chậu nhưng theo kinh nghiệm của nhiều người nếu đặt vị trí đó sau này lan sẽ phát triển tới và tràn ra ngoài sẽ không đẹp.

Thời điểm mới trồng cây vào chậu thì không cần thêm bất cứ giả thể gì bên trong. Khi cây lan ra rễ mới thì bạn cho than dần dần vào chậu. Than phải sạch và khi xếp không nên để than ngập rễ mà cần phải có khoảng cách để rễ ăn xuống dưới từ từ. Một thời gian sau khi phần rễ đã ra dài bám sâu xuống dưới thì mới phủ một lớp dớn phủ lên bề mặt chậu để giữ ẩm đất.  

Chú ý: Trong thời gian lan của bạn ra rễ thì bạn nên phun thêm cho chậu một ít chất tăng trưởng khoảng 1 tuần một lần để cây ra rễ nhanh chóng. Một khi lan ra rễ và bám sâu vào đất thì bạn nên tưới thêm phân bón cho chúng bằng loại phân NPK 20:10:10.

Cách cho lan Cattleya ra hoa

Với kinh nghiệm của nhiều người trồng thì lan cattleya ra khoảng 5 tép lá đến tép thứ 6 thì bạn có thể kích cho chúng ra hoa được. Khi tép thứ 6 này nhú ra thì bạn chuyển sang phun phân NPK có lượng lân cao như 19:31:17 phun đều lên thân rễ của chúng. Chia làm 3 lần mỗi lần cách nhau khoảng 10 ngày. Sau đó chuyển sang loại phân NPK 20:20:20 phun 3 làn nữa thì cây bắt đầu ra hoa. Khi cây bắt đầu có nụ thì bạn phun phân có hàm lượng kali tăng để tránh cho cây không rụng hoa và màu sắc hoa được đẹp.

Một số chú ý khi chăm sóc lan cattleya :

Lượng nước tưới cho lan khoảng pHtừ 6-7 là thích hợp nhất.

Vào mùa nắng bạn tưới đều 2 lần một ngày mùa mưa chú ý tránh cho gố bị ngập úng nước.

Ánh sáng thích hợp cho cây khoảng 50%.

Nếu như chăm sóc tốt thì cây lan cattleya sẽ tự ra hoa. Còn để đảm bảo cây lan ra hoa đúng theo ý muốn của bạn bạn sử dụng phương pháp kích cho ra hoa. Tuy nhiên cần nhớ kĩ thuật ở chồi thứ 6 vừa nhú lên 4-5cm thì bạn xử lý ngay.

Thời điểm thay chậu trồng cây

Với loại lan cattleya này bạn có thể trồng chúng tới hơn 10 năm là chuyện bình thường. Chính vì thế cần quan tâm đến việc thay chuậ cho cây. Bạn có thể thực hiện việc thay chậu và chiết cây vào bất kì thời điển nào trong năm nhưng tốt nhất vẫn nên chọn vào thời điểm cây phát triển mạnh nhất. Nếu bạn quan sát thấy như kích thước của cây bắt đầu lớn hơn chậu thì đã đến lúc cần chuyển chậu và tách thành những cây con.

Thời gian tách lan nên vào đầu mùa xuân hoặc hè đối với khu vực miền Bắc. Trước thời điểm tách cần ngưng tưới nước và để cho chạu khô ráo. Không nên tách vào thời điểm mưa sẽ dễ làm lây lan vi khâunr sang cây con.

Lan cattleya – Cách trồng và chăm sóc lan cattleya

4.1

(82.86%)

7

vote[s]

(82.86%)vote[s]

Trồng Và Chăm Sóc Lan Cattleya

Cattleya xuất xứ từ vùng Nam Mỹ. Người Việt thường gọi là lan Hoàng hậu hay Cát lan. Cattleya là một trong những loại lan được phổ biến rộng rãi và được trồng nhiều nhất trên thế giới, vì mầu sắc đẹp đẽ, hoa to, nhiều hoa và lại có hương thơm.

Trồng và chăm sóc lan Cattleya

Cattleya được phân ra thành 2 nhóm: lá đơn và lá kép.

Loại lá đơn (Monofoliate) cánh hoa to, môi lớn và cong, hoa thường lớn và có nhiều hương thơm.

Loại lá kép (Bifoliate) hoa nhỏ và nhiều. Cánh hoa dầy cho nên lâu tàn hơn. Hoa loại này thường có đốm và mầu rực rỡ hơn loại một lá nhưng it có hương thơm hơn.

CÁCH TRỒNG HOA Muốn cho cây được tốt phải chăm sóc đầy đủ những yếu tố sau đây:

NHIỆT ĐỘ: Nhiệt độ rất quan trọng cho cây cối vì nó trực tiếp ảnh hưởng tới sự tăng trưởng nhanh chậm của cây. Nhiệt độ thấp sẽ làm cây phát triển chậm lai, và nhiệt độ cao sẽ làm cho cây phát triển nhanh hơn. Cát lan thường thích ở nhiệt độ ban đêm từ 55-60°F hay là 22.8-15.6°C và từ 70-85°F hay 21.1-29.4°C cho ban ngày. Nhiệt độ giữa ngày và đêm phải có sự cách biệt từ 15-20°F hay 8-11°C lan mới ra hoa được.

ĐỘ ẨM: Cát lan cần có độ ẩm khoảng 35-60% vào ban ngày và từ 60-80% vào ban đêm. Với độ ẩm cao, lá và rễ cây hút được nước trong không khí giúp cho cây tăng trưởng và cho hoa được lâu bền hơn, đồng thời cũng giúp cho cây ít bị rụng nụ vào những mùa khô nóng.

ÁNH SÁNG: Ánh sáng rất quan trọng vì giúp cho cây tạo ra thức ăn và tăng trưởng nhanh chóng. Nhờ ánh sáng ban ngày, cây tạo ra chất đường để nuôi cây, đồng thời cũng thở dưỡng khí ra và hút thán khí (CO2) vào làm cho cây mau lớn. Ban đêm vì không có ánh sáng, cho nên cây không tạo ra thức ăn nhưng vẫn hô hấp và vẫn phát triển nhờ nguồn thức ăn còn giữ trong thân lá hay trong củ bẹ.

Cattleya ưa thích từ 30-50% ánh sáng thiên nhiên tức là khoảng 2000-4000 ánh nến (foot candles) Quá nhiều ánh nắng sẽ làm lá cháy vàng và làm chết cây con, còn nếu thiếu ánh sáng sẽ làm cho cây phát triển chậm lại. Lá cây xanh đậm là thiếu ánh sáng và đó là nguyên do cây khó ra hoa. Nếu lá cây xanh vừa hoặc xanh vàng thì cây dễ ra hoa và mầu hoa sẽ đậm hơn.

NƯỚC: Cây cần có nước để tạo ra chất đường để nuôi dưỡng cây. Trong chất đường ta thấy có carbon, hydrogen và oxygen. Trong nước (H2O) có hydrogen và oxygen còn carbon thì lấy từ từ thán khi (CO2) để tạo ra chất đường. Trong thiên nhiên, Cát lan nhận được nước và độ ẩm gần như mỗi ngày, nhưng vì rễ chỉ bám vào thân cây hoặc rủ lòng thòng trên không, cho nên mỗi khi bị ướt thì sẽ khô ngay trong ngày. Khi trồng ta nên tưới và để cho khô rồi mới tưới trở lại. Trồng trong chậu nhựa, thông thường vào khoảng một tuần mới khô. Nếu tưới liên tục rễ sẽ bị thối và cây sẽ chết. Lá cây và củ bẹ mập mạp là có đủ nước, nếu nhăn nheo là thiếu nước.

BÓN PHÂN: Phân bón sẽ giúp cho cây tăng trưởng nhanh hơn và kích thích ra hoa nhiều hơn. Cát lan cần nhiều ánh sáng nên đòi hỏi nhiều phân bón hơn lan nữ hài và hồ điệp. Nên dùng phân 20-20-20 hoặc 20-10-20 để tưới quanh năm, nhưng ta có thể dùng 10-30-30 để kich thích thêm vào mùa ra hoa. Khi bón ta nên pha từ ¼ hay ½ thìa cà phê vào 1 gallon nước để tưới mỗi tuần. Khi thấy đầu ngọn lá bị cháy đen tức là quá nhiều phân bón. Nên tưới nước không 2 tuần rồi hãy bón phân trở lại.

THAY CHẬU: Ta nên thay chậu vào mùa hè vì lúc này cây và rễ bắt đầu phát triển. Cát lan ưa trồng trong vỏ cây (bark) hoặc rêu (moss) Thông thường trồng với vỏ cây pha trộn thêm với 10% vỏ dừa (coconut chip, husk) để giữ ẩm và 10% perlite hoặc than để cho được thoáng khí. Ta nên thay chậu mỗi năm một lần vì nếu vỏ cây mục sẽ làm thối rễ. Trước khi thay chậu ta cần phải ngâm vỏ cây và vỏ dừa khoảng 2 ngày để chất nhựa trong vỏ cây ra hết. Sau đó sẽ ngâm với phân bón, nacosan hoặc physan 20 để sát trùng và B1 để giúp cho rễ mau phục hồi hơn.

RUNG CHUYỂN: Một trong những yếu tố quan trọng, nhưng thường ít ai để ý đến là sự rung chuyển trong thực vật chẳng kém gì đối với động vật và loài người. Trong thiên nhiên, thực vật vốn có sự gắn bó với động vật. Sự rung chuyển này phát ra từ âm thanh của côn trùng, chim chóc và dã thú cũng giúp cho cây được tăng trưởng. Gió trực tiếp làm cho cây rung chuyển và giúp cho cây ít bị bệnh hơn.

Trong cuộc nghiên cứu ở một trường đại học đã cho ta thấy rằng cây cà chua nếu được nghe nhạc thì sẽ mọc nhanh và trái sẽ to hơn là cây không được nghe nhạc. Như vậy Cát lan khi trồng ở nơi thoáng gió sẽ phát triển nhanh hơn và ít bị bịnh hơn.

Tất cả những yếu tố kể trên đều là nhu cầu cần thiết của nhiều loại cây nói chung và Cát lan nói riêng. Nếu đáp ứng được những đòi hỏi kể trên, chúng ta sẽ trồng Cát lan dễ dàng và thành công hơn. Ngoài ra sự học hỏi, rút tỉa kinh nghiệm của chính mình theo khí hậu, nơi trồng, nước tưới mà ứng biến sao cho phù hợp với nhu cầu của cây lan sẽ giúp chúng ta thành công mỹ mãn hơn.

Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Lan Cattleya

Kỹ thuật trồng và chăm sóc lan Cattleya

+ Nhóm 1 lá: Giả hành chỉ có 1 lá và chỉ ra 1-2 hoa to rất đẹp.

+ Nhóm 2 lá: mỗi giả hành có 2 lá, có hoa chùm 5-7 bông nhưng hoa nở nhỏ.

Cây lan cattleya có giả hành để dự trữ nước, chất dinh dưỡng để nuôi cây. Giả hành mập và lùn, rễ nhỏ và dài mọc từ căn hành bám vào giá thể, cây phát triển theo chiều ngang. Thường đỉnh giả hành có 1 hoặc 2 lá to, chính giữa có lưỡi mèo bao bọc lấy phát hoa, phát hoa vượt lên và xuyên qua lưỡi mèo để ra hoa. Trung bình mỗi năm cây lan cattleya ra 3 giả hành mới, nhưng nếu được chăm sóc tốt có thể lên đến 5-6 giả hành mới.

2. Nhiệt độ, độ ẩm, nước tưới

Cây lan cattleya có thể sống được ở vùng nóng và vùng ôn đới, đặc biệt đây là giống rất thích với điều kiện khí hậu ở Việt Nam, với biên độ rộng. Vì vậy, bạn có thể trồng lan cattleya ở nhiều nơi như các tỉnh phía nam, các tỉnh phía bắc và ngay cả trên vùng cao nguyên, nhưng tùy vào điều kiện từng vùng mà bạn có cách chăm sóc khác nhau.

Giống lan này phát triển tốt ở vùng có khí hậu mát và ẩm, nhiệt độ lý tưởng là 21 độ C vào ban ngày và 16 độ C vào ban đêm. Ngoài ra, cây lan cattleya cũng phát triển tốt ở những vùng khí hậu mùa đông với nhiệt độ 13 độ C ban ngày và 10 độ C ban đêm, đó là nhiệt độ ở các tỉnh phía bắc.

Về độ ẩm cần thiết cho lan cattleya là từ 40-70%, bạn cần tưới nước thường xuyên để duy trì độ ẩm cho vườn lan. Lưu ý, lan cattleya có giả hành mập nên có khả năng dự trữ nước rất lớn. Vì thế, bạn nên áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt thường xuyên vào chậu để tránh tình trạng dư nước làm thối rễ lan.

Ở khu vực TPHCM thì tưới nước cho lan là rất cần thiết, nhưng đảm bảo khoảng cách giữa các lần tưới phải có thời gian khô ráo để kích thích sự mọc rễ cho cây. Thường TPHCM bắt đầu mưa từ tháng 5 đến tháng 11, thời điểm này bạn tưới 1 lần/ngày vào khoảng 10 giờ sáng, từ tháng 11 đến tháng 3 thì tưới 2 lần/ngày vào lúc 9 giờ sáng và 3 giờ chiều. Vào tháng 3 đến tháng 4 thì bạn chỉ tưới 1 lần/ngày vì đây là giai đoạn mùa nghỉ của cây lan. Còn ở Đà Lạt có độ ẩm cao bạn chỉ nên tưới 1 lần/tuần trong mùa nắng, mùa mưa thì ngưng nước hoàn toàn.

3. Điều kiện ánh sáng

Tùy vào từng giống lan cattleya sẽ có mức độ che sáng khác nhau, nhưng mức độ che sáng 50% là phổ biến nhất có thể áp dụng cho nhiều loài. Nếu trồng lan cattleya trên sân thượng thì độ che sáng tốt nhất là 60% tức ánh sáng sử dụng là 40%. Lưu ý, trong giàn lan không nên treo các chậu sát nhau, phải có khoảng cách giữa các chậu để cây lan nhận đủ sáng và thoáng khí cũng như hạn chế thấp nhất sâu bệnh gây hại.

Khi cây lan đủ sáng sẽ cho hoa màu sắc tươi thắm, cánh hoa dày cứng không bị lắc lư, hoa to. Ngược lại, thiếu sáng cây trở nên yếu ớt, chậm ra hoa, hoa thường gục xuống, màu nhạt. Còn thừa nắng cây trở nên còi cọc, hoa nhỏ hoặc bị háp nắng, khuyết tật.

4. Nhu cầu phân bón

Lan Cattleya có thể ra hoa bất kỳ mùa nào trong năm với điều kiện sinh trưởng đủ khả năng phát triển một giả hành mới. Vì vậy, bón phân thường xuyên ngoài mục đích duy trì sự sinh trưởng và phát triển của cây làn thì còn nhằm tạo điều khiển sự ra hoa của cây lan.

Phân bón cho lan cattleya là loại phân vô cơ, có công thức 30:10:10 cho giai đoạn cây con, phân 20:20:20 và 15:30:15 cho cây trưởng thành, tưới 1-2 lần/tuần, với nồng độ 1gr hoặc 1 muỗng cà phê trong 4 lít nước. Đến khi các giả hành chướm nụ hoa, bạn bón phân 10:20:20, 6:30:30 cũng với nồng độ và chu kỳ như trên, nhằm đảm bảo cây lan đậu hoa chắc chắn, hoa to đẹp.

Ngoài ra, bạn có thể dùng phân vô cơ và hữu cơ hỗn hợp loãng sẽ cho kết quả tốt cho sự tăng trưởng của cây. Sử dụng sinh tố B1 tưới với nồng độ loãng hàng ngày cũng giúp cây tăng tưởng nhanh chóng.

Trước mùa nghỉ trong suốt tháng 3, bạn bón phân 10:20:30 hoặc 6:30:30 để tạo cho cây cứng cáp chuẩn bị bước vào mùa nghỉ trong tháng 4. Khi cây vào mùa nghỉ thì bạn ngừng tưới phân hoàn toàn.

5. Cấu tạo giá thể

Cấu tạo giá thể trông lan cattleya thay đổi theo từng vùng và tùy mùa trong năm. Bạn có thể trồng cây lan ghép lên thân cây sống, cây chết thì giá thể là chính vỏ của cây trồng đó. Hoặc bạn có thể trồng vào chậu thì giá thể phải đảm bảo thông thoáng ở đáy để tránh làm úng cây, còn bề mặt hơi kín khít sẽ rất tốt cho cây lan phát triển.

6. Thay chậu và nhân giống lan cattleya

Cây lan cattleya phát triển nhanh bạn nên thực hiện thay chậu sau khoảng thời gian 2 năm, bạn tiến hành thay chậu đồng thời với nhân giống. Khi quan sát thấy giả hành mọc ra khỏi mép chậu thì bạn có thể bắt đầu thay chậu cho cây. Theo kinh nghiệm, bạn nên thay chậu vào mùa mưa sẽ giúp cây phát triển mạnh. Bên cạnh, bạn cũng có thể thay chậu cho lan cattleya vào bất kỳ mùa nào trong năm.

Muốn thay chậu lan cattleya bạn ngâm chậu vào thau nước có pha thuốc ngừa nấm, rêu trong khoảng thời gian 30 phút đến 1 tiếng. Dùng kéo nhọn đã khử trùng cắt bỏ những rễ thối, rễ quá dài chỉ chừa lại 1 đoạn khoảng 1cm. Sau đó, bạn cột chặt cây lan vào chậu mới và đặt chậu vào chỗ mát đến khi cây lan ra rễ thì mới cho giá thể vào và đưa cây ra vị trí cũ.

b. Nhân giống

Bạn có thể nhân giống lan Cattleya bằng cách tách chiết 3 giả hành, do cattleya có giả hành nhưng không có thân, nếu bạn chiết dưới 3 giả hành thì cây phát triển rất yếu, nhất là những cây nhiễm bệnh mắt trên căn bị sẽ bị thối đi, cây không tạo chồi non.

Nếu cây lan thuộc loại giống quý hiếm thì bạn có thể chiết 2 tép nhưng để nguyên tại chỗ. Đến khi nào cây hình thành một giả hành mới và đủ trưởng thành thì bạn mới lấy ra trồng vào chậu mới.

7. Phòng trừ sâu bệnh trên lan cattleya

Đối với lan cattleay thường xuất hiện các loại rệp son ánh màu nâu, những loại này thường bám lên lá, giả hành căn hành để hút nhựa. Nguy hiểm hơn là loài rệp bám vào các mắt ngủ, hút nhựa lâu ngày sẽ khiến mắt ngủ chết đi. Vật thể màu nâu tròn mà chúng ta thấy đó là vỏ che chở cơ thể rệp, nếu ta làm lệch vị trí của vỏ sẽ làm chúng chết. Vì thế, bạn có thể dùng đầu que hoặc móng tay kéo lệch vị trí của vỏ, rệp tróc ra sẽ chết. Hoặc bạn phun thuốc diệt rầy Serpa, Diazinon theo hướng dẫn của nhà sản xuất, nên phun thuốc ngừa thường xuyên để tránh rệp sinh sản phát triển gây hại cho cây lan.

Lê Hằng

Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Cattleya

Lan Cattleya còn gọi là Cát lan. Tên Cattleya là lấy tên của người Anh chơi lan nổi tiếng William Cattleya. Lan Cattleya có khoảng 60 loại chính và rất nhiều loại lai tạo. Phải nói rằng, lan Cattleya là giống lan có hoa đẹp nhất nên được gọi là hoa Hoàng hậu của các loài hoa Theo chúng tôi

Vùng Đông-Nam-Á nổi tiếng với cây lan Dendrobium, thì vùng Nam-Mỹ nổi tiếng với cây lan Cattleya, xuất xứ từ Braxin, Columbia, Mexicô là vùng nhiệt đới và vùng đồi cao mát mẻ. Tuy nhiên các loại lai từ nhiều giống khác với Cattleya cũng đều gọi chung là Cattleya như Laeliocattleya, Brassocattleya, Sophrocattleya, Potinama vv… Lan Cattleya được chia ra làm hai nhóm:-Nhóm 1 lá, giả hành chỉ có một lá và chỉ ra có 1-2 hoa to rất đẹp-Nhóm 2 lá, mổi giả hành có 2 lá, có hoa chùm 5-7 hoa, nhưng hoa nhỏ hơn.Lan Cattleya có khuyết điểm là hoa mau tàn, độ 1-2 tuần lễ là tàn, nhưng có loại cho hoa có mùi hương rất thơm.Cũng như Dendrobium, Cattleya cũng đa thân, cây mang nhiều giả hành dự trữ nhiều chất dinh dưỡng và nước, nhưng giả hành mập và lùn hơn, rễ nhỏ và dài, mọc từ căn hành bám vào giá thể, cây phát triển theo chiều ngang. Lúc còn non có bẹ màu xanh bọc lại, lúc lớn các be khô và rụng đi. Thường trên đỉnh giả hành có 1 hoặc 2 lá to, chính giữa có một lưỡi mèo bao bọc lấy phát hoa, phát hoa vượt lên và xuyên qua lưỡi mèo để trổ hoa. Trung bình một năm, một cây lan có thể ra 3 giả hành mới. Nếu chăm bón tốt cây phát triển khoẽ mạnh có thể đạt đến 5-6 giả hành.NHIỆT ĐỘ, ẨM ĐỘ, VÀ SỰ TƯỚI NƯỚCCattleya là giống lan có thể sống được ở vùng nóng và vùng ôn đới, đặc biệt đây là giống rất thích nghi với điều kiện khí hậu và thời tiết của VN, với một biên độ rất rộng. Chính vì thế nó được trồng và phát triển rất mạnh ở tất cả các nơi, các tỉnh phía nam, các tỉnh phía bắc và ngay cả trên vùng cao nguyên. Tuy nhiên cách trồng có khác nhau.

Cattleya phát triển rất tốt ở không khí mát và ẩm, nhiệt độ lý tưởng cho Cattleya là 21 độ C vào ban ngày và 16 độ C vào ban đêm. Vùng thích hợp cho loại lan này là vùng Bảo lộc. Dù vậy lan Cattleya vẩn tăng trưởng và có thể phát triển ở một nhiệt độ cao hơn. Nhưng dầu sao nhiệt độ lý tưởng vẫn là nhiệt độ giúp cho cây tăng trưởng tốt nhất. Điều này được chứng minh bằng khí hậu mát ẩm của Đà lạt: mặc dầu các nhà vườn của đà lạt ít sử dụng phân bón, nhất là phân vô cơ, nhưng các cây lan của đà lạt vẫn phát triển với kích thước lớn hơn so với cùng một loài trong điều kiện ở TPHCM. Ngòai ra cây lan Cattleya cũng phát triển tốt ở những vùng khí hậu mùa đông với nhiệt độ 13 độ C vào ban ngày và 10 độ C vào ban đêm, đó là nhiệt độ các tỉnh phía bắc.

Do đó có thể nói rằng, các loài thuộc giống Cattleya có thể trồng và ra hoa ở khắp nơi của nước ta. Tuy nhiên vùng lạnh và mát nên trồng loại lan có chử đầu là: SC, SLC; vùng nóng nên trồng các loại: C, LC, BC, BLC, BSLC, như thế sự ra hoa của các loài này mới điều đặn hơn. Bạn nên nhớ, các giống lan Cattleya đều được xuất phát từ 2 nguồn: một nguồn từ vùng nóng ẩm của Braxin, một nguồn từ vùng đồi núi trên các cao nguyên của Columbia và Mexicô. Các giống lan Cattleya lai có họ hàng với các giống lan rừng từ Columbia và Mexico thì cần nhiệt độ mát hơn. Tương tự Sophronitis là một loại lan vùng lạnh.

Ẩm độ tương đối của không khí cần thiết cho sự phát triển của lan Cattleya là 40-70%, tưới nước là cần thiết để tăng độ ẩm của vườn lan. Tuy nhiên bạn phải nhớ rằng Cattleya là một giống lan có giả hành mập, vì thế khả năng dự trữ nước của nó rất lớn. Do đó tưới nước thường xuyên sẽ làm cho cây èo uột không phát triển và đôi khi làm chết cây do thối rễ. Tưới nước bằng cách nhỏ giọt thường xuyên vào chậu cũng không cho kết quả khả quan

Ở TPHCM, đối với lan Cattleya việc tưới nước là rất cần thiết, tuy nhiên với độ che sáng 50% tưới nước nhiều sẽ tạo ra một nhiệt độ thấp dưới 25 độ C làm cây khó ra rễ. Vì thế đối với giống Cattleya, giữa các lần tưới phải có thời gian khô ráo để kích thích sự mọc rễ của cây. Cách tưới nước thay đổi tuỳ vùng, như ở TPHCM và mùa mưa từ tháng 5 đến thánh 11 lan Cattleya được tưới một ngày một lần vào khoảng 10 giờ sáng. từ tháng 11 đến tháng 3 tưới mỗi ngày 2 lần, một lần vào 9 giờ sáng và một lần vào lúc 3 giờ chiều. Sở dĩ ta tăng số lần tưới trong thời gian này, vì đây là mùa khô, ẩm độ không khí giảm đi rõ rệt. Vào tháng 3 đến tháng 4 ta giảm số lần tưới còn 1lần/ ngày để tạo mùa nghỉ cho lan.

Ở các vùng cao như Đà-lạt, vì có sương mù thường xuyên nên độ ẩm cao, do đó cách tưới nước có khác nhiều so với TPHCM, chỉ tưới 1 tuần/lần trong mùa nắng, hoàn toàn không tưới trong mùa mưa.

Các tỉnh phái bắc, có mùa khô ngắn, các tình từ thuận hải đến thừa thiên có mùa khô quá dài. Vì thế việc tưới nước phải được vận dụng một cách cụ thể cho từng vùng.

ÁNH SÁNG

So với một số giống lan thương mại khác, sự che sáng các loài lan thuộc giống Cattleya thay đổi khác nhau tuỳ loại. Tuy nhiên mức độ che sáng 50%. Có thể áp dụng cho nhiều loài. Lan Cattleya cần ánh sáng nhưng không trực tiếp. Một giàn che bằng tôn nhựa xanh rất tốt cho việc trồng lan Cattleya. Nếu lan Cattleya được trồng trên sân thượng nhà ở, độ che sáng tốt nhất là 60% tức ánh sáng sử dụng 40%. Trong giàn lan không nên treo các chậu sát vào nhau, phải có một khoản cách giữa các chậu sẽ cho cây nhận đủ ánh sáng và thoáng khí. Tuy nhiên nếu lan được trồng treo cao thì các cây phải được treo sát vào nhau để ngăn chặn bớt gió.

Nếu không có giàn che, lan Caatleya cũng có thể trồng trực tiếp ngoài sáng với điều kiện là các cây phải được trồng từ nhỏ ở các chậu, phải đặt sát vào nhau và tiểu khí hậu nơi đó phải mát và ẩm.

Biểu hiện của một cây lan thừa ánh sáng là lá có thể bị cháy hoặc màu vàng, cây lùn thấp và rất cứng cáp. Ngược lại một cây thiếu ánh sáng, màu xanh lá cây đậm, dáng cây yếu đuối dễ ngã. Một cây Cattleya màu xanh nhạt ánh màu vàng hay tím là cây được trồng ở nơi vừa đủ ánh sáng.

Nếu cây lan Cattleya được trồng ở điều kiện ánh sáng tối ưu, sẽ cho hoa có màu rất thắm, cánh hoa dầy cứng không có khuynh hướng lắc lư, hoa thật to. Còn ngược lại, nếu được trồng ở ánh sáng yếu, cây rất chậm ra hoa và khi ra hoa, hoa thường hay gục xuống, màu nhạt. Qúa nắng cây sẽ còi cọc, ra hoa bé thường hay bị háp nắng hoặc có khuyết tật.

NHU CẦU PHÂN BÓN

Các loài lan thuộc giống Cattleya có thể ra hoa bất kỳ mùa nào trong năm với điều kiện các bộ phận sinh trưởng đủ khả năng phát triển thành một giả hành mới. Chính vì thế, việc bón phân cho lan ngoài mục đích duy trì sự sinh trưởng và phát triển của cây lan, còn là nhằm điều khiển sự ra hoa các loài thuộc giống này (ngoại trừ một số loài rất ít ra hoa theo mùa).

Các bạn luôn luôn nhớ rằng lan Cattleya là: một loài thực vật phụ sinh, do đó lá của chúng giữ vai trò quan trọng trong việc hấp thụ dưỡng chất, vì thế tưới phân bón bằng phương pháp phun sương lên toàn bộ cây sẽ tốt hơn rất nhiều so với cách tưới thẳng vào càc giá thể trong chậu. Phân có thể phun sương bằng hệ thống béc phun tự động hay bằng bình xịt thuốc sát trùng. Nếu số lượng lan ít thì phương pháp nhúng phân ngập chậu lan cũng tốt.

Phân được bón là các loại phân vô cơ, có công thức 30-10-10 dùng cho cây con, 20-20-20 và 15-30-15 dùng cho cây đã trưởng thành, được tưới 1-2 lần tuần, với nồng độ 1gr hay 1 muỗng cà phê pha trong 4 lít nước. Khi các giả hành chớm nụ hoa, ta bón các loại phân 10-20-20 , 6-30-30 với nồng độ và chu kỳ như trên, để đảm bảo một sự đậu hoa chắt chắn, với những hoa to và đẹp.

Nếu cây lan của bạn đã đủ sức khoẻ và bắt đầu mọc chồi mới, bạn muốn có một chậu hoa Cattleya nở trong vòng 3 tháng tới, bạn sẽ thoả mãn yêu cầu bằng cách dùng phân 6-30-30 với cách tưới như trên. Phải nhớ rằng, luôn luôn có sự mâu thuẫn giữa sinh trưởng và phát dục. Một điều kiện bất lợi về sinh trưởng cũng làm cho cây ra hoa. Do đó khi cây ra hoa nhiều nó sẽ kiệt sức, vì thế cây lan được trồng theo đúng nhu cầu về môi trường sống của nó mà hoa ra kém, thì bạn nên xem lại trong quá trình nuôi dưỡng có lầm lẫn gì không? Một cây lan đến tuổi trưởng thành có đủ sức khỏe, tất nhiên sẽ phát dục. Vì thế nếu cây yếu, ta không nên thúc cây ra hoa, cây sẽ bị mất sức. Sự thúc đẩy lan ra hoa chỉ được dùng khi cây mạnh khoẻ hoặc trong vài trường hợp đặc biệt.

Có thể dùng phân vô cơ và hữu cơ hỗn hợp loãng sẽ cho kết quả tốt trong sự tăng trưởng. Sinh tố B1 tưới với nồng độ loãng hàng ngày sẽ giúp cây phát triển rất nhanh chóng.

Trước mùa ngừng tăng trưởng một tháng, trong suốt tháng 3, bạn bón cho lan loại phân 10-20-30 hoặc 6-30-30 để tạo một sự cứng cáp cho cây trước mùa nghỉ trong tháng 4, vào mùa này ta sẽ ngưng tưới phân hoàn toàn.

CẤU TẠO GIÁ THỂ ĐỐI VỚI CÁC LOẠI LAN THỘC GIỐNG CATTLEYA

Cấu tạo giá thể là điều kiện quyết định sự phát triển của lan Cattleya, vì thế việc cấu tạo giá thể thay đổi tuỳ theo vùng và tuỳ theo mùa trong năm. Phương pháp trồng trên thân cây sống và thân cây chết thì giá thể chính là lớp vỏ của thân cây được trồng. Phương pháp trồng chậu thì gía thể phải thật thoáng. Một giá thể quá bí giúp người trông ít tưới nước, nhưng cây rất dễ bị chết vì thối rễ nhất là trong mùa mưa. Một giá thể với phần đáy thật thoáng tránh được sự úng nước. Phần bề mặt hơi khít kín rất tốt cho sự phát triển của lan.

Đối với vùng lạnh, cấu tạo giá thể quá thông thoáng sẽ bất lợi cho sự sinh trưởng, vì nhiệt độ lạnh ban đêm sẽ làm các đầu rễ chùn lại và bộ rễ teo dần, cây phát triển èo uột. Một giá thể bít kín sẽ giúp rễ có độ ấm để phát triển, do đó ở Đà-lạt người ta dùng các loại dớn vụn làm giá thể trồng lan.

Mùa nghỉ của lan Cattleya

Cattleya là một giống lan có mùa nghỉ, ở điều kiện khí hậu và thời tiết VN, ta nên cho cây lan Cattleya nghỉ mỗi năm một tháng. ở các tỉnh phía nam mùa nghỉ của Cattleya là trong suốt tháng 4, các tỉnh phái bắc trong tháng 1. Các tỉnh từ Thuận hải đến Thừa thiên mùa nghỉ bắt đầu trong tháng 8.

Trong mùa nghỉ, cây không đòi hỏi dinh dưỡng và nước tưới (vì thế trong mùa này nên để cây vào chổ khô và mát) chỉ duy trì lượng nước tưới 1lần/ ngày. Tăng độ che sáng thêm 10% để giảm nhiệt độ, nhiệt độ thích hợp trong mùa nghỉ của Cattleya càng thấp càng tốt, khoảng 10 độ C cho vùng lạnh và 25 độ C cho vùng nóng.

THAY CHẬU VÀ NHÂN GIỐNG Cattleya

Lan Cattleya trồng và phát triển trong chậu dù cẩn thận thế nào đi nữa cũng có một số rễ bị thối. Ngoài ra lan Cattleya phát triển rất nhanh, do đó việc thay chậu phải được thực hiện sau một thời gian trồng khoản 2 năm. Việc thay chậu nên tiến hành đồng thời với việc nhân giống. Khi ta quan sát thấy giả hành bắt đầu mọc ra khỏi mép chậu thì ta nghĩ đến việc thay chậu. Vì lan Cattleya có giả hành nên khi thay chậu rất dễ bị xốc.

Việc thay chậu tốt nhất nên thực hiện vào đầu mùa mưa cây sẽ phát triển rất mạnh. Tuy nhiên Cattleya có thể thay chậu vào bất kỳ thời gian nào trong năm vẫn đảm bảo cây sống với tỷ lệ cao.

Chậu lan Cattleya với 10 giả hành, có thể cắt trước đó 3-4 đoạn, 4 tháng trước mùa nghỉ, và để nguyên tại chỗ. Trét sơn hoặc vôi vào vết cắt (cho mau lành thẹo), rồi phun hổn hợp thuốc trừ nấm và thuốc kích thích ra rễ B1… Khi đến mùa nghỉ mỗi đoạn sẽ có một giả hành mới vừa đủ trưởng thành để chịu đựng trong mùa nghỉ, khi mùa mưa đến, ta tách mỗi đoạn ra và đem trồng vào một chậu mới. Tách chiết kết hợp với việc thay chậu vào đầu mùa mưa sẽ đảm bảo cho chậu lan đủ khả năng trổ hoa ngay trong năm đó.

Muốn thay chậu Cattleya, ta ngâm chậu vào một thau nước có pha thuốc ngừa rêu, trong thời gian nửa giờ đến 1 giờ, các rễ sẽ tróc ra. Dùng kéo nhọn đã khử trùng cắt bỏ những rễ thối. Những rễ quá dài thì cắt chừa lại một đoạn khoản 10cm. Cột chặt cây lan vào chậu mới và đặt chậu vào chỗ ẩm mát đến khi ra rễ. Luc ấy mới bắt đầu cho giá thể vào chậu và đưa chậu trở về vị trí cũ.

Sau khi thay chậu, phung 1 lần thuốc kích thích ra rễ B1. Sau đó để cây khô không tưới nước 1 tuần khi mới thay chậu và lần đầu tiên tưới nước trở lại là dung dịch Atonik+Root – Plex 1cc pha chung 4 lít nước. Lưu ý: Không bao giờ đặt giá thể vào chậu trước khi cây ra rễ. Nếu bạn sợ giả hành nhăn nheo vì mất nước thì có thể để tạm vài cục than to dưới đáy chậu là đủ.

Lan Cattleya có thể nhân giống bằng cách tách chiết 3 giả hành một. Khác với Dendro, Cattleya là một giống lan có giả hành nhưng không có thân, vì thế tách chiết dưới 3 giả hành cây phát triển rất yếu. Nếu cây bị nhiễm bệnh, mắt trên căn hành bị thối đi, cây sẽ không tạo chồi ngọn (keiki) như giống Dendrobium, để hình thành một cây con mới trên ngọn thân Có rất ít trường hợp cây lan Cattleya với bộ rễ phát triển mạnh, lá xanh tốt, nhưng các mắt trên các căn hành bị hư. Nếu cây lan Cattleya của bạn thuộc loại giống quý hiếm mà sự tách chiết là cần thiết. Bạn có thể chiết 2 tép một, và để nguyên tại chỗ. Đến khi nào cây hình thành một giả hành mới và đủ trưởng thành, ta mới lấy ra trồng vào chậu khác.SÂU BỆNH VÀ CÁC VẤN ĐỀ KHÁC.

Đối với các loài thuộc giống Cattleya, thường xuất hiện các loài rệp son ánh màu nâu, các loài này thường bám vào lá, giả hành căn hành để hút nhựa. Nhưng nguy hiểm hơn cả là loài rệp này sẽ bám vào các mắt ngủ, hút nhựa lâu ngày sẽ làm các mắt ngủ chết đi. Loại rệp này lúc còn nhỏ bò đi kiếm chổ hút nhựa cây, lớn lên thay vỏ rụng hết chân nên ở yên một chỗ. Vật thể màu nâu hình tròn mà ta thấy chỉ là một lớp vỏ che chở cơ thể rệp, nếu ta làm lệt vị trí của vỏ sẽ gây tử vong cho rệp. Lớp vỏ bao bọc này có thể chống đỡ được tác dụng của thuốc sát trùng ở nồng độ thấp. Ta có thể dùng đầu que hay chính bằng móng tay, kéo lệt vị trí của vỏ, rệp tróc ra sẽ chết. Còn nếu nhiều phải phun thuốc rầy Serpa, Diazinon theo liều lượng hứưng dẫn nhà sản xuất. Nếu không phòng ngừa thường xuyên, loại rệp này sinh sản rất nhanh sẽ gây tác hại các nhà vườn không ít.

Rệp son ánh màu nâu

Loại dán cánh và bọ trĩ cũng thường hay cắn phá rễ, và chỉ xuất hiện trong các giá thể cấu tạo bằng xơ dừa, vỏ cây mục, dớn vụn hoặc do sử dụng quá nhiều các loại phân hữu cơ dưới dạng xác như bánh dầu, phân bò vv… Có thể trừ chúng dễ dàng bằng các thuốc sát trùng. Tốt hơn hết là ngừa chúng theo chu kỳ 2 tháng /lần, bằng các loại thuốc nói trên.

Trong vườn lan ở những nơi qúa ẩm, thường xuất hiện các loài ốc sên trong các chậu lan, không những ăn hết rễ non mà còn tiết ra chất nhờn làm thối các chồi mới mọc. Loại trừ các loài này bằng các mồi có trôn metandehit hay cải xà lách đặt trong rổ để ở các góc vườn các loài ốc sẽ ăn xà lách ban đêm, ta dùng đèn bắt chúng.

Bệnh thối đọt, thối lá ở Cattleya, có thể bắt đầu từ sự cháy nắng, sau đó các mầm bệnh và virut lan truyền rất nhanh chóng. Nhiễm bệnh có thể ở lá, giả hành hay căn hành. Phần nhiễm bệnh mềm đi có màu nâu sẫm và lan nhanh. Tốt nhất là cắt bỏ những phần bị xâm nhiễm và bôi vết cắt bằng Vadơlin+Benlate cho đến khi không còn dấu hiệu mềm thối nơi mặt cắt ấy. Phần bị bệnh nên huỷ bỏ ở nơi thật xa bằng lửa. Trồng lan ngừa bệnh hơn trị bệnh, hàng tháng tốt nhất nên ngừa thường xuyên bằng các thuốc trừ nấm, thuốc rầy và nhất là làm vệ sinh môi trường, cỏ rác, diệt côn trùng, cây sẽ không bị mắc bệnh.