【#1】Cách Nhận Biết Hoa Phong Lan Phi Điệp 5 Cánh Trắng

Cách nhận biết hoa lan đột biến 5 cánh trắng rất dễ nhưng để phân loại 5ct thì có lẽ nhiều người còn chưa để ý. Trong bài viết này chúng ta hãy đi tìm hiểu 3 vấn đề về nhận biết phi điệp 5 cánh trắng. Phân loại lan 5 cánh trắng và bàn một chút về giá trị của bông phi điệp đột biến nhé.

Cách nhận biết hoa phong Lan Phi điệp 5 cánh trắng

Hoa lan đột biến là những cây hoa lan có đặc điểm hình thái đơn lẻ, khác hẳn với quần thể. Tuy khác biệt về đặc điểm đó nhưng nó vẫn có khả năng sinh sản, di truyền về hình thái nó đang mang cho các thế hệ sau. Những cây lan đột biến có thể không tạo ra hình thái khác ở đời sau hoặc cũng có thể thể hiện liên tục hình thái khác biệt cho đời sau. Nếu như trong thời gian đủ lâu và hình thành một số lượng nhất định thì các cá thể đột biến đó hoàn toàn có thể tách ra khỏi quần thể và hình thành một loài mới.

Hoa lan đột biến đang được “săn lùng” bởi vẻ đẹp lạ và rất riêng với mức giá khá đắt đỏ. Trong đó phải kể đến loại lan Giả Hạc 5ct (đột biến 5 cánh trắng). Hoa lan đột biến 5ct có tên khoa học là Dendrobium anosmum. Loài lan này khá giống với lan phi điệp, cũng được gọi với tên gọi khác là hoàng thảo phi điệp, thuộc lớp chi lan hoàng thảo, là một loài thực vật quen thuộc.

Nhận biết phi điệp 5 cánh trắng

Đầu tiên bằng mắt thường ta có 3 yếu tố chính để xác định một bông phi điệp 5 cánh trắng gồm: 5 cánh hoa phải trắng, mắt phải gọn và họng thùy phải sạch không được lem màu.

Cách khác để nhận biết là các bạn ngắt 1 bông phi điệp và đặt lên giấy trắng. Bật đèn led ở ĐT hoặc đèn pin bóng led trắng soi vào bông. Khi soi đèn vào ám ở đâu sẽ hiện mầu hồng ở đó. Soi kỹ nhìn kỹ từng mép cánh. Nhiều bông mép cánh đài thường có viền hồng nhưng hôm sau lại bay hết gọi là ám khói. Bông nào không bay hết của ngày nở thứ hai gọi là ám.

Họng cũng vậy họng phải sạch, vạch thùy là vạch kẻ giữa hai mắt cũng phải sạch, có câu “mắt gọn thùy trơn là vậy”. 5 cánh trắng mà cái vạch thùy không sạch coi như không đạt. Có chơi cũng chỉ vì nó đẹp nhưng tên nó vẫn là ám thùy. Cựa là 2 vạch nằm dưới mũi bông. Họng là dưới mũi sát trong đôi mắt. Hai điểm này bị màu lem vào cũng gọi là ám họng. Mắt không gọn lem vào thùy, lem màu vào họng gọi chung là ám.

Các loại phi điệp 5 cánh trắng

Hiện nay phi điệp 5 cánh trắng được phân ra làm 2 loại: Phi điệp 5 cánh trắng thường và phi điệp 5 cánh trắng hoàn hảo. Trong thực tế giá trị giao dịch của một bông 5 cánh trắng hoàn hảo luôn luôn cao hơn bông 5ct thường. Cùng phân tích đặc điểm của 2 loại 5ct này ta sẽ thấy

Phi điệp 5 cánh trắng thường

Loại này bao gồm những bông phi điệp có mũi màu hồng, đỏ, tím….. Nhiều bạn có suy nghĩ cây 5ct mũi hồng, mũi đỏ, cựa hồng cựa đỏ hay mắt đậm là không chuẩn. Đó là suy nghĩ sai lầm nghiêm trọng. Mũi hồng hay đỏ, không phải là yếu tố chính. Cái chính của 1 cây 5ct như mình đưa ra ở trên là mắt phải gọn, họng, thùy sạch. Vì thế những loại này sẽ được xếp vào bông Phi điệp 5 cánh trắng thường. Vậy 1 bông thế nào thì được gọi là hoàn hảo? Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp nhé

Bông phi điệp 5 cánh trắng hoàn hảo

Đối với một bông phi điệp 5 cánh trắng hoàn hảo ngoài những tiêu chí cơ bản như bông 5ct thường. Một yếu tố không thể thiếu đó là “mũi trắng”. Đây là tiêu chí đầu tiên trong tiêu chí “var” của bông Phi điệp 5ct hoàn hảo. Tại sao lại như vậy? Vì nói đến 5ct hoàn hảo là nói đến độ thuần khiết và tinh tế của bông. Chính vì vậy khi chơi lan phi điệp dòng này thì tâm bông phải sáng. Mà để tâm bông sáng thì mũi bông phải là điểm sáng nhất. Có thể ví mũi bông như ngọn đèn soi rọi vào sâu trong tâm của bông. Mà mắt và môi phải hướng vào.

Đối với một bông 5ct hoàn hảo ngoài yếu tố mũi trắng thì mắt bông càng nhỏ, gọn, gạch xước nổi rõ trên nền trắng thì độ đột biến càng cao, giá trị càng lớn.

Không biết mọi người có để ý rằng những bông 5ct giao dịch công khai với giá trị lớn đều là bông hoàn hảo theo tiêu chí này. Nhưng nhìn vào thực tế thì Bông 5ct Tiên Sa, 5ct Bảo Duy chẳng hạn. Chúng được giao dịch với cái giá mà theo mình đáng đồng tiền bỏ ra.

Nói tóm lại 1 bông 5ct hoàn hảo phải là 1 bông 5ct hội tụ đủ cá yếu tố: Chuẩn mắt gọn, mũi trắng, cựa trắng, vạch thùy, họng sạch. Dưới đây là 2 bông tiêu biểu của loại này.

【#2】Hoa Lan Dendrobium Trồng Và Chăm Sóc Thế Nào?

Hoa lan Dendrobium đẹp, hương thơm dễ chịu, thường được trồng để trang trí nhà ở, văn phòng hay các địa điểm công cộng (quán cà phê, công viên,…). Cách trồng và chăm sóc để hoa lan Dendrobium để hoa nở đẹp được trình bày trong bài viết dưới đây.

1. Nguồn gốc hoa lan Dendrobium

Lan Dendro có tên khoa học là Dendrobium, thuộc họ Orchidaceae, gồm hơn 1.600 loài lan khác nhau, Chúng phân bố chủ yếu ở các khu vực có khí hậu nhiệt đới, chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á và châu Úc.

Chậu lan dendrobium trong trí

Lan dendro có thân hình trụ, lá thường mọc đối, có màu xanh. Cây có thể cho nhiều đợt hoa trong năm, nên người ta thường sử dụng để cắt cành. Tùy thuộc vào từng giống lan Dendro mà chúng có điều kiện khí hậu khác nhau, có loài thích hợp với điều lạnh, có loài phù hợp với điều kiện nóng.

Khác với sự sang trọng, quý phái, Hoa Lan Dendro mang cho mình sự vẻ đẹp của sự nhẹ nhàng, tinh tế mà không kém phần cuốn hút. Lan Dendro có mùi hương thanh thoát, dịu dàng, giúp cho bạn mỗi sáng thức dậy hoặc là sau một ngày làm việc mệt nhọc ngửi hương hoa là mọi ưu tư dường như tan biến, như hoa mình vào với hương của thiên nhiên, đất trời.

2. Ý nghĩa hoa lan Dendrobium

Hoa phong lan Dendrobium có nhiều màu sắc khác nhau, mỗi màu lại mang một ý nghĩa nhất định như sau:

Lan Dendro Đỏ: Tình cảm Nồng cháy, sôi nổi.

Lan Dendro Tím: Thể hiện sự thủy chung son sắc trong tình yêu.

Lan Dendro Vàng: Sự sung túc, tài lộc, công việc thuận lợi, hanh thông, nhiều cơ hội.

Lan Dendro Trắng: Tình cảm thanh khiết, giản dị.

3. Cách trồng hoa lan Dendrobium

Thường thì khi trồng hoa lan Dendrobium tại nhà, chúng ta sẽ mua cây giống được ươm sẵn về trồng trong các chậu nhỏ. Tuỳ theo chất lượng cây giống và đặc tính của từng giống mà sau cây con sau 4 tháng trồng ngoài vườn ươm có thể đem ra trồng ngoài vườn sản xuất. Ở thời điểm này cây có chiều cao từ 4-5 cm và có 3-5 lá. Cách thực hiện như sau:

Thời vụ trồng

Có thể trồng lan Dendrobium quanh năm, tránh xuống giống vào lúc mưa nhiều vì cây dễ bị bệnh.

Chuẩn bị giá thể trồng

Bạn có thể dùng than củi, vỏ dừa cắt khúc hoặc vỏ dừa đóng thành từng miếng, vỏ trấu trộn với mụn dừa, vỏ đậu phộng…để trồng lan Dendrobium.

Ưu điểm của vỏ dừa và mụn dừa là giữ ẩm tốt và rẻ tiền nhưng sau 1 thời gian sẽ bị rong rêu bám nhiều làm hạn chế sự hấp thu của rễ lan, vào mùa mưa giá thể giữ ẩm cao nên cây rất dễ bị bệnh khuẩn lá, thối rễ.

Ưu điểm của than củi là thoáng, sạch, tuy nhiên giá thành cao. Vì vậy để giảm giá thành sản xuất có thể trộn hỗn hợp giá thể theo tỉ lệ :1/3 than củi + 2/3 vỏ đậu phộng để trồng lan Dendrobium.

Xử lý giá thể

Than củi: được đập thành từng cục kích thước từ 1- 2cm được ngâm rửa kỹ.

Vỏ đậu phộng: để thành đống, phun nước rửa sạch, phơi ráo. Trước khi trồng, tiến hành phun ngừa thuốc trị nấm và côn trùng. Thuốc nấm có thể sử dụng như như Ridomil (Metalaxyl, Mancozeb) 3 g/L, thuốc trừ sâu như Regent (Fipronil) 0,1g/L.

Cách trồng

Có thể sử dụng chậu nhựa đen hoặc đất nung (đường kính 12- 15cm) để trồng lan Dendrobium.

Bước 1: Đầu tiên, bỏ hỗn hợp giá thể vào khoảng 1/2-2/3 chậu.

Bước 2: Đặt cây vào cạnh hông chậu, sao cho chồi mới nhất hướng vào giữa chậu, tạo đường thẳng vuông góc với đường thẳng nối 2 quai chậu,

Bước 3: Phủ 1 ít chất trồng để giữ cho cây lan đứng vững, đem xếp ngay hàng trên giàn lan.

4. Cách chăm sóc hoa lan Dendrobium

Chế độ nước tưới

Nước phải đảm bảo như nước ở vườn ươm, pH tối ưu từ 5,5-6,8. Tuỳ theo điều kiện thời tiết mà có chế độ tưới thích hợp để đảm bảo độ ẩm không khí từ 60-70%. Nếu thời tiết bình thường thì tưới 1-2 lần/ngày, tưới vào lúc sáng sớm trước 9 giờ sáng và trước 4 giờ chiều. Những ngày nắng gắt và tiết trời khô lạnh có thể tưới bổ sung.

Chế độ ánh sáng

Thời gian đầu mới trồng nên che thêm 1 lớp lưới (50% ánh sáng), khi cây đã hồi phục, rễ phát triển thì bắt đầu tháo lưới từ từ, nên tháo vào chiều mát hoặc những ngày râm mát để cây không bị sốc hoặc có thể bị cháy lá.

Bón phân

Bón phân cho lan dendro được chia làm 3 đợt:

Đợt 1: Giai đoạn cây con: khi cây con được khoảng 4-6 tháng tuổi. Có thể bón cho cây một số loại phân như : Atonik,NPK 30-10- 10 hoặc NPK 30-15-10, Vitamin B1.

Phun kết hợp phân NPK và vitamin B1 để cây có thể sinh trưởng tốt nhất. Phun định kỳ 2 lần /tuần.

Đợt 2: Giai đoạn khi cây đã trưởng thành, giai đoạn cây phát triển thân lá là chủ yếu. Các loại phân sử dụng trong giai đoạn này là :Phân cá Fish Emulsion, NPK 20-20- 20, Vitamin B1, NPK 30-15- 10.

Cũng giống như giai đoạn 1, phun kết hợp B1 và NPK, phun theo định kì 2 tuần/lần, phun khoảng từ 2 đến lần thì phun NPK 20-20- 20; tiếp theo đó phun phân cá Fish Emulsion. Bón thêm phân Dynamic vào gốc cây.

Đợt 3: Khi cây chuẩn bị ra hoa Sử dụng các loại phân như: NPK 20-20- 20, Phân cá Fish Emulsion , Vitamin B1, NPK 6-30- 30. Phun kết hợp giống như ở giai đoạn 2. Phòng trừ sâu bệnh hại.

Lan có nhiều loại bệnh khác nhau, vì thế cần luân phiên sử dụng các loại thuốc để phòng trừ sâu bệnh. Phun Thuốc trừ bệnh thường dùng là Rhidomil, Aliette, Score, Vicarben. Thuốc sâu: Decis, Bassa, B thái lan…

Ngoài ra có 1 số loại phân bón dành riêng cho lan dendro

Phân đa lượng: Bao gồm rất nhiều thành phần vi lượng khác nhau như: sắt, magie, đồng, kẽm, molypden, brum… Loại phân này khá tốt cho cây lan, khi bón chúng ta thấy hiệu quả tác động khá nhanh, phân tan trong nước rất tốt, dễ sử dụng và tính vật lý tốt.

Phân vi lượng: Đây là tên gọi chung cho những loại phân bón có chứa vi lượng đơn nhất, loại phân này hiệu quả rất nhanh và tốt, tuy nhiên chúng lại dễ sinh hại do chỉ có thành phần vi lượng đơn nhất. Khi cần bón thúc cho rễ của cây lan chúng ta có thể sử dụng phân đạm như amoni clorua, amoni nitrat, amoni sunphat, amoni hydro cabonat…

Phân đơn nguyên: Khuyết điểm của loại phân đơn nguyên là dễ gây sâu bệnh cho cây lan, thế nhưng nó lại có tác dụng rất nhanh cho sự sinh trưởng của cây.

Phân hỗn hợp: Đây là loại phân có chứa hai hoặc ba nguyên tố dinh dưỡng như nitơ, phốt pho, kali, cũng có một số loại có thêm cả các nguyên tố vi lượng, chúng được chia thành 2 dạng là lỏng và rắn. Loại phân này thích hợp cho việc bón thúc rễ ngoài cho cây lan.

Phân bón hãm: Vào đầu những năm 60 của thế kỷ XX người ta đã sản xuất ra những thế hệ phân bón hãm đầu tiên tại Mỹ. Loại phân bón này có công dụng giảm sự phân giải của phân bón từ 4 – 14 tháng. Tại Nhật, phân CSR cũng được sản xuất với tác dụng khắc phục khả năng tan nhanh của phân bón hóa học, thời gian đợi ngắn, giúp tiết kiệm lượng phân bón từ 40 – 60%.

5. Cách phòng bệnh khi trồng lan dendro

Bệnh đốm lá do nấm Cercospora sp

Triệu chứng: bệnh thường xuất hiện trên lá. Vết bệnh phân bố đều cả hai mặt lá, triệu chứng ban đầu là những chấm tròn màu nâu xám hay vàng nâu, xung quanh vết bệnh có quầng vàng. Mặt dưới lá có những đốm đen nhỏ li ti. Khi cây bệnh nặng lá có màu vàng và dễ bị rụng.

Biện pháp phòng trừ:

Phun thuốc phòng bệnh khi mới ra cây (cây còn nhỏ, chưa xuất hiện triệu chứng bệnh).

Đối với cây bệnh nhẹ: cắt tỉa phần vết bệnh trên lá sau đó bôi thuốc trị nấm. Khi phun thuốc trị bệnh phải phun ướt đều hai mặt lá, tốt nhất là buổi sáng sớm khi vừa ráo sương để khỏi bị mưa rửa trôi làm giảm hiệu quả của thuốc, buổi chiều hoặc sáng hôm sau có thể phun bổ sung phân bón lá hoặc phân vi lượng tăng sức đề kháng cho cây.

Khi cần thiết có thể sử dụng một trong các loại thuốc bảo vệ thực vật sau: Ridomyl Gold 68 WP, Dipomate 80WP, Dithane M-45 80WP, Antracol 70WP,..

Bệnh thối nhũn do vi khuẩn

Triệu chứng: Giai đoạn đầu bệnh xuất hiện những đốm màu xanh sẫm, không có hình dạng rõ rệt.Khi bệnh tiến triển, những đốm to hơn, màu sắc biến đổi từ màu xanh xẩm đến nâu, mọng nước và cuối cùng toàn bộ lá bị nhũn. Lá bị bệnh thường có mùi hôi. Lá bị vàng hoặc vàng xung quanh đốm, cuối cùng lá rụng. Bệnh nếu không chữa trị kịp thời sẽ lan xuống thân và toàn bộ cây bị nhũn. Môi trường ẩm ướt và thiếu ánh sáng là điều kiện thích hợp cho bệnh phát triển.

Biện pháp phòng trừ:

Hạn chế tưới nước cho cây vào buổi chiều tối.

Có thể sử dụng các loại thuốc như Steptomycin, Starner 20WP, Kasumin 2L,… để phòng và điều trị.

Bệnh do Phytophthora gây ra

Triệu chứng: Bệnh gây hại trên lá, thân, rễ, trên cây con và cả trên hoa. Trên lá xuất hiện những đốm màu xanh tối sau chuyển sang màu xanh vàng và màu nâu hoặc đen mọng nước. Thân bị nhũn, có màu đen. Bệnh phát triển nhanh ở điều kiện nóng ẩm và có độ ẩm không khí cao.

Biện pháp phòng trừ:

Kịp thời cách ly cây bị bệnh (nếu trồng nhiều cây).

Sử dụng các loại thuốc như: Ridomyl Gold, Dithane M-45 80 WP, Dipomate 80WP, Aliette 800WG, Antracol 70WP, Topsin M 70WP,… để phòng và điều trị.

Bệnh đốm hoa

Triệu chứng: Do nấm Botrytis sp. gây ra. Trên cánh hoa xuất hiện những đốm đen nhỏ li ti màu nâu sáng hoặc màu đen. Trong điều kiện độ ẩm cao những đốm đen này lan nhanh và có thể phủ kín và gây hại hết toàn bộ cánh hoa.

Biện pháp phòng ngừa:

Bỏ những hoa bị bệnh.

Giảm ẩm độ và tăng cường độ thông thoáng cho vườn trồng.

Có thể sử dụng các loại thuốc nấm để điều trị như: Ridomyl Gold, Dithane M-45 80WP, , Aliette 800WG, Topsin M 70WP, …

Ruồi đục bông: Contarinia maculipennis

Triệu chứng: Gây thối nhũn trên hoa lan, dễ nhận thấy trên phát hoa non, nụ và hoa. Phát hoa bị hại trở nên cong queo, phần đọt của phát hoa có màu trắng ngà và bị thối nhũn.

Biện pháp phòng trừ:

Sử dụng thuốc thẩm thấu để tiêu diệt ấu trùng, xử lý đất để tiêu diệt giai đoạn nhộng.

Rải thuốc hạt xuống phần đất bên dưới giàn lan nhằm tiêu diệt giai đoạn nhộng. Các loại thuốc có thể sử dụng như: Diaphos 10H, Sago Super 3G. Vì các lứa ruồi gối nhau nên cần chú ý rải thuốc 10-15 ngày/lần để diệt nhộng.

Phun thuốc diệt ruồi trưởng thành vào chiều tối. Các loại thuốc thường sử dụng như: Marshal 200SC, Sec Saigon 25EC, Dragon 585EC, Amico 10EC,…khi phun pha chung với dầu khoáng SK Enpray 99EC hoặc chất bám dính để tăng hiệu lực phòng trừ.

Sâu ăn lá, sâu róm cắn phá đầu rễ non, lá non.

Sử dụng thuốc như: Abamectin, Sumi Alpha ( Esfenvalerate),…để phòng trị.

Nhện đỏ (Brevipalpus phoenicis)

Triệu chứng: Những cây bị nhện gây đỏ gây hại còi cọc và rụng lá. Trên lá xuất hiện những đốm nhỏ lõm li ti màu nâu và tạo những màng nhện. Trên phát hoa và hoa cũng cùng triệu chứng tương tự.

Biện pháp phòng trừ:

Thời tiết khô, nóng là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nhện. Tăng độ ẩm và độ ẩm ướt trên lá, nhiệt độ thấp có thể hạn chế sự phát triển của chúng.

Nếu bị nhiễm nhẹ, chỉ cần dùng vòi nước xịt mạnh thì có thể rửa trôi, làm giảm số lượng nhện.Nên phối hợp các loại thuốc và thường xuyên thay đổi thuốc để tránh kháng thuốc.

Sử dụng thuốc đặc trị nhện đỏ như: Nissorun 5EC (Hexythiazox), Kinalux 25EC (Quinalphos), Comite 73EC (Propargite), Ortus 5EC (Fenproximate), Alfamite 15EC (Pyridaben),…

Rệp sáp

Triệu chứng: Các loài rệp đều có đặc điểm chung là tiết ra một lớp sáp che chở cho cơ thể, lớp này hình thành nên một lớp vỏ cứng, có hình dạng, màu sắc và kích thước khác nhau. Gây hại bằng cách chích hút. Nếu bị nhiễm nặng, lá bị vàng, rụng. Khi mật số rệp sáp cao, chúng còn là tác nhân tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển. Rệp gây hại chủ yếu vào mùa nắng.

Biện pháp phòng trừ:

Thường xuyên kiểm tra để phát hiện và phun thuốc diệt trừ rệp kịp thời nhất.

Phòng trị rệp sáp rất có hiệu quả khi dùng thuốc bảo vệ thực vật nhóm Lân hữu cơ, Bi-58, Suprathion 40EC, Xi-men 2SC, Dầu khoáng DC-Tron Plus 98.8EC, … phun trực tiếp vào chỗ có rệp đeo bám.

Xem thêm: Làm thế nào để hoa lan nở được quanh năm

Hy vọng bài viết này giúp bạn có thể tự trồng được chậu lan dendro đẹp và nở nhiều hoa.

【#3】Kỹ Thuật Trồng Và Chăm Sóc Lan Trầm

Các nhà khoa học và nhà nghiên cứu mỗi ông đặt cho em nó một tên, in thành sách.

Trong khi đó người chơi lan và buôn bán lan lại gọi một kiểu khác.

Các bài viết trên mạng thì tên một đằng và dẫn chứng hình một nẻo.

Bài viết này sẽ giúp các bạn có một cái nhìn toàn diện nhất về cách nhận dạng và tên khoa học cũng như tên Việt.

KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC LAN TRẦM

1. Cây lan mà hiện nay các bạn vẫn thấy người bán nói là hàng rừng Việt Nam, hàng bóc rừng Lào, hàng Myanmar với hàng chục ký thậm chí hàng trăm ký… Khi quan sát ta thấy giả hành mập mạp (cỡ ngón tay út đến ngón tay cái), gốc giả hành rất to mập và chắc chăn, gốc thường là to ngang bằng so với khúc giữa. Trên giả hành có 1 lớp vỏ lụa màu trắng bao phủ. Hoa tím từ nhạt tới đậm tùy vùng miền, hoa thường là nhỏ xinh 2-4cm, cánh bóng sáp, mùi thơm nhẹ nhàng thoang thoảng, lưỡi có nhiều lông tơ. Giả hành dài từ 20-50cm, khoảng cách giữa các đốt khá ngắn….

Cây này nhà buôn và người chơi thì gọi là Trầm Rừng, Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ đặt tên là Hoàng Thảo Song Hồng, tác giả Trần Hợp đặt tên là Hoàng Thảo Tím Hồng. Một số sách còn gọi là giả hạc thân ngắn, giả hạc lùn…

Tên khoa học: Dendrobium parishii

Tôi dám tin chắc rằng đa số chúng ta gọi em ấy là Trầm Tím hoặc Trầm Rừng, nhưng không có sách nào gọi như thế cả. Theo tôi, chúng ta cứ gọi là Trầm Rừng đi. Sau này chúng ta sẽ kiến nghị trong 1 hội thảo khoa học nào đó và thống nhất lại một cái tên này. Tôi thấy tên Song Hồng và tên Tím Hồng không mấy ai dùng.

2. Nếu bạn đem lai giống giữa một cây Trầm Rừng (Dendrobium parishii) với một cây Giả Hạc (ngoài bắc gọi là Phi Điệp Tím – Dendrobium anosmum) thì sẽ tạo ra cây TRẦM TÍM

Tên khoa học: Dendrobium nestor

Do mặt hoa của bố và mẹ đều rất đa dạng (hàng trăm mặt hoa) nên khi lai tạo sẽ tạo ra rất nhiều tổ hợp độc đáo. Nhưng nhìn chung thì cây Trầm Tím (Dendrobium nestor) này giả hành mập hơn giả hạc và gầy (ốm) hơn trầm rừng. Giả hành có xu hướng đứng chứ không ngả và thòng như giả hạc, kích thước bông lớn hơn trầm rừng và nhìn chung thì nhỏ hơn bông giả hạc (tùy vùng miền). Giả hành dài 60-100cm (giả hạc thì trung bình 80-150cm).

3. Hiện nay người ta lai tạo giữa các giống trầm với nhau để tạo ra các giống trầm mới, hoặc lai các giống trầm với các giống giả hạc để tạo thêm rất nhiều giống khác, ví dụ thị trường hiện nay có Trầm Hawaii, Trầm Rồng Đỏ, Siêu Trầm, Trầm Hồng Long, Trầm Thái, Trầm Đài…. Bên cạnh đó còn có các gống trầm đột biến….

NHƯNG dù có là em nào đi chăng nữa thì kỹ thuật trồng và chăm sóc cũng vẫn như sau:

KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

Thời điểm ghép tốt nhất, ít hại cây nhất chính là thời điểm em nó đang ngủ. Nghĩa là từ khi trụi hết lá cho tới khi mầm ở gốc chuẩn bị nảy lên.

Thường thì từ tháng 11 âm lịch cho tới tháng 2,3 âm lịch năm sau đều là thời điểm tốt để ghép. Tuy nhiên khi bộ rễ của mầm đã và đang hoàn thiện, bạn ghép vẫn được nhưng cây nhất định sẽ bị chột (đứng khựng lại).

Có nhiều bạn hỏi tôi sao bạn ấy mua 1 giề Trầm về ghép từ tháng 8 năm trước mà cho tới tháng 2 năm sau còn chưa ra rễ? Chưa bám vào giá thể? Đơn giản vì khi khai thác về, bộ rễ của cây con đã hoàn thiện, nó sẽ không hoặc rất ít mọc thêm nữa. Việc của bạn là tiếp tục chờ mầm mọc ra và rễ mới sẽ mọc ra từ mầm.

Đối với Trầm, tôi đã thực tế thử nghiệm qua rất rất nhiều loại giá thể và tôi thấy như thế này:

– Lũa: Bạn sẽ có 1 tác phẩm nghệ thuật Trầm Mini trên Lũa, lan phát triển tốt nhưng chậm chạp và khó lòng mập và dài được (trừ khi phân và tiểu khí hậu thật tốt). Đặc biệt bộ rễ rất khỏe và nhiều.

– Gỗ vú sữa, dẻ, vải, nhãn: Cây sinh trưởng và phát triển không khác trên lũa là mấy.

– Chậu: Nếu chất trồng là than thì khá kém, nhưng chất trồng là vỏ thông vụn thì cây lên tốt hơn lũa, mập mạp và khá dài.

Nhưng nếu trong chậu bạn nhét dớn vụn hoặc dớn cù lần, dớn xốp tổ quạ xé vụn…. thì cây lan của bạn có thể nói là phát triển khủng khiếp.

Bạn nên trồng chậu kích thước vừa phải, đừng quá to vì rễ nó thích được bó. Rễ nào phi ra ngoài, bạn nên cắt hoặc vắt vào trong chậu.

Tôi đã thử so sánh như thế này: hai mầm Trầm Rừng mọc cùng thời gian trên hai giả hành mẹ đều nhau 20cm. Trồng 1 em lên bảng vú sữa và 1 em vào chậu đất nhét dớn cù lần và dớn sợi vụn.

Sau 7 tháng chăm bón với chế độ tưới và phân bón đầy đủ như nhau. Giả hành trên gỗ dài 40cm, to cỡ ngón tay đeo nhẫn; giả hành trên chậu dài 70cm, nặng gần nửa ký và to hơn ngón tay cái. Giá cả chênh nhau 2 lần các bạn ạ!

Và cuối cùng tôi thấy rằng ghép lên khúc dớn khoanh hoặc dớn bảng là dễ chăm bón nhất và cây phát triển ổn định nhất! Và cũng rất dễ đóng hàng đi xa.

Cách ghép như thế nào thì mời các bạn xem hình nhé. Trong hình tôi có chia sẻ gần chục kiểu ghép khác nhau để tùy bạn chọn lựa.

Sở dĩ tôi giới thiệu chỗ anh ấy với các bạn vì nguồn dớn mỗi tháng hơn 10.000 bảng và mấy chục ngàn bịch vỏ thông anh ấy có thể đảm bảo được. Các bạn cũng biết mỗi bài tôi viết cũng từ 500-2000 lượt chia sẻ nên nếu giới thiệu các bạn mối nhỏ một hai ngàn bảng lo không xong thì lại mang tiếng thêm ra.

Bước 1: Chia giống

Với 1 giề lan gồm nhiều giả hành, nếu để cả giề và ghép vào giá thể luôn thì chỉ có 1-2 mầm non được mọc lên, như vậy rất phí giống.

Bạn nên nhẹ nhàng tách riêng từng giả hành ra, chú ý quan sát để khỏi cắt vào mắt ngủ còn lại dưới gốc. Riêng gả hành 1 và 2 tuổi bạn nên để dính vào nhau, như vậy sẽ đảm bảo nguồn chất dinh dưỡng đầy đủ nhất cho giả hành con sau này. Còn đối với giả hành 3,4,5,6 tuổi thì bạn nên tách từng cọng ra.

Dụng cụ để tách nên thật sắc, mỏng như dao dọc giấy, dao mổ.

Sau khi tách riêng ra rồi, lúc này bạn mới bắt đầu tỉa rễ già đi, nói chung là để lại 2cm rễ để bắn ghim còn lại cắt cụt bỏ hết. Nhớ là tách xong mới cắt rễ! SOI HÌNH NHÉ BẠN!

Bước 2: Ngâm

Pha 1 chậu Physan 20 nồng độ 1ml/1 lít nước hoặc 1 chậu Benkona 2ml/1lít nước sau đó cho toàn bộ lan giống vào ngâm 5-10 phút.

Vớt ra để ráo vài tiếng.

Tiếp tục ngâm B1+Atonik (nồng độ như trên bao bì trong 30 phút) (Atonik dùng vài lần thôi, không nên lạm dụng). Đó là cách ngày trước tôi làm vậy. Bây giờ tôi không dùng B1+Atonik nữa mà hoàn toàn chuyển sang dùng chế phẩm Hùng Nguyễn.

Pha 1ml chế phẩm Hùng Nguyễn (khoảng 20 giọt) với 1 lít nước và ngâm lan vào đó 2 tiếng. Sau đó vớt ra để ráo và ghép liền lên dớn hoặc gỗ, lũa.

Nói chung là ngâm chế phẩm lâu như vậy rất có lợi. Thứ nhất là bổ sung dinh dưỡng cho lan. Thứ nhì là bổ sung nước cho giả hành vì khi khai thác về và trong quá trình mùa khô, giả hành tóp teo lại mất rồi. Bạn đừng sợ ngâm 1-2 tiếng thì sẽ làm nhũn mất lan của bạn. Vì cá nhân tôi có vài lần ngâm 3-4 tiếng mà bỏ ra để ráo trồng vẫn lên đều tăm tắp.

Lưu ý rằng khi mua lan không đúng mùa ghép, thì hiệu quả của chế phẩm hay bất kỳ thuốc kích thích nào có bán ngoài thị trường đều bị giảm hiệu quả đi đáng kể. Bạn nên nhớ rằng một sản phẩm dù tuyệt vời thì cũng cần phải có các điều kiện khác kết hợp vào. Ví dụ bạn dùng chế phẩm khi nhiệt độ dưới 15 độ C thì chắc chắn hiệu quả sẽ rất kém, thậm chí nhiệt độ xuống dưới 10 độ C thì hầu như bạn sẽ không thấy có hiệu quả gì. Dĩ nhiên ý tôi ở đây là dùng mắt thường để nhìn, còn trên thực tế thì dù nhiệt độ giảm xuống nhưng nếu có 1 chút chế phẩm thì cây vẫn khỏe hơn, ít bệnh tật hơn.

Điều kiện tiếp theo đó là tuổi của giả hành, ví dụ cây vừa ngủ bạn không đợi cho nó ngủ được 40-50 ngày mà muốn đánh thức ngay và luôn thì hiệu quả rõ ràng kém. Chơi lan, bạn nên tuân thủ theo đặc tính sinh lý của cây, thuận theo điều đó để có những TRỢ LỰC cho em nó như phân và thuốc…. Tuổi càng cao thì khả năng đẻ càng kém và hiệu quả của chế phẩm càng thấp. Bù lại bạn phải tăng liều lên 1 chút.

Bước 3: Ghép, treo.

Bắn ghim hoặc găm phần rễ vào bảng dớn hoặc bảng gỗ thật chẵc chắn.

Bạn nên tách riêng giả hành tơ với giả hành tơ ghép chung 1 bảng, giả hành già 1 bảng. Nói chung là cùng tuổi ghép 1 bảng. Nhớ là mắt ngủ phải hướng ra ngoài và hạn chế dùng càng ít sắt thép được thì càng tốt!

Giả hành dài ghép chung với dài vào 1 giò, ngắn ghép chung ngắn cho có sự đồng đều và khi nở được đều.

Bạn cần phải xử lý dớn chuẩn như trong bài GIÁ THỂ DỚN GHÉP LAN nhé.

Bạn cũng có thể trồng vào chậu với vỏ thông hoặc dớn giống như ở nước ngoài, rất đẹp bạn ạ!

Tôi thấy nếu bạn kiểm soát bệnh tật trên lan kém, giàn với tiểu khí hậu tệ hại và việc tưới lan không được đều đặn, thì bạn nên trồng lan vào chậu với vỏ thông vụn hoặc dớn sợi băm nhỏ.

Trồng trong chậu thì việc bón phân sẽ dễ dàng hơn, khi lan cao lên bạn có thể lấy dây mềm đỡ cọng lan khỏi gập hoặc vặn ngắn bớt 1 sợi móc lại làm nghiêng cái chậu đi là xong.

Trồng lan thân thòng nói chung trên trụ dớn hoặc bảng dớn là nhanh nhất, đơn giản nhất và dễ nhất. Bạn chỉ cần 2-3 cọng dây thép ngắn 8cm uốn thành chữ U và gắn cố định rễ lan, giả hành lên cục dớn là xong.

Sau khi ghép bạn nên treo lên giàn luôn. Cho ăn nắng 60-70% luôn (Nghĩa là 1 lớp lưới xanh đen của Thái). Nếu bạn ở đồng bằng xứ nóng thì gốc lan cách lưới ít nhất 1,5m, nếu vùng cao mát mẻ thì cách lưới ít nhất 1,2m. Tóm lại là càng xa lưới thì càng tốt.

4. PHÂN BÓN

Tôi thấy nếu để lan cách mặt đất 50cm, cách lưới 2,5-3m, bên dưới đào hào đổ nước thì cây lan sẽ phát triển là tốt nhất!

– Cứ 1 tuần phun chế phẩm Hùng Nguyễn 1 lần nồng độ 1ml/1 lít (20 giọt) hoặc B1+Atonik. Lưu ý: Atonik chỉ dùng cho chi lan có giả hành mọng nước là có hiệu quả, còn các chi đơn thân… thì hiệu quả thấp. Bên cạnh đó lạm dụng Atonik sẽ có nhiều tác dụng không tốt về sau.

– 7-10 ngày phun 30-10-10 TE hoặc 20-20-20 TE 1 lần.

– Sau khi mầm non ra rễ dài được 5cm, gắn phân chì (xám, tan chậm) và nửa tháng phun trung lượng và vi lượng 1 lần.

– Khoảng tám tháng tuổi phun 6-30-30 TE 3-4 lần, 10 ngày 1 lần.

– Sau đó tới tháng tuổi thứ 9 cắt nước hoàn toàn, cho em nó rụng trụi hết lá và cứ để như vậy cho tới giữa tháng tuổi thứ 11 bạn hãy tưới thật đẫm vào gốc, ngày 1-3 lần tùy giá thể và chờ hoa, sau 10-20 ngày xuất hiện nụ hoa, nếu nụ to thì để ở nơi mát và giảm tưới nước, còn nụ nhỏ tăng ánh sáng và nước tưới (đấy là trường hợp căn nở tết, còn nếu không thì cứ tưới và cho ăn nắng bình thường).

Bạn có thể dùng phân chuồng như trâu, bò, dê, gà, heo…. Cách xử lý và cách dùng tôi đã trình bày trong bài 6 – PHÂN CHO LAN. Mời bạn đọc lại, vì nếu bón phân sai cách, hậu quả rất lớn. Bên cạnh đó ủ phân sai cách, hậu quả còn lớn hơn.

5. CĂN HOA NỞ TẾT.

Thường thì Lan Trầm nở muộn tết 1-2-3 tháng tùy vùng miền, nhiệt độ và độ ẩm… Vùng nào mà mùa đông lạnh, đầu xuân vẫn lạnh thì phải giữa mùa xuân hoặc cuối xuân lan mới đua nở.

Vấn đề nở muộn tết không phải do nhiệt độ lạnh quá, mà nguyên nhân là do năm ngoái em nó đẻ muộn thôi. Nếu 1 giả hành đẻ tháng 2 thì tháng 2 sang năm nở hoa là đúng rồi. Nếu bạn muốn có hoa tết sang năm thì bạn phải chuẩn bị trước đó gần 2 năm.

Nếu mùa đông quá lạnh và tối, lan không thể nảy mầm được, thì bạn có thể khắc phục bằng cách thắp đèn vào giữa tháng 11 âm lịch, tưới nước ấm 25-28 độ C, nên tưới giữa trưa khi mà thời điểm nhiệt độ cao nhất. Làm sao cho đầu tháng 1 âm lịch mầm bật dậy là khả năng sang năm bạn có hoa chơi tết. Phun chế phẩm HÙNG NGUYỄN 5 ngày 1 lần vào gốc để kích thích.

Nếu tới tận tháng 4 mầm mới mọc ra, thì bạn không nên hy vọng gì em nó sẽ nở đúng tết. Kỹ thuật tăng nhiệt, tăng ánh sáng, tưới nước ấm này áp dụng cho hầu hết các loại lan. Thậm chí bạn muốn biến giả hạc hè thành giả hạc xuân cũng được. Vấn đề là bạn cần phải có thời gian 2 năm trở lên, sự kiên trì, sự đều đặn và giàn phải chuẩn, che chắn gió lùa vào mùa đông lạnh, độ ẩm mùa thu và đông phải thật cao với hệ thống hào nước chằng chịt.

Trong miền nam thì đơn giản hơn nhiều, vì nhiệt độ khá ổn định, duy chỉ có độ ẩm là khác. Cuối mùa khô là thời điểm lan ngủ sâu nhất, vì độ ẩm không khí rất thấp, một vài tháng không một giọt mưa là bình thường. Vì thế cứ giữa trưa nắng tháng 11 âm bạn tưới gốc thật đẫm vào, mầm gốc bung lên trước tết thì chắc rằng sang măm bạn sẽ có trầm chơi tết.

5. THUỐC PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH

Nếu tưới bằng nước lạnh như nhiệt độ không khí hoặc tưới tối hoặc sáng sớm thì sự sốc nước sẽ kém hơn.

Ngoài ra bạn còn phải căn năm nhuận năm tết sớm hoặc tết muộn nữa nhé. Nếu làm theo cách tôi chỉ mà năm có 13 tháng thì cũng vẫn thua.

– Cứ 20 ngày phun Movento và Pesieu 1 lần để phòng nhện đỏ, rầy, rệp, bọ trĩ…

– Cứ 15 – 30 ngày 1 lần pha chung thuốc trừ nấm và vi khuẩn phun phòng 1 lần. Nếu trời mưa nhiều thì 7 ngày 1 lần.

Thuốc nấm gồm: RidomilGold, Antracol, Aliette, TopsinM…

Thuốc vi khuẩn gồm: Kasumin, Poner, Starner, Physan…

Cứ 1 nấm 1 khuẩn pha chung là được. Còn khi lan bị bệnh rồi mới trị, thì đề nghị các bạn đọc lại bài 27, 28, 29.

LƯU Ý:

Nếu mua thuốc theo tên mà không được, bạn hãy đọc bài 28 để ghi tên hoạt chất trong thuốc đó ra và đi mua thuốc dựa trên hoạt chất.

Cá nhân tôi bây giờ phòng bệnh cho lan bằng Nano Bạc, Nano Đồng, Agrifos 400. Cứ 15-20 ngày tôi phun 1 lần. Ví dụ tuần 1 dùng nano Bạc, tuần 2 dùng nano đồng, tuần 3 dùng Agrifos 400. Nhiệt độ trong ngày trên 33 độ thì không phun. Quá trình cứ lặp lại như vậy là quá đủ!

Hiện tại đang là thời điểm vào vụ ghép Trầm, nếu bạn thích tự ghép, thì trước hết hãy mua giá thể, phân và thuốc rồi hãy mua lan. Với kinh nghiệm trồng hàng vạn giò lan thân thòng các loại như tôi, tôi khuyên bạn nên mua hàng ký mà được chọn lựa, đừng mua hàng xô hoặc hàng xổ và không nên ham rẻ mua hàng thanh lý.

Nhiều tiền nhưng không đắt, vì giá cả và giá trị đi cùng nhau. Còn không thì nên mua hàng thành phẩm, sẽ đảm bảo hơn rất nhiều.

Tất cả các kỹ thuật bên trên là tôi đã làm và đang làm, rất thành công. Tôi chia sẻ kinh nghiệm của tôi, các bạn học theo nhưng cần phải gia giảm tùy điều kiện vườn, vùng miền nơi bạn sống và giá thể bạn sử dụng…

Mỗi bài của tôi là một mảnh ghép về Chăm Sóc Lan, bạn đọc 1 bài thì khoan hãy phán xét mà nên tham khảo thêm các bài khác nữa. Một bài không thể truyền tải trọn vẹn nội dung và đặc biệt là các tiểu tiết được.

Mong rằng bạn sẽ không ngần ngại CHIA SẺ bài này trên trang cá nhân của bạn để lan tỏa kiến thức tới cộng đồng, đó cũng là 1 cách nâng tầm giới chơi lan của nước ta và cũng đồng thời giúp ngành nông nghiệp Việt Nam từ từ đi lên sánh ngang với Đài Loan và Thái Lan.

【#4】Cách Trồng Lan Quân Tử Cho Hoa Đẹp Đơn Giản Tại Nhà

Đúng như cái đên thanh cao của mình, Lan quân tử là một loài hoa sang trọng, đẹp tuyệt vời. Việc sở hữ một chậu lan quân tử trong nhà hay nơi làm việc không chỉ giúp làm đẹp mà loài hoa này còn mang đến ý nghĩa về sự giàu sang, phú quý cho gia chủ. Và cách trồng lan quân tử cũng không hề khó như mọi người vẫn nghĩ.

Sẽ thật ý nghĩa nếu chúng ta có thể tự tay trồng và chăm sóc cho mình một chậu lan quân tử phải không nào? Hôm nay, hãy cùng Fao tìm hiểu về cách trồng hoa lan quân tử đơn giản cũng như cách chăm sóc loài hoa tuyệt vời này nhé!

Lan quân tử là gì?

Lan quân tử có tên khoa học là Clivia nobilis l, thuộc họ Thạch toán – Amaryllidaceae, có nguồn gốc từ Nam Phi. Cây Lan quân tử còn được biết đến với một số tên gọi khác như; Lan đại quân tử hay lan huệ đỏ, huệ cam.

Lan quân tử là loài thân thảo, sống lâu năm, cao khoảng 0,3 đến 0,9m. Thân cây kết cùng với lá kết thành thể thống nhất, rễ khỏe, lan rộng và ăn sâu xuống đất trồng.

Trong quan niệm phong thủy, lan quân tử được coi là loài hoa sang trọng, vương giả đem đến sự danh giá, phú quý cho chủ nhân. Đặc biệt, lan quân tử rất lâu tàn, thời gian chơi hoa kéo dài đến cả tháng, điều nãy cũng một phần thể hiện cho phú quý lâu bền của gia chủ.

Cách trồng lan quân tử

1, Điều kiện nhiệt độ và đất trồng lan quân tử

Cây Lan quân tử có vẻ bề ngoài rất mạnh mẽ, khảng khái như chính cái tên của nó vậy. Thế nhưng nó vẫn ẩn chứa trong mình những vẻ đẹp lãng mạn và đầy ý nghĩa. Lan quân tử rất cứng cáp, có thể chịu được sự khắc nghiệt của thời tiết.

Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết mùa Đông nhiều sương, tiết trời trời lạnh, nhiều loại cây bị đông cứng héo úa nhưng lan quân tử thì không. Đến khi Xuân sang, cây lan lại hồi sinh, vươn mình đâm chồi nẩy lá, có cây còn có hoa rất đẹp.

Lan quân tử là loài cây ưa bóng mát, không sống được ở nơi có ánh sáng mạnh hoặc trưng ra ngoài trời nắng nóng trong thời gian dài. Tuy nhiên, khi trồng lan quẩn tử trong nhà lâu ngày cũng cần đưa cây ra ngoài cho quang hợp, giúp phục hồi khả năng tích lũy dinh dưỡng.

Đất trồng lan quân tử thích hợp nhất phải là đất chua, thoáng khí, giàu dinh dưỡng. Tốt nhất, bạn nên trồng lan quân tử với hỗn hợp là 6 mùn, trấu hun + 2 lá khô mục + 1 đất cát + 1 phân hữu cơ.

Nhờ vẻ đẹp thanh cao, trang nhã cùng ý nghĩa sâu sắc, đặc biệt và cũng không đòi hỏi quá cầu kỳ trong kỹ thuật trồng cây và chăm sóc mà lan quân tử luôn được ưu tiên số một trong trưng bày, trang trí tại nhiều không gian khác nhau.

a, Trồng lan quân tử bằng phương pháp gieo hạt

Trước khi gieo trồng lan quân tử bằng hạt, việc đầu tiên ta cần làm là chuẩn bị chậu trồng. Thông thường, bạn nên chuẩn bị một lớp đất trồng lan quân tử tơi xốp chứa mùn lá cây của bề mặt đất những khu rừng là tốt nhất, sau đó đem về trộn thêm 1/3 cát sạch là có thể dùng trồng lan quân tử được.

Trước khi gieo hạt, bạn cần ngâm hạt giống vào nước ấm từ 30 đến 35 độ C trong vòng nửa giờ đồng hồ, sau đó để ráo là có thể đem đi trồng được.

Sau khi gieo hạt, tốt nhất bạn nên để chậu hoa tại những nơi có nhiệt độ từ 20 đến 25 độ C và có bóng mát, độ ẩm phải duy trì mức khoảng 90%, sau khoảng 1 đến 2 tuần hạt nảy mầm sẽ mọc rễ.

b, Trồng lan quân tử với phương pháp nhân giống bằng cách tán gốc

Bên cạnh gieo hạt thì ta cũng có thể lựa chọn trồng lan quân tử bằng phương pháp tán gốc. Đây là một thoa tác khá đơn giản mà tính di truyền lại tương đối ổn định, những đặc tính của cây mẹ vẫn có thể giữ nguyên.

Khi ươm mầm và nhân giống, việc đầu tiên bạn cần làm là nhổ cây mẹ ra khỏi chậu, gạt sạch đất, tìm ra những mầm phụ có khả năng sinh trưởng thành cây con, tách xong có thể trồng trực tiếp lên chậu.

Khi trồng lan quân tử với phương pháp này, tốt nhất bạn nên trồng cây trên cát sạch, sau khi trồng có thể tưới một lần đẫm nước.

Sau khoảng 1 đến 2 tuần sau, khi vết thương đã lành mới trồng lên chậu đất, thường thì sau 1 đến 2 tháng cây sẽ mọc rễ mới và bắt đầu sinh trưởng.

Cách chăm sóc cây lan quân tử

1, Độ ẩm và nước tưới khi chăm sóc lan quân tử

Chăm sóc cây lan quân tử không khó, đây là loài cây ưa ẩm ướt nhưng cũng có khả năng chịu hạn tương đối cao.

Vào những ngày mùa khô, nhiệt độ cao lá cây và rễ sẽ rất dễ bị tổn thương, gây ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe của là, lá cũ bị khô héo và lá mới không thể mọc, không chỉ ảnh hưởng đến việc nở hoa của cây mà thậm chí có thể khiến cây chết khô.

Tuy nhiên trong quá trình chăm sóc cây lan quân tử, nếu người trông tuới nước quá nhiều cũng sẽ khiến rễ lan bị thối rữa. Vì vậy mà bạn cần duy chì độ ẩm thích hợp trong chậu, tránh tính trạng úng nước, sẽ gây ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình sinh trưởng của cây lan.

2, Bón phân khi chăm sóc cây lan quân tử

Để cây phát triển ổn định, hàng tháng bạn cần tiến hành bón phân với phân NPK 20-10-10 hoặc phân vi sinh, phân trùn quế… Khi cây xấu yếu có thể hòa loãng phân NPK để tưới vào gốc cây sẽ giúp cho cây phát triển nhanh chóng, xanh tốt và cho hoa đẹp.

3, Một số loại sâu bệnh thường gặp khi chăm sóc cây lan quân tử

Người trồng lan quân tử thường phải đối mặt mới các chứng bệnh như héo rũ gốc, mốc trắng. Để phòng tránh chúng, bạn chỉ cần tưới dung dịch Carbendazim 50% pha loãng với tỉ lệ 1:500 vào gốc cây hoặc vùng đất xung quanh.

Bên cạnh dó, bệnh thối lá, vỏ cứng hay bệnh thán thư cũng gây ra rất nhiều vẫn đề tổn hại đến cây lan. Trong trường hợp này, bạn cần cắt bỏ phần bị thối và để ở nơi khô thoáng. Có thể dùng Streptomycin hoặc Oxytetracyline pha loãng với tỉ lệ 1:5000 phun hoặc bôi lên nốt bệnh.

Một số điều bạn cần lưu ý khi trồng và chăm sóc cây Lan Quân Tử

Tuy là loài lan khỏe mạnh, đễ sống nhưng trồng lan quân tử cũng chư chăm sóc loài hoa này cũng có những lưu ý nhất định.

Nếu trồng Lan Quân Tử bằng cách tách nhánh thì cây mới sẽ phát triển và ra hoa trong vòng 2 năm sau đó nếu cây bố mẹ khỏe mạnh và có nhiều mầm phụ.

Còn nếu trồng lan quân tử bằng phương pháp gieo hạt thì phải mất đến 6 năm hoặc hơn để cây có thể ra hoa.

Trong quá trình trồng Lan Quân Tử, sẽ có rất nhiều các loại bọ và ốc sên có thể gây hại cho cây ở những khu vực râm mát ẩm ướt, người trồng cần loại bỏ chúng bằng dụng cụ làm vườn hoặc thuốc trừ sâu.

Bên cạnh đó, khi cây bị rụng lá, vàng lá hay thối rễ thì bạn nên bón thêm một ít phân chuồng, phân hữu cơ sẽ giúp cho cây xanh tốt trở lại.

Như vậy là chúng ta đã tìm hiểu được cách trồng chũng như chăm sóc loài lan quân tử tuyệt đẹp này rồi. Fao hy vọng với những kiến thức mà bài viết này mang lại, bạn sẽ có thể trồng cho mình được một chậu lan quân tử thật ưng ý nhé. Chúc bạn thành công!

【#5】Cách Xử Lý Cụ Thể Khi Lan Bị Nhiễm Bệnh

Bạn tiến bao xa trong ngành lan, tùy vào việc bạn nghiêm túc tập trung ra sao khi đọc bài viết này. Thực sự là chi tiết tới từng cọng lông tơ. Bộ hình ảnh bệnh chi tiết, rõ ràng và siêu khủng, đảm bảo ở Việt Nam chưa ai làm được. Hình ảnh quyết định 50% nội dung bài viết. CHIA SẺ rồi đọc cũng không muộn bạn ạ. 18 trang A4 và 118 hình tha hồ soi nhé!!! 7 bệnh về nấm và 2 bệnh về vi khuẩn.

Bài viết này sẽ giúp bạn tiết kiệm vô số tiền học phí, giúp ngành lan Việt Nam tiết kiệm mỗi năm nhiều tỷ đồng, giúp nhiều giống lan được bảo tồn và nuôi dưỡng niềm đam mê dài lâu cho các bạn.

Đây là sự tổng kết kinh nghiệm và nền tảng kiến thức của cá nhân tôi, cộng với các nghiên cứu khoa học của các giáo sư tiến sĩ, các nhà sinh vật học, các viện nghiên cứu trên thế giới.

Tài liệu có nhiều sự tham khảo của Mỹ, Nga, Trung Quốc, Tây Ban Nha… và không có của Việt Nam (về lan). Tôi tra cứu tên thuốc của các nhà khoa học họ khuyên dùng, sau đó tôi tìm xem trong thuốc đó có HOẠT CHẤT gì, sau đó tra cứu xem hoạt chất đó có trong thuốc gì hiện đang bán trên thị trường Việt Nam (dĩ nhiên phải là công ty uy tín) và chia sẻ với các bạn. Vì vậy các bạn cứ yên tâm mà dùng tẹt ga nhé!

Còn nhiều web của Việt Nam chúng ta thực sự không đáng tin cậy chút nào. Nội dung 1 đằng, hình 1 nẻo chẳng ăn nhập thì tôi không nói làm gì. Đằng này lan bị khuẩn mà khuyên dùng thuốc CHỈ DIỆT ĐƯỢC NẤM thì tôi chẳng hiểu nổi. Vì vậy đọc bài này, xin đừng so sánh vì CHÚNG TA KHÔNG THUỘC VỀ NHAU…

Cách xử lý cụ thể khi Lan bị nhiễm bệnh

PHẦN I: BỆNH DO NẤM

1. THỐI ĐEN – Black Rot – (Nấm Pythium và Phytophthora). Hay còn gọi là bệnh CHẾT NHANH.

Bệnh xảy ra trên tất cả các giống lan, nhưng thường gặp hơn cả là trên các giống lan ĐA THÂN có giả hành như Dendrobium, Vũ Nữ, Cattleya, Địa Lan…

Nấm Phytophthora và Pythium là nấm thủy sinh, nên khi độ ẩm không khí cao, độ ẩm giá thể cao vào mùa mưa hoặc tưới đọng nước qua đêm, nấm sẽ sinh sôi nảy nở và xâm nhập hại cây lan nhà bạn.

Chúng xâm nhập qua vết xước, vết côn trùng chích hút, cọ sát hoặc lay gâp dập các mô biểu bì….

Thường thì do độ ẩm giá thể quá cao như mưa dầm hoặc giá thể bị mục, giò lan hơn 3 năm không thay giá thể, rễ sống trùm lên rễ chết… nấm sinh sôi dưới gốc, chúng xâm nhập vào cây lan từ rễ, cổ rễ, gốc gây ra thối dưới gốc, sau đó từ từ lan lên trên gay tóp giả hành. Giả hành từ từ chuyển qua màu vàng như bị luộc chín sau đó màu như rơm ngâm nước, rồi từ từ khô tóp lại, gục ngọn và chuyển sang màu đen. Chính vì thế mới gọi là thối đen.

Hoặc có 1 số giống lan gần như khi bị thối đã màu đen và vết đen lan ra xung quanh dần dần.

Sau một vài ngày khi bạn phát hiện gốc bị thối ủng và lan dần lên trên thì lúc này đã muộn, không còn cách nào cứu được nữa. Bạn chỉ có thể vớt vát một chút ít phần giả hành phía ngọn nếu chỗ đó chưa bị thối ủng để giành ươm kei.

Những giống lan thường bị tình trạng này là Giả Hạc (Phi Điệp), Kiều (Thủy Tiên), Dendro, Cattleya, Đùi Gà, Kèn, các giống lan có lông đen, Kim Điệp, Ngọc Thạch, Trúc Quan Âm….

Khi giò lan nhà bạn bị tình trạng này thì bạn nên nhổ lên trồng lại nếu thấy bệnh tình tiến triển cùng 1 lúc trên nhiều giả hành hoặc giò lan đã hơn 2 năm chưa thay giá thể. Nếu bị ít thì bạn nên tách triệt để phần giả hành bị bệnh đi và mang ra khỏi vườn ngay lập tức.

Nấm đã tấn công và bạn nhìn thấy bằng mắt thường thì phải làm vậy thôi, muốn cứu giả hành bệnh gần như không tưởng. Nếu bạn cứ cố nuôi hy vọng và chỉ phun thuốc chữa bệnh thì có khi lây lan chết cả giò.

Nguyên tắc chung đó là tách sát gốc giữa giả hành bệnh và giả hành không bệnh (dùng kéo mỏng sắc và mũi thật nhọn hoặc dao dọc giấy để tách), sau đó phun thật đẫm, thậm chí là ngâm cả giò lan vào dung dịch thuốc diệt nấm. Sai lầm cơ bản của các bạn đó là lan bị bệnh từ gốc mà chỉ tập trung phun thuốc vào giả hành hoặc lá. Nguyên nhân nằm ở giá thể (chậu lan, khúc gỗ, miếng dớn…) và nằm ở bộ rễ, vì thế bạn phải xử lý triệt để nguyên nhân.

Sai lầm thứ 2 là khi bạn thấy cây lan lá nhăn nheo, giả hành tóp lại mà không chịu quan sát gốc và rễ xem nó có thối không, cứ nghĩ là lan thiếu độ ẩm rồi cố gắng tưới cho thật nhiệt tình. Đến khi từ giả hành non lây sang tới giả hành mẹ, rồi từ từ lây qua giả hành bà. Cho tới khi cả giò lan gục hoàn toàn, chỉ có thể vứt bỏ toàn bộ.

Sai lầm thứ 3 là tưới nước với vòi phun áp suất cao, vừa làm xước lan, mở cửa cho nấm và vi khuẩn xâm nhập, vừa tạo điều kiện cho nấm theo hạt nước bắn sang giò khác làm lây cả giàn lan.

Nếu nấm xâm nhập vào chỗ nào đó giữa giả hành lan, thì lan nhà bạn bị gục ở giữa giả hành, gốc không bị gì cả, ngọn không bị gì cả. Lúc này bạn đi hỏi các thầy, thầy thì phán nó bị ăn nắng chiều rồi gục, thầy nói nó nóng quá gục, thầy kia nói nó bị vi khuẩn thối nhũn, thầy nọ nói nó bị gió quật gục…. Bao nhiêu thầy sẽ có bấy nhiêu ma. Nếu bị nóng tự gục thì màu sắc chỗ gục sẽ nhạt và trong hơn so với bị nấm.

Nếu nấm xâm nhập vào ngọn thì sẽ sinh ra thối ngọn, thối lá non. Vết thối màu vàng nâu, vàng ủng như bị luộc, viền giữa vùng bệnh và không bệnh không xác định rõ ràng. Bạn có thể rút ngọn hoặc vặt lá dễ dàng khi nấm lan tới giả hành. Sau 1 thời gian, chỗ bị bệnh sẽ chuyển sang màu đen.

Đặc điểm nhận dạng để không bị nhầm lẫn giữa thối đen và thối nhũn là:

THỐI ĐEN KHÔNG CÓ MÙI THỐI. Có cố gắng bóp nát, vắt nước của vùng bị bệnh ra ngửi cũng không thấy mùi thối. Mùi chỉ hơi hơi (chút xíu thôi nhé) tanh tanh. Mùi tanh không phải kiểu tanh của cá. Kết hợp 1 chút mùi ủng như kiểu rau bạn ngâm nước 2 ngày cho nó úng chết vậy.

VIỆC ĐẦU TIÊN CẦN LÀM LÀ CÁCH LY VÀ NGỪNG TƯỚI, DỪNG BÓN PHÂN CÓ NHIỀU ĐẠM.

Nếu chỉ bị trên thân hoặc trên ngọn hoặc lá thì cách xử lý rất dễ, bạn chỉ cần lấy dao thật mỏng, sắc (dao dọc giấy, dao bổ cau, dao lam, dao mổ…) cắt 1 viết XÉO (đừng cắt vuông góc dễ đọng nước) CÁCH CHỖ BỆNH 3cm (3 xen ti mét), sau đó bôi thuốc diệt nấm sền sệt hoặc vôi sệt vào.

Trong quá trình điều trị bệnh bạn nên bỏ hết phân tan chậm ra hoặc là tuyệt đối không phun phân có đạm (Vì đạm làm màng tế bào và tế bào biểu bì rất mỏng, dễ bị tổn thương theo kiểu nhà giàu đi chân đất giẵm phải gai mùng tơi cũng thấy đau ^-^). Bên cạnh đó nên ngừng tưới hoặc che mưa vài ba ngày.

Thuốc gì để điều trị bệnh thối đen?

– ĐẦU TIÊN là Aliette 80WP, đặc trị 2 loại nấm này. Hoạt chất Fosetyl – Aluminium được tạo ra là để diệt 2 loại nấm này! (Dĩ nhiên tại Việt Nam hiện nay có mấy chục công ty sản xuất thuốc có hoạt chất Fosetyl – Aluminium, nếu bạn không mua được Aliette thì mang hoạt chất đưa cho người bán thuốc họ sẽ nhận ra. Cá nhân tôi giới thiệu Aliette vì là sản phẩm của tập đoàn Bayer uy tín chất lượng. Còn nhiều công ty rẻ rách khác, xin lỗi tôi không quan tâm). (Hôm nào rảnh tôi sẽ viết 1 bài về chủ đề MUÔN NẺO ĐƯỜNG TÀ, SỰ THẬT TRẦN TRỤI về phân, thuốc cho lan. Không phải cái bao bì óng ánh đều là vàng nhé các bạn!)

Tôi pha 50 gam cho 1 bình 16 lít phun tấn công khi thấy dấu hiệu bệnh trong vườn. Và 33 gam cho 1 bình 16 lít khi phun phòng bệnh.

Để biết thêm thông tin về Aliette (Fosetyl – Aluminium ), bạn hãy nhấn vào trang cá nhân của tôi, tìm bài 28 THUỐC CHO LAN đọc lại nhé! Không đơn giản như vài dòng bên trên đâu. Thuốc này dạng bột, 1 gói 100 gam, vậy chia kiểu gì để chuẩn 2-10 lần đều nhau và bảo quản thế nào? Bài trước tôi chia sẻ rồi, không thèm đọc mất quyền lợi bạn ráng mà chịu.

– THỨ HAI là Antracol 70WP. Hoạt chất Propineb (là một dithiocarbamate kẽm chứa polyme).

Trên bao bì không có ghi là trị 2 loại nấm gây bệnh THỐI ĐEN, nhưng khi tôi tra cứu tác dụng của hoạt chất Propineb và ÁP DỤNG THỰC TẾ TẠI VƯỜN thì thấy nó có thể tiêu diệt được 2 loại nấm này. Pha 50gam cho 1 bình 16 lít. Cũng là 1 sản phẩm của tập đoàn Bayer. Hiện nay trên thị trường có vài công ty RẺ RÁCH nhập hoạt chất Propineb của Trung Quốc về phối trộn và đóng gói rồi bán cho nông dân, nói vậy bạn tự hiểu nhé!

– THỨ 3 là Ridomilgold 68WG (Metalaxyl M 40g/L + Mancozeb 640g/L)

Để tiêu diệt 2 loại nấm này thì có Metalaxyl đặc trị. Có nhiều bạn dùng Ridomilgold và nói rằng thuốc này yếu!

Hoạt chất Metalaxyl M thì không nói yếu hay mạnh, chỉ nói là ĐẶC TRỊ. Tuy nhiên với 40g/L tương đương 4% thì đúng là GÃI NGỨA. Có CHẤT mà không đủ LƯỢNG thì ăn nhằm gì! Vì vậy, bạn nên mua thuốc có hoạt chất Metalaxyl M với trên 95% như MATAXYL thì hiệu quả sẽ trên cả tuyệt vời.

Lưu ý nhỏ đó là hoạt chất này dùng liên tục sẽ bị LỜN (KHÁNG THUỐC) với dịch bệnh. Vì vậy nên đổi thuốc sau 2-3 lần dùng.

* Ba loại thuốc trên bạn hoàn toàn có thể pha ra chậu sau đó ngâm cả giò lan vào chậu 5- 15 phút mà không sợ lan chết. Như thế mới chắc chắn là Nấm sẽ chết triệt để.

Nếu có phun phòng và chữa thì nên phun khắp giàn, cả nền đất và thậm chí cả trên cây cảnh, cây ăn trái và vườn nhà hàng xóm để tránh bớt mầm bệnh lây lan.

Nếu phun để chữa bệnh thì nên 5-7 ngày 1 lần, liên tục phun 3 lần vào sáng sớm hoặc chiều mát. Phun thuốc buổi sáng tốt hơn chiều nhé! Như cá nhân tôi thường phun thuốc lúc 7 giờ sáng (bận lắm thì phun lúc 16h chiều). Phòng bệnh thì tùy thời tiết, mùa bão thì 10 ngày 1 lần, mùa khô thì 20 – 30 ngày 1 lần. Còn có mái nilon thì có khi 2-3 tháng 1 lần.

+ Ngoài ra, bài này tôi giới thiệu thêm với các bạn có con nhỏ, vợ bầu hoặc mẹ già, dùng 1 loại thuốc (gọi là phân thì chuẩn hơn) chuyên PHÒNG VÀ TRỊ 2 loại nấm trên, đó là AGRIFOS 400.

– Agri-Fos 400 diệt bệnh bằng cơ chế kích kháng chủ động (không diệt trực tiếp bằng chất độc, mà kích kháng cây tiết ra chất đề kháng đặc biệt như Phytoalexin, PR-proteins… tấn công tiêu diệt mầm bệnh, tạo tín hiệu báo động cho các tế bào còn lại hình thành hệ thống đề kháng chủ động cho cây). Thuốc giúp sản xuất các chất Polysacharides làm dày vách tế bào, phá vỡ lớp ngụy trang của nấm bệnh giúp hệ thống đề kháng phát hiện và tiêu diệt. Hệ thống này còn có hiệu lực phòng bệnh kéo dài đến 60 ngày và giúp cây chống lại một số tác nhân gậy hại khác.

– Agri-Fos 400 trực tiếp ngăn chặn sự hình thành bào tử của nấm Phytophthora, Pythium, vi khuẩn Erwinia, Veturia… khoanh vùng nhiễm bệnh không cho vết loét lây lan, làm lành vết bệnh do tạo ra Ethylen và enzym lytase phân hủy tế bào chết.

– Agri-Fos 400 gồm 400 g/l momo-potassium phosphonate và di-potassium phosphonate được tổng hợp từ acid phosphorous và phụ gia tạo thành dạng Phosphite PO3 có tác dụng trị bệnh, rất linh động nên dể dàng được hấp thu khi phun qua lá, rễ, tiêm thân, ngâm hom, nhúng cây con, quét vào vết thương…, lưu dẫn mạnh hai chiều trong xylem và phloem đến các bộ phân trong cây, hoàn toàn không độc hại, an toàn cho người, không gây hại vi sinh vật có lợi, không có thời gian cách ly sau thu hoạch.

– Agri-Fos 400 không bị kháng thuốc, giúp cây mạnh khỏe, phục hồi bền vững, tăng năng suất, chất lượng mẫu mã…

– Phosphite trong Agri-Fos 400 khác biệt hoàn toàn với phân bón phosphat vì Phosphite có công thức phân tử là PO3 còn phân bón phosphat có công thức phân tử là PO4. Phân phosphate PO4 không linh động và không có tác dụng trị bệnh.

Tóm lại là thuốc này an toàn, hôm trước phun, hôm sau hái rau ăn vô tư.

Do là không trực tiếp, NÊN DÙNG AGRIFOS PHUN ĐỊNH KỲ PHÒNG BỆNH. Khi bị bệnh thì nên dùng 1 trong 3 loại trên.

2. THÁN THƯ – Anthracnose

Nguyên nhân gây bệnh thán thư do nhiều loài nấm thuộc loại Colletotrichum gây ra, trong đó hại phổ biến là 2 loài Colletotrichum nigrum Ell et Hals và Colletotrichum capsici (Syd) Butler and Bisby.

Nấm thường xâm nhập vào phần trên của cây lan, đặc biệt là lá. Đầu đỉnh lá hoặc mép lá sẽ có màu nâu và từ từ lan vào cuống lá. Có thể có sự phân cách rõ ràng giữa vùng bệnh và không bệnh đối với các giống lan lá mỏng, tuy nhiên đa số các giống lan lá dày thì đường phân cách rất mờ ảo không rõ ràng.

Lúc đầu dịch từ tiếng Anh qua, họ ghi rằng bắt đầu từ chóp lá ăn lan vào cuống lá thành những vành đai, đôi khi như những vòng tròn đồng tâm. Tưởng tượng về vòng tròn đồng tâm là lấy compa cắm vào giữa lá, quay 1 vòng nhỏ, sau đó lại quay 1 vòng rộng hơn, rồi lại 1 vòng nữa rộng hơn.

Hiểu như thế là sai be bét rồi nhé bạn! Soi hình bạn sẽ thấy rằng không phải bệnh phát kiểu đó, mà giống như có 1 chiếc lá, hôm nay bạn cắn 1 miếng 1cm từ đầu lá vào, tuần sau bạn cắn thêm 1 miếng 1cm nữa và cứ như thế cho tới khi cắn tới cuống lá.

Bệnh này làm lá khô từ từ, khô từ chóp lá vào tới cuống và rụng đi. Bệnh càng phát mạnh khi ánh sáng thấp, độ ẩm cao và cây lan thiếu chất, đặc biệt là Lân.

Phần bị bệnh thường là màu nâu hoặc đen và hơi lõm xuống so với chỗ không bị bệnh.

Nếu bệnh phát triển trên hoa, thì sẽ có những mụn nước chảy ra nước đen hoặc nâu dưới các cánh hoa, đặc biệt là cánh đài.

Phòng bệnh như nào thì bạn nên đọc lại bài 27 PHÒNG BỆNH CHO LAN.

Thuốc đặc trị bệnh THÁN THƯ thì nhiều, nhưng dễ mua nhất và an toàn nhất là hoạt chất Carbendazim có trong thuốc Carbenzim hoặc Vicarben.

Ngoài ra còn có các thuốc gốc ĐỒNG Cu (tuy nhiên bạn hạn chế dùng thì ổn hơn, vì tôi đã thử nghiệm thấy rằng phun Carbendazim lên hoa, hoa không sao và nụ vẫn tốt, nhưng phun Đồng Coc 85WP lên hoa và nụ thì hoa tàn nụ thối. Bộ rễ hơi rụt lại 1 chút xíu. Đó là tôi thử nghiệm trên Long Tu, Hải Yến, Hoàng Thảo Xoắn, Trúc Quan Âm, Sóc Lào.).

Thuốc Ridomilgold 68WG với hoạt chất Mancozeb cũng trừ được bệnh này. Hoặc thuốc Score 250EC, Folpan 50SC, Topsin M cũng có tác dụng trị nấm gây bệnh thán thư.

Nguyên nhân có thể do 1 trong 4 hoặc vài loại nấm sau đây gây ra:

– Nấm Cercospora triệu chứng : Nhiễm lúc ban đầu như là một điểm màu vàng trên mặt dưới của lá. Ngay sau khi xảy ra bội nhiễm, các khu vực màu vàng-xanh có thể được ghi nhận trên bề mặt trên của lá. Các điểm này sẽ lan rộng ra xung quanh không có hình thù cố định, nó sẽ hơi chìm và hoại tử rồi chuyển sang màu nâu tím đến tím đen. Các điểm tiếp tục mở rộng tỏa ra xung quanh theo hình tròn hoặc một hướng nào đó và cuối cùng có thể bao phủ toàn bộ lá. Biên độ tiến vẫn còn màu vàng. Nhiều lá bị nhiễm bệnh thường rụng sớm, đặc biệt là nếu nhiễm nấm bắt đầu gần gốc của lá.

– Nấm Guignardia Triệu chứng: Những dấu hiệu đầu tiên của nhiễm trùng Guignardia là rất nhỏ, màu tím đậm, tổn thương kéo dài ở hai mặt lá. Các tổn thương này chạy song song với các gân lá và kéo dài ra thành những vệt màu tím hoặc các khu vực hình thoi. Đốm thường kết hợp để tạo thành tổn t38hương bất thường lớn mà có thể ảnh hưởng đến một phần lớn của lá. Sau thời gian, các trung tâm tổn thương biến mất, vết bệnh lớn lên, sờ vào vết bệnh cảm giác giống như giấy nhám. Ảnh hưởng đến hầu hết tới các giống lan đơn thân khi cây lan không đủ ánh sáng.

– Nấm Phyllosticta Triệu chứng: Đốm bệnh do nấm Phyllosticta có thể bắt đầu bất cứ nơi nào trên lá hoặc giả hành. Các tổn thương là rất nhỏ, màu vàng và hơi lõm. Khi nó phóng to, nó trở nên tròn hình bầu dục và bị lõm hơn, đặc biệt là nếu nhiễm trùng là trên lá. Sau thời gian, vết bệnh sẽ chuyển dần thành màu nâu sẫm hoặc đỏ đến lề tím đen. Cuối cùng, thành màu đen. Bệnh nặng lá bị nhiễm bệnh có thể rụng sớm. Sự hiện diện của bệnh có thể chỉ ra lan nhà bạn không đủ ánh sáng.

– Nấm Septoria Triệu chứng: Các đốm nhỏ có thể bắt đầu ở hai mặt lá như bị chìm, tổn thương màu vàng. Nó tiếp tục mở rộng, trở thành màu nâu sẫm đến tổn thương màu đen, hình tròn hoặc không đều. Đốm có thể sáp nhập để tạo thành lớn, các mảng vá bất thường trên lá. Nhiều lá bị nhiễm sẽ rụng sớm.

Phòng ngừa: Làm thông thoáng giàn để không khí chuyển động. Hạn chế nước đọng trên lá. Phun thuốc phòng bệnh hàng tháng. Treo căn hướng Đông Tây giúp lan nhận đủ ánh sáng và ánh nắng.

Thuốc đặc trị:

Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil).

Nên pha chung với thuốc có hoạt chất Carbendazim để trị bệnh triệt để hơn và làm phổ phòng diệt bệnh rộng hơn.

4. BỆNH HÉO ÚA – HAY CÒN GỌI LÀ BỆNH CHẾT CHẬM

Nguyên nhân do nấm Fusarium oxysporum schlecht

Nấm nằm trong các MẠCH GỖ (Xylem vận chuyển nước và các chất vô cơ hòa tan trong đó từ rễ đi lên các lá) và MẠCH RÂY (Libe (phloem) vận chuyển các chất hữu cơ hòa tan đi khắp thân cây)) của cây lan. Chúng đi theo các dòng chảy dinh dưỡng và nước trong rễ, thân và lá cây lan.

Nấm này có thể lây vào một cây lan khác qua đường rễ, qua dụng cụ cắt tỉa rễ không vệ sinh vô trùng. Cây lan sẽ từ từ héo rũ, tàn úa, lá nhăn nheo teo tóp như bị thiếu nước.

Khi bạn xẻ dọc cây lan hoặc giả hành ra, sẽ thấy những đường như sợi chỉ hoặc các vệt MÀU TÍM hoặc HỒNG (giống như khi bạn ăn trúng cây mía có những vệt màu tím hồng khi bạn dóc vỏ ra).

Nếu bệnh nặng thì từ từ rễ lan cũng thành màu tím. Phần bên ngoài của than và giả hành khi được cắt ngang cũng sẽ thấy một vòng xuyến màu tím xung quanh lõi.

Lá sẽ có những vệt, những điểm lõm trũng xuống, dần dần sẽ tạo thành các vệt lõm trũng màu vàng. Lá già trở lên sần sùi như da người già và lá non thì chuyển dần sang màu đỏ (hoặc đỏ cam, đỏ hơi tía).

Cây lan sẽ chết rất từ từ, sau khoảng 3-9 tuần thậm chí cả năm. Một cái chết RẤT CHẬM.

Những cây bị hư hết bộ mạch dẫn và bộ rễ thì chỉ còn cách vứt bỏ. Nấm này phát triển mạnh khi giá thể bị mục, quá ướt không có sự thoát nước hoặc nhiệt độ môi trường quá lạnh. Bên cạnh đó lý do quan trọng hay mắc phải đó là trồng trong chậu đất nung 3-5 năm không thay giá thể, không rửa muối đọng trong chậu. Bản thân cái chậu đã giữ một lượng muối làm hại bộ rễ, vì thế vài tháng bạn phải tưới rửa giá thể với thật nhiều nước hoặc ngâm cả chậu lan trong thùng nước thật lớn để làm tan bớt muối.

Thuốc đặc trị bệnh này thì giống y như bệnh ĐỐM LÁ.

Đó chính là Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil).

Nên pha chung với thuốc có hoạt chất Carbendazim để trị bệnh triệt để hơn và làm phổ phòng diệt bệnh rộng hơn.

Nếu bạn chắc chắn lan bị bệnh thì phun không ăn thua gì đâu. Bạn phải hòa một chậu thuốc sau đó ngâm cả giò lan của bạn vào 5 – 10 phút mới được. Bạn nên nhớ nguyên tắc là bệnh bắt đầu từ đâu thì phải giải quyết từ chỗ đó.

Khi trồng lan, bạn nên ngâm toàn bộ giá thể vào dung dịch Physan 20 30 phút trở lên để diệt sên, kiến, gián, nấm hồng, nấm trắng, nấm xanh, nấm mốc vàng, vi khuẩn và vi rút. Mỗi lần cắt rễ lan nên pha 1 ly Physan 20 và nhúng kéo, dao vào để sát trùng rồi mới chuyển sang cắt cây khác.

Tác nhân do nấm Rhizoctonia.

Nguyên nhân do môi trường của bộ rễ mất cân đối giữa độ ẩm, nhiệt độ, độ thông thoáng. Hệ thống thoát nước kém và các cây lan bị thừa nước. Nấm xâm nhập khi bộ rễ bị tổn thương cơ học hoặc do chậu tích muối khi mà lâu năm không thay giá thể.

Nấm Rhizoctonia gây bệnh dưới gốc và bộ rễ, nhưng bằng mắt thường bạn cũng có thể thấy những biểu hiện trên thân, lá, giả hành. Dó là sự héo đi của lá, teo tóp nhăn nheo của giả hành. Nếu chỉ là hư rễ mà chưa hư tới giả hành hoặc thân thì lá sẽ nhăn nheo héo rũ xuống, cây đứng ngọn lại không dài ra nữa…. Rồi từ từ cây cũng chết đi.

Phòng bệnh bằng cách thay giá thể khi thấy giá thể mục, đọng nước hoặc có 1 lớp rễ ngừng hoạt động. Tưới rửa muối trong chậu sau mỗi 2 tháng.

Thuốc đặc trị gồm 1 trong các loại dưới đây:

– Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

– Anvil 5SC (Hoạt chất Hexaconazole 50g/L)

– Rovral 50 WP, 500WG, 750WG (Hoạt chất Iprodione (min 96 %))

6. NẤM HẠT CẢI (HAY CÒN GỌI LÀ NẤM TRỨNG CÁ, NẤM MÙ TẠT)

Tác nhân do nấm Slerotium rolfsii

Nấm xâm nhiễm vào phần thân cây sát mặt giá thể hoặc phần gốc sát cổ rễ, vết bệnh lúc đầu nhỏ màu nâu tươi hơi lõm, về sau vết bệnh lan rộng có thể dài tới vài centimet bao quanh thân, gốc, lan rộng xuống tận cổ rễ dưới mặt chất trồng.

Mô vết bệnh dần dần bị phân hủy, các lá dưới gốc héo vàng và rụng trước, sau đó lan lên các lá phía trên, cuối cùng dẫn tới các lá héo rũ, cây khô toàn thân. Khi cây mới nhiễm bệnh thì rễ cây vẫn bình thường, sau đó rễ dần dần hóa nâu rồi đen, thâm nâu và thối mục.

Trong điều kiện nhiệt độ tương đối cao, ẩm độ cao thì trên bề mặt vết bệnh sát mặt chất trồng sẽ xuất hiện lớp nấm màu trắng phát triển mạnh, sợi nấm mọc đâm tia lan dần ra mặt giá thể chung quanh gốc cây, tạo thành một đốm tản nấm màu trắng xốp, một vài ngày sau trên tản nấm đó sẽ hình thành nhiều hạch nấm. Khi còn non hạch có màu trắng sau chuyển dần sang màu nâu giống HẠT CẢI (có nơi gọi là NẤM TRỨNG CÁ hoặc ở nước ngoài người ta gọi là NẤM MÙ TẠT do có hình dạng giống như hạt mù tạt).

Bệnh xuất hiện có thể rải rác hoặc từng vạt trong giàn lan tùy theo điều kiện ngoại cảnh vườn lan và quá trình chăm sóc.

Cách phòng trừ và xử lý:

– Tránh để cây bị mưa trực tiếp, nhất là cây con. Bệnh nấm trứng cá phát triển mạnh trong mùa mưa nên chú ý quan sát kỹ vườn lan nếu phát hiện có bệnh trong vườn cần phải tiêu hủy triệt để cây bị bệnh và chất trồng, tốt nhất là đốt bỏ để tiêu hủy mầm bệnh vì các hạch nấm tồn tại rất lâu.

Nếu trồng trong chậu phải bỏ cả chất trồng và rửa sạch chậu, khử trùng kỹ trước khi sử dụng lại.

Nếu trồng trong luống phải dọn sạch chỗ chất trồng xử lý bằng thuốc khử trùng. Các giống lan Vanda, Ascocenda và các cây lai của nó rất nhạy cảm với bệnh này. Hôm trước tôi còn thấy có bác đăng lên HỘI HOA LAN VIỆT NAM cây NGỌC ĐIỂM nhà bác ấy cũng bị bệnh này.

– Lưu ý thêm nấm trứng cá hay mọc trên các cây tre hay tầm vông thường dùng để làm giàn hay treo chậu lan. Đây là nguồn lây lan bệnh cho vườn lan nhưng thường không được chú ý tới, tránh dùng cây tầm vông làm giàn che hoặc treo vì khi bị ướt nấm rất dễ phát triển.

– Hạn chế tưới nước để bệnh không phát triển mạnh.

– Hạn chế dùng phân bón có nhiều đạm, nên sử dụng phân bón Multi-K (Siêu Kali) , MKP (0-52-34) bón cho cây.

– Sử dụng phối hợp 2 loại thuốc mới có tác dụng hạn chế bệnh. Có thể dùng:

Một số loại nấm đối kháng như : Trichoderm, Gliocladium…

Topsin (Hoạt chất Thiophanate-Methyl) + Bendazol,

Topsin (Hoạt chất Thiophanate-Methyl) + Zineb,

Carbenzim + Cadillac (Chính là Mancozed),

Hoạt chất Carbendazim + Hoạt chất Iprodione

Tác nhân: Nấm Botrytis Cinerea

Triệu chứng là những đốm nhỏ riêng rẽ trên bông hoa, có màu nâu hoặc màu đen. Từ từ các đốm này sẽ mở rộng ra và có thể bao phủ toàn bộ bông hoa. Sau đó có thể xuất hiện những cả những nấm màu xám trên hoa khi điều kiện môi trường quá ẩm ướt.

Bệnh bùng phát mạnh mẽ khi nhiệt độ môi trường từ 18-23 độ C, nghĩa là vào mùa thu, đông và đầu xuân.

Cây bị nhiễm thường là do nguồn nước tưới bị nhiễm nấm. Nấm này hủy hoại nhiều loại cây trồng chứ không riêng gì Lan.

Bạn chỉ cần làm giàn thông thoáng và giảm độ ẩm xuống bệnh sẽ giảm, cách ly cây lan bệnh và cắt bỏ vòi hoa bị bệnh đi. Khi nhiệt độ ấm lên, bệnh sẽ thuyên giảm nhanh chóng.

Các loại thuốc để trị nấm Botrytis Cinerea gồm:

Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil).

Hoạt chất Iprodion có trong các thuốc như: Andoral / Tilral super 500WP / Gold cat 505SC / Hạt vàng 50 WP, 250SC…

PHẦN II: BỆNH DO VI KHUẨN

Tác nhân: Vi khuẩn Erwinia

Triệu chứng: Các bọng nước, dịch khuẩn trên lá và có các quầng loang vàng xung quanh (QUẦNG LOANG VÀNG NHƯ KIỂU NHỎ 1 GỌT NƯỚC LÊN GIẤY VÀ NÓ NGẤM VÀO TỜ GIẤY RỒI LOANG RA XUNG QUANH. ĐÂY CHÍNH LÀ ĐIỂM ĐẶC BIỆT ĐỂ TA PHÂN BIỆT VỚI THỐI DO NẤM PHYTOPHTHORA VÀ PYTHIUM. Vết loang do nấm nhìn có vẻ rất KHÔ RÁO chứ không ướt như do vi khuẩn). Vết bệnh sẽ từ từ lan tới thân, rễ, giả hành.

Thật là khó khăn để dùng từ ngữ giúp các bạn hiểu ý tôi muốn truyền đạt là cái gì. Thôi thì các bạn chịu khó bị bệnh vài chục giò lan và cay đắng soi xét để tự rút ra vậy!

Tóm lại là bị vi khuẩn thì quầng nhìn rất ướt át, còn nấm thì quầng có vẻ khô ráo.

Đặc điểm nhận dạng đặc trưng là có mùi THỐI, MÙI THỐI RẤT KHÍ CHỊU, NỒNG NẶC (chứ không như thối do nấm Phytophthora và Pythium).

Trên các chi lan khác nhau, bệnh sẽ có biểu hiện khác nhau 1 chút. Vì KHÔNG PHẢI trên giống lan nào Vi khuẩn Erwinia tấn công cũng sinh ra NHŨN – MỀM NHŨNG NHƯ BÁNH ĐA NGÂM NGƯỚC. Đa số các trang mạng của Việt Nam chỉ chú trọng vào chi Ngọc Điểm và chi Hồ Điệp khi bị vi khuẩn này tấn công sinh NHŨN nên mọi người gọi nó là THỐI NHŨN.

– Trên lan thuộc chi HỒ ĐIỆP bệnh phát triển rất nhanh chóng và lá có thể NÁT NHŨNG HOÀN TOÀN sau 2-3 ngày. Vi khuẩn xâm nhập qua các vết xước, vết rách, vết côn trùng cắn và chích hút, hoặc các KHÍ KHỔNG của lá.

– Trên chi lan Dendrobium xuất hiện các vết bọng nước vàng sau đó thành màu đen trũng xuống.

– Trên Vanda xuất hiện các mảng bệnh vàng nâu hơi mờ và từ từ đậm dần rồi chuyển sang màu đen. Khi bạn bóp lá ra, day day cho nát rồi ngửi sát mũi sẽ thấy mùi thối rất nồng đậm (tôi ăn quả đắng này nhiều rồi nên tôi rất chú trọng việc nhận biết bệnh này, kinh nghiệm thực tế chứng minh rằng đôi lúc đôi mắt không hiệu quả bằng 2 lỗ mũi).

– Trên chi lan Hoàng Hậu (Hoàng Hậu, Hoàng Xà – Thịnh Vượng) thì lá có điểm ngậm nước màu nâu, sau đó sẽ khô đi và chuyển sang màu đen lõm.

CHỮA BỆNH:

– Cách ly ngay cây bị bệnh ra khỏi giàn.

– Cắt bỏ đoạn lá bệnh, cắt xa 2-3cm vết bệnh với dụng cụ vô trùng bằng Physan 20. Thật ra là không cần cắt cũng vẫn có thể chữa cho chỗ bệnh khô lại, tuy nhiên sẽ có 1 hoặc vài cái lỗ, vài cái sẹo nhìn cũng không ra gì. Bạn nào có đủ khả năng vá lại được chiếc lá bị thủng, lành lặn gần như ban đầu thì sẽ có khả năng làm rạng danh tổ quốc!

– Giảm độ ẩm trong vườn, không tưới với vòi phun áp suất cao và không bón phân nhiều đạm.

– Bôi vôi hoặc bôi thuốc diệt nấm như Ridomilgold pha sền sệt sau đó phun thuốc diệt khuẩn khắp vườn và ướt đều mặt lá, giá thể.

Các bạn nên lưu ý rằng tài liệu của nước ngoài họ rất đề cao Physan 20, tất cả các bệnh khuẩn họ đều khuyên dùng Physan 20. Tuy nhiên Physan bán tại Việt Nam thì chất lượng không thể mang để so sánh với Physan 20 của Mỹ được. 01 chai Physan 20 nửa lít của Mỹ là 352 ngàn còn hàng Việt Nam, trên bao bì cũng ghi là U Ét A (USA) mà có giá 146 ngàn nửa lít. Trong chai Physan 20 của Mỹ có khoảng 10 hợp chất, còn bao bì của ta có 1 hợp chất duy nhất nhưng nồng độ cao thôi. Tôi nói cái này để các bác đừng có ẢO TƯỞNG VỀ SỨC MẠNH.

Quảng cáo nào là SÁT KHUẨN CỰC MẠNH, DIỆT TẤT CẢ CÁC LOẠI RONG RÊU NẤM MỐC… bla bla bla, vù vù… (gió), chính hãng của Mỹ…

Physan 20l của Việt Nam dùng được, nhưng đừng phét lác về sức mạnh quá như thế. Bạn muốn trị nấm trắng bám giá thể? Ok luôn. Bao bì hướng dẫn 1ml pha với 1 lít nước, bạn hãy pha 4ml với 1 lít nước. Ngâm cả giò lan, giá thể vào chậu thuốc 5-10 phút, đảm bảo nấm trắng, nấm hồng, nấm cam, nấm xanh chết tuốt. Còn bệnh thối mềm thì bạn phun Physan không ăn thua mấy đâu.

Một số loại thuốc giành phòng bệnh thối mềm cho lan như Agrifos 400, Nano Bạc, Physan 20, Starner 20WP, Poner 40TB, Kasumin 2L, New Kasuran…

THUỐC ĐẶC TRỊ THỐI MỀM – THỐI NHŨN:

– STARNER 20WP – Hoạt chất Oxolinic acid 20%

– KASUMIN 2L – Hoạt chất: Kasugamycin 2%

– PONER 40TB – Hoạt chất: Streptomycin sulfate 40%

Tác nhân vi khuẩn Pseudomonas (Cụ thể là Acidovorax (syn. Pseudomonas))

Triệu chứng: Những điểm nhỏ ngậm nước có thể xuất hiện bất cứ khu vực nào của lá. Ban đầu là những đốm nhỏ màu xanh lá cây hơi nhạt hơn khu vực xung quanh, sau đó những đốm này mở rộng ra và hợp lại với nhau thành những chấm hoặc những khoang vùng bệnh màu nâu hoặc đen, những vết này khô đi và lõm hẳn xuống. Xung quanh có thể là VẦNG HÀO QUANG MÀU VÀNG hoặc VÀNG NHẠT hoặc XANH NHẠT tùy giống lan, vầng hào quang này có thể chỉ bao xung quanh đốm nâu (đen) nhưng có khi lan rộng ra cả chiếc lá (ĐÂY CHÍNH LÀ ĐẶC ĐIỂM NHẬN DẠNG ĐẶC TRƯNG CỦA BỆNH THỐI NÂU VI KHUẨN để phân biệt với bệnh đốm do nấm. Đốm do nấm thường không LÕM ĐEN VÀ CÓ VẦNG HÀO QUANG RÕ RÀNG).

Tuy nhiên mọi thứ chỉ là tương đối nếu giả sử lan nhà bạn bị cùng 1 lúc cả nấm và vi khuẩn tấn công thì chỉ có mang chiếc lá đi xét nghiệm mới biết chính xác được. Vì biểu hiện của bệnh thối nâu do vi khuẩn và đốm đen do nấm Cercospora khá giống nhau. Lúc này lại phải xét tới các yếu tố khác như độ lõm của vết đốm, màu sắc của quầng hào quang… Nói chung là rất phức tạp và ngay cả các chuyên gia cũng đôi khi còn nhầm lẫn. Vậy điều duy nhất bạn có thể làm là xịt cả thuốc trị nấm và vi khuẩn cùng 1 lúc (ví dụ trộn Topsin M với Kasumin).

Nó giống như việc bạn ăn bánh mỳ và uống nước mía, sau đó bị đau bụng. Thật sự là không thể biết do bánh mỳ hay nước mía hay cả hai nếu ta không xét nghiệm cái bánh và ly nước. Việc lúc này không phải là chờ kết quả xét nghiệm mà là cấp cứu kịp thời tống cả nước mía và bánh mỳ ra khỏi cơ thể.

Vi khuẩn gây bệnh thối nâu này nhiễm vào lan theo nhiều cách, có thể là từ miệng, chân của côn trùng, từ các vết xước, từ khí khổng của lá…. Ta cần tìm nguyên nhân sau đó sẽ đi giải quyết nguyên nhân và giải quyết vi khuẩn. Ví dụ khi lan bị nhện đỏ cắn, vi khuẩn sẽ xâm nhập vào lá sinh ra bệnh, bạn chỉ phun thuốc trị nấm và khuẩn Pseudomonas mà không hề chú ý tới nhện. Thì có ích gì đâu? Cứ cho là vết bệnh cũ khỏi thì sẽ lại có vết bệnh mới ngay thôi.

THUỐC CHỮA THỐI NÂU DO VI KHUẨN PSEUDOMONAS

– Physan 20 là 1 giải pháp người Mỹ thường dùng, tuy nhiên hàng Việt Nam thì hiệu quả hơi thấp. Dùng để phun hoặc ngâm phòng bệnh thì tốt. Nếu bạn không có thuốc gì khác ngoài Physan thì tốt nhất nên ngâm luôn cả giò lan trong thuốc 10 phút, phun không hiệu quả lắm.

– Hydrogen peroxide chính là ÔXY GIÀ sát trùng vết thương, ta có thể khều với 1 cây kim vết đốm, sau đó nhỏ trực tiếp Oxy già vào. Nếu vẫn chưa hiệu quả sau vài lần thì bạn có thể chuyển dùng sang các loại thuốc bên dưới.

Nói ngoài lề 1 chút, oxy già H2O2 với hàm lượng 3% dùng để súc miệng hoặc ngậm 10 phút làm trắng răng sát khuẩn miệng, sát trùng vết thương, tẩy vết máu trên vải, tẩy vết bẩn trên gạch men hoặc NHỎ TRỰC TIẾP VÀO NẤM TRẮNG, NẤM MỐC, NẤM HỒNG BÁM GIÁ THỂ nhằm tiêu diệt mấy vị khách không mời này. Ngoài ra nếu bạn bị HÔI NÁCH, dùng oxy già lau nhiều lần, hoặc giò lan cây cảnh èo uột bạn pha tỉ lệ 1/32 với nước rồi tưới cây. CHỐT, phụ nữ mà lông quá đen, đặc biệt là ria mép, lông tay chân lởm chởm có thể dùng nước oxygià để làm mất màu lông (http://www.baithuocquy.com).

Trong số các loại thuốc trị khuẩn thì loại nào cũng trị được vi khuẩn Pseudomonas, nhưng không phải loại nào cũng dùng tốt cho tất cả các loại lan. Ví dụ như Poner (Streptomycin) tốt nhưng nếu có lan Vanda thì sẽ làm cây chậm phát triển. Hay thuốc Kasuran hoặc New Kasuran rất tốt để diệt nấm và khuẩn, nhưng do thuốc có chứa hợp chất Đồng nên sẽ ảnh hưởng xấu tới rễ của các giống lan trong chi Hoàng Thảo (Dendrobium) nếu bạn xịt liên tục với hàm lượng hơi cao 1 chút.

CHỐT:

– KASUMIN 2L – Hoạt chất: Kasugamycin 2% (ƯU TIÊN LOẠI NÀY NHẤT, chính xác là ưu tiên hoạt chất Kasugamycin % càng cao càng tốt)

– STARNER 20WP – Hoạt chất Oxolinic acid 20%

Lưu ý: Cùng 1 loại nấm hoặc khuẩn nhưng khi chúng phát bệnh ra trên từng giống lan lại có kiểu hình khác nhau, điều này đòi hỏi bạn phải soi kỹ từng hình và trồng nhiều giống lan cộng với sự trải nghiệm nghề lan của tháng năm cuộc đời.

III. VI RÚT

Hẹn các bạn một ngày nào đó, bài THUỐC CHO LAN đạt như tôi mong muốn, tôi sẽ viết tiếp.

Bài này 18 trang A4 chắc cũng đủ để các bạn nghiên cứu dài dài. Bộ sưu tập hình ảnh trong bài có thể nói là khủng nhất các trang mạng xã hội hiện nay, tôi đã cố hết sức để làm thật rõ ràng và cụ thể nhằm phục vụ mong muốn của các bạn.

Tôi không mong muốn gì hơn đó là sự CHIA SẺ bài viết này trên trang cá nhân của các bạn. Mục đích của tôi rất đơn giản thôi đó là TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI và NHỜ GIÓ CUỐN ĐI 1 TẤM LÒNG, thế thôi!

Nếu bạn chịu khó đọc tới đây, có lẽ bạn đã tham khảo rất nhiều trên các trang web của Việt Nam, có thể bạn sẽ thấy hình của tôi nội dung khác họ, nội dung cũng khác và kê thuốc cũng khác luôn. Vậy thì mong bạn góp ý để họ sửa nhé! Tôi không phải ngạo mạn khi nói như vậy, mà đó chính là SỰ THẬT.

【#6】Quy Trình Trồng Và Chăm Sóc Lan Hồ Điệp

Việt Nam có khí hậu thích hợp và có nhiều nguyên liệu làm giá thể tốt cho lan Hồ điệp sinh trưởng và phát triển, nhiều tiềm năng trở thành một nước sản xuất lan Hồ điệp lớn trong khu vực. Theo số liệu thống kê, tính đến năm 2004, diện tích trồng hoa của cả nước xấp xỉ 9.000 ha (Nguyễn Xuân Linh và Nguyễn Thị Kim Lý, 2005).

Theo thống kê của Trung tâm Nghiên cứu Hoa, Cây cảnh (Viện Nghiên cứu Rau quả), từ năm 2008 đến nay, quy mô sản xuất lan Hồ điệp thương mại tăng lên đáng kể và dần đều qua các năm, cả về diện tích, số lượng, cũng như mức độ đầu tư: diện tích toàn miền Bắc trước năm 2005 là 1.200m 2 và 23.000 cây, năm 2012 diện tích toàn miền đã tăng lên 24.100m 2 và 333.000 cây. Tuy thế, lượng cung vẫn không đủ cầu và phải nhập 230.000 cây từ Trung Quốc và Đài Loan. Nhu cầu cây giống và cây lan thương mại của Việt Nam cao như vậy nhưng thực tế về phương thức sản xuất hoa lan Hồ điệp ở miền Bắc Việt Nam chủ yếu vẫn là hình thức nhập cây con, cây nhỡ và cây đã có ngồng về chờ hoa nở để tiêu thụ. Từ năm 2008-2012, hình thức nhập cây giống về để sản xuất tăng dần. Số lượng nhập cây nhỡ giảm đi nhưng số lượng nhập cây ngồng vẫn cao. Như vậy, việc sản xuất giống ở Việt nam còn rất hạn chế, không chủ động nguồn giống trong sản xuất cả về số lượng cũng như chủng loại (Nguyễn Thị Sơn và ctv, 2014).

Quy trình trồng và chăm sóc lan Hồ điệp

Là một trong những khu vực xuất hiện nhiều loại lan quý trên thế giới, với điều kiện khí hậu, ẩm độ, nhiệt độ, cường độ ánh sáng của miền Bắc Việt Nam có nhiều điểm tương đồng so với các vùng trồng hoa lan Hồ điệp theo quy mô công nghiệp như Quảng Châu (Trung Quốc), Cao Hùng (Đài Loan). Miền Bắc Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển sản xuất lan Hồ điệp theo quy mô công nghiệp, tuy nhiên nếu trồng ở điều kiện tự nhiên lan Hồ điệp sẽ ra mầm hoa sau đợt gió mùa Đông Bắc vào khoảng tháng 10 dương lịch, cho hoa nở vào tháng 2-3 dương lịch năm sau (chậm so với Tết âm lịch 30-50 ngày), mặt khác để nở tự nhiên hoa ra không đồng đều, chỉ đạt 35,5% số cây cho hoa nở.

Theo các chuyên gia, Việt Nam được đánh giá là nước có tiềm năng lớn trong sản xuất phong lan, nhưng thực tế hiện nay là: trong khi nhu cầu hoa lan nội địa và nhu cầu xuất khẩu đang ở mức cao thì Việt Nam vẫn phải chi hàng tỷ đồng mỗi năm để nhập khẩu lan. Tìm giải pháp phát huy tiềm năng của ngành lan Việt Nam là một trong những vấn đề được quan tâm trong Đề án phát huy tiềm năng xuất khẩu rau hoa quả mà Bộ Thương mại đã và đang triển khai hiện nay (Đặng Văn Đông, 2004).

Quy trình, phương pháp tổ chức thực hiện

Đảm bảo tối thiểu các yêu cầu:

– Vườn cây con được thiết kế theo kiểu mái vòm hoặc chữ A, cao 4-5 m, xung quanh che lưới chắn gió nhưng phải thật thoáng mát, tuyệt đối không cho ánh sáng trực tiếp vào lan Hồ điệp.

– Vườn phải có mái che mưa, lưới cắt nắng hai lớp trong đó lớp phía dưới có thể di chuyển để điều chỉnh ánh sáng.

– Vườn phải thoáng mát, nhiệt độ trong vườn không được cao hơn nhiệt độ bình thường bên ngoài.

– Giàn cây nên thiết kế cách mặt đất tối thiểu 70-80cm. Chiều rộng luống khoảng 1,2-1,6m tùy thuộc vào điều kiện chăm sóc. Vật liệu làm giàn có thể là tre, gỗ, hoặc bằng sắt tùy điều kiện kinh tế nhưng phải đảm bảo chắc chắn.

Tùy vào khả năng mà vườn có thể thiết kế thêm lưới chống côn trùng xung quanh, hệ thống tưới phun, hệ thống phun sương làm mát không khí trong nhà, hệ thống tưới phun làm mát trên mái,…

– Ở địa phương không đảm bảo điều kiện để cho cây ra hoa, cần phải nhà để xử lý lạnh, hoặc vận chuyện đến vùng khác để đảm bảo điều kiện cho cây ra hoa.

Chuẩn bị giá thể

– Sử dụng dớn mềm Trung Quốc, New Zealand hoặc dớn mềm Chi Lê đã được xử lý an toàn nấm bệnh làm giá thể.

– Dớn có đặc tính tơi xốp và thoáng khí, đồng thời có khả năng giữ nước tốt.

– Dớn được làm tơi xốp và tưới đủ ẩm trước khi sử dụng để trồng, dớn trồng không được quá ẩm và cũng không được khô.

Chậu trồng

– Chậu trồng lan Hồ điệp là chậu không sâu, nhỏ, màu trắng.

– Khi cây còn nhỏ dùng chậu có đường kính 5 cm, sau 4-6 tháng khi cây có khoảng cách giữa 2 lá lớn hơn 12 cm thì chuyển sang chậu có đường kính 8,3 cm. Sau giai đoạn trồng từ 9-12 tháng khi khoảng cách giữa 2 lá lớn hơn 18 cm thì tiếp tục chuyển sang chậu có đường kính 12 cm.

– Cây con trong chai được lấy ra nhẹ nhàng, rửa sạch môi trường còn dính trên rễ cây đến khi thấy không còn nhớt, cắt bỏ những rễ, lá bị hư, thối. Sau đó xếp cây lên khay hoặc rổ nhựa cho ráo nước, nhưng không để quá khô làm mất sức của cây.

– Khi cây đã ráo nước tiến hành trồng ngay vào chậu nhựa trong, giá thể là dớn mềm đã được xử ‎lý như sau:

+ Bước 1: dớn được làm tơi xốp;

+ Bước 2: tưới phun sương giúp dớn ướt đều bề mặt;

+ Bước 3: vắt ráo nước rồi mới bắt đầu trồng.

Sau khi xử lý dớn xong, tiến hành bó cây đều quanh gốc, sau đó đặt vào chậu nhựa. Chậu nhựa được lót một lớp xốp hay than củi mỏng (từ 0,5-1,5 cm), chú ý bó dớn không quá chặt hoặc quá lỏng. Sau khi trồng 3-5 giờ tiến hành phun thuốc trừ nấm và vi khuẩn với nồng độ bằng ½ nồng độ khuyến cáo, định kỳ 3 ngày/lần.

* Điều kiện ở vườn ươm: nên giữ nhiệt độ thích hợp trong vườn ươm ở mức 23-28 0 C, đảm bảo hệ thống thông gió hoạt động tốt, độ ẩm 70-80%. Che mưa tuyệt đối, che sáng 50-70%.

* Bón phân: giai đoạn từ khi trồng đến 1 tháng, liều lượng phân chỉ sử dụng bằng 1/3 liều khuyến cáo với định kỳ 3 ngày/lần. Sau 1 tháng chế độ chăm sóc như sau:

– Sử dụng phân vô cơ chuyên dùng có hàm lượng đạm cao như: NPK 30-10-10, phân cá Fish Emulsion 5-1-1, định kỳ phun 2 lần/ tuần, nồng độ phun bằng ½ liều khuyến cáo trong 4 tháng đầu, sau đó phun như khuyến cáo. Cứ 3 định kỳ phun phân vô cơ xen kẽ 1 định kỳ phun phân hữu cơ (Fish Emulsion) + 1 định kỳ phun B1.

– Sau khi cây có từ 4 lá trở lên (tương đương cây ≥ 15 tháng), giai đoạn này là cây chuẩn bị ra hoa, do đó quá trình chăm sóc nên chú ‎ ý về điều kiện nhiệt độ và chế độ phân bón. Thời điểm này nên tăng hàm lượng lân và kali để đảm bảo tăng tỷ lệ hoa và chất lượng hoa (chú ý Hồ điệp ra hoa không phụ thuộc vào hàm lượng phân NPK mà phụ thuộc vào yếu tố nhiệt độ). Trong thời gian này, duy trì nhiệt độ thấp từ 18-25 0C hoặc nhiệt độ chênh lệch ngày đêm từ 8-10 0C. Lan Hồ điệp có hoa liên tục, do đó xử lý nhiệt độ thấp càng dài thì hoa càng nhiều, khoảng cách giữa các hoa càng ngắn. Nếu nhiệt độ trên 25 0C thì không thể phân hóa hoa, dưới 15 0 C thì không ra nụ, ra hoa. Trước khi đưa vào xử lý 10 ngày tưới phân NPK 6-30-30 pha nồng độ 1g/lít nước, thời gian phun 7-10 ngày/lần, để cho hoa mập hơn, bền và sắc hoa tươi lâu hơn.

– Là khâu quan trọng, giúp duy trì ẩm độ thích hợp cho cây. Cây cần đảm bảo ẩm độ từ 50-70%. Do đó quá trình tưới cần đảm bảo độ ẩm thích hợp giúp cây sinh trưởng phát triển tốt.

– Tùy thuộc vào độ ẩm của giá thể mà có thể tưới một hay nhiều lần. Hàng ngày tưới phun sương nhẹ 2 lần vào giữa buổi sáng và giữa buổi chiều. Lan Hồ điệp là loại cây rất dễ bị thối nhũng nên khi tưới phun cần đảm bảo trên bề mặt lá không bị đọng nước. Do đó, cần tưới đẫm vào chậu là thích hợp nhất.

* Thay chậu lần thứ nhất: sau khi trồng được từ 4-6 tháng, lúc này khoảng cách giữa 2 lá khoảng 12 cm thì chuyển sang chậu có đường kính 8,3 cm. Lấy cây ra khỏi bầu, tách bỏ giá thể cũ và thay bằng giá thể mới rồi trồng lại vào chậu mới nhẹ nhàng tránh làm tổn thương đến rễ. Dưới đáy chậu lót 1-2 miếng xốp giúp chậu thoát nước tốt, tránh làm cây bị úng. Sau khi thay chậu khoảng 3-5 giờ tiến hành phun thuốc trừ nấm và vi khuẩn. Trong 4 tuần đầu sau khi trồng, tưới phun nhẹ trên bề mặt lá và giá thể, giữ ẩm môi trường xung quanh. Sau khoảng 2 ngày có thể bón phân, lượng phân bón NPK theo tỷ lệ 30-10-10 pha 0,5g/1lít nước, ngoài ra có thể bổ sung các loại phân hữu cơ như Humix, Dynamic, Seaweed,…

* Thay chậu lần thứ hai: lần thay chậu thứ 2 cũng là lần thay chậu cuối cùng, được xác định khi cây có khoảng cách 2 lá đạt khoảng 18cm, tương ứng với giai đoạn cây được 9-12 tháng tuổi. Sử dụng chậu có đường kính khoảng 12 cm. Cách thay chậu tương tự như lần đầu nhưng chú ý dùng kéo cắt bớt các rễ già trước khi trồng lại. Yêu cầu ngoại cảnh trong giai đoạn này như sau: che sáng đối với mùa hè là 60-70% và mùa đông 40-50%, nhiệt độ 20-28 0C, độ ẩm 70-80%. Sau khi chuyển chậu lần thứ 2 khoảng 5-6 tháng cây có khoảng 4 lá và bắt đầu phân hoá mầm hoa.Trong thời gian này cần duy trì nhiệt độ thấp từ 18-20 0C, hoặc nhiệt độ chênh lệch ngày đêm từ 8-10 0C. Lan Hồ điệp có hoa liên tục, vì vậy khi được xử lý nhiệt độ thấp trong thời gian càng dài thì cây ra hoa càng nhiều và khoảng cách giữa các hoa càng ngắn. Nhiệt độ cao trên 25 0C cây khó phân hóa hoa. Nhiệt độ thấp dưới 15 0 C ra nụ, ra hoa kém.Trong suốt thời kỳ phân hóa mầm hoa đến khi cây nhú phát hoa sử dụng phân có hàm lượng P, K cao. Có thể phun NPK loại 6-30-30 pha 1g/lít nước, thời gian phun 7-10 ngày/lần. Khi cây nở hoa chú ý không tưới nước hoặc dinh dưỡng lên hoa. Khi cành hoa nở gần tàn cắt ngay cành hoa và tưới phân NPK 30-10-10 để dưỡng cây cho trà hoa sau.

Cây lan trồng trong chậu 12 cm được 5-6 tháng, khoảng cách giữa 2 đầu mút lá khoảng 18-20 cm, rễ ra đều xung quanh bầu là đủ tiêu chuẩn đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa (thời gian từ khi ra ngôi đến khi đủ tiêu chuẩn đưa vào xử lý phân hóa mầm hoa là 18-20 tháng tuổi).

Có 2 cách xử lý phân hóa mầm hoa:

– Điều kiện xử lý: nhà lưới hiện đại có các thiết bị có thể điều khiển được nhiệt độ, ánh sáng.

– Thời gian bắt đầu xử lý 1/8 (âm lịch), khi xuất hiện mầm hoa được 3-5 cm (khoảng 45-50 ngày) thì dừng lại.

– Chế độ nhiệt độ: duy trì điều kiện nhiệt độ ban ngày 23-24 0C (12 giờ), ban đêm 15-16 0 C (12giờ).

– Chế độ ánh sáng: cường độ ánh sáng ban ngày 15.000 – 20.000 lux trong thời gian 6-8 giờ/ngày.

– Phân bón: sử dụng loại phân có NPK 6-30-30+TE, pha với tỷ lệ 1g/ lít nước, phun và tưới trước khi đưa vào xử lý 10 ngày và định kỳ 5-7 ngày 1 lần trong suốt quá trình xử lý. Bên cạnh đó bổ xung thêm B1 với tỷ lệ 2,5ml/ lít nước, 5-7 ngày phun 1 lần.

Cách 2: Xử lý trong điều kiện tự nhiên

– Điều kiện nơi xử lý: chọn những nơi có điều kiện sinh thái mát mẻ (nhiệt độ ban đêm 15-18 0C, nhiệt độ ban ngày 23-25 0 C, độ ẩm 75-80%), có số giờ chiếu sáng từ 6-10 giờ/ngày với cường độ ánh sáng trên 20.000 lux

– Chuẩn bị nhà che: làm nhà che kiên cố hoặc nhà che tạm đảm bảo được tránh mưa, nắng trực tiếp, có giàn để cây. Làm hướng nhà và giàn che theo hướng Bắc – Nam để tận dụng được nhiều ánh sáng mặt trời.

– Thời gian bắt đầu xử lý 1/8 (âm lịch), khi xuất hiện mầm hoa được 3-5 cm (khoảng 45-50 ngày) thì dừng lại và chuyển sang giai đoạn chăm sóc mầm hoa.

– Chế độ ánh sáng: cường độ ánh sáng ban ngày 15.000-20.000 lux, trong khoảng 6-8 tiếng/ngày, có thể điều chỉnh bằng việc kéo và thu lưới đen.

– Phân bón: sử dụng loại phân có NPK tỷ lệ 6-30-30+TE, 1g/ lít nước, phun và tưới trước khi đưa vào xử lý 10 ngày và định kỳ 5-7 ngày 1 lần trong suốt quá trình xử lý. Bên cạnh đó bổ xung thêm B1 với tỷ lệ 2,5ml/ lít nước, 5-7 ngày phun 1 lần.

Phun thuốc trừ nấm và vi khuẩn định kỳ 7 ngày/lần với liều lượng bằng ½ liều khuyến cáo trong tháng đầu. Sau đó phun theo khuyến cáo. Thường gặp các loại bệnh sau:

– Bệnh thối nâu: gây ra bởi vi khuẩn Pseudomonas cattleyae là bệnh phổ biến và trầm trọng nhất đối với lan Hồ điệp. Triệu chứng đầu tiên có thể nhìn thấy là trên lá có những đốm nhỏ màu vàng nhạt, sau đó vết thủng sâu hơn và biến thành màu nâu đậm sũng nước, càng ngày vết bệnh càng lan to dần.

– Bệnh thối mềm: do vi khuẩn Erwinia carottovota và E. Chrysanthemi gây ra. Thường thấy 1/3 lá bị nhũng và ăn sâu vào gốc gây thối cả gốc.

Cách lây bệnh: nước bắn tóe khi phun, sự tiếp xúc giữa cây với cây, các thao tác bằng tay khi tiếp xúc với cây (dịch chuyển, dọn vệ sinh vườn, nhổ cỏ, thu hoạch,…); các dụng cụ bị nhiễm khuẩn, bởi côn trùng, động vật thân mềm,…Môi trường ẩm ướt và thiếu ánh sáng là điều kiện thích hợp cho bệnh phát triển. Độ ẩm cao tạo điều kiện cho vi khuẩn xuất hiện, lan truyền, xâm nhiễm và sinh sản.

Kịp thời theo dõi những cây bị bệnh, tất cả lá, thân, rễ bị nhiễm bệnh phải ngay lập tức tập trung tiêu hủy khỏi vườn ươm. Sử dụng phân bón cân đối NPK. Luôn vệ sinh sạch sẽ môi trường xung quanh thông thoáng. Sử dụng các loại thuốc diệt khuẩn như: Starner, Streptomycin, Tetraciline,…

– Bệnh thán thư lá: vết bệnh như vòng tròn đồng tâm có màu vàng, bệnh nặng làm cho lá héo rũ. Sử dụng Score (Difennoconazole), Carbendazim,…

– Nhện đỏ: nhện tấn công ở mặt dưới lá. Những cây bị nhện gây đỏ gây hại còi cọc và rụng lá.Trên lá xuất hiện những đốm nhỏ lõm li ti màu nâu và tạo những màng nhện. Trên phát hoa và hoa cũng cùng triệu chứng tương tự.

Thời tiết khô, ấm là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nhện. Tăng độ ẩm và độ ẩm ướt trên lá, nhiệt độ thấp có thể hạn chế sự phát triển của chúng. Nếu bị nhiễm nhẹ, chỉ cần dùng vòi nước xịt mạnh thì có thể rửa trôi, làm giảm số lượng nhện. Nên phối hợp các loại thuốc và thường xuyên thay đổi thuốc để tránh kháng thuốc. Có thể sử dụng các loại thuốc như: Ortus, Alfamite,…

– Rệp sáp: các loài rệp đều có đặc điểm chung là tiết ra một lớp sáp che chở cho cơ thể, lớp này hình thành nên một lớp vỏ cứng, có hình dạng, màu sắc và kích thước khác nhau. Gây hại bằng cách chích hút. Nếu bị nhiễm nặng, lá bị vàng, rụng. Khi mật số rệp sáp cao, chúng còn là tác nhân tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển. Chúng gây hại chủ yếu vào mùa nắng.

Để phòng trừ, vệ sinh cho vườn thông thoáng, cắt bỏ các cây, lá có nhiều rệp; phun nước với áp lực mạnh rửa trôi rệp sáp; thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện và phun thuốc diệt trừ rệp kịp thời nhất. Phòng trị rệp sáp rất có hiệu quả khi dùng thuốc bảo vệ thực vật nhóm Lân hữu cơ, Bi-58, Suprathion 40EC, Xi-men 2SC, Dầu khoáng DC-Tron Plus 98.8EC,…phun trực tiếp vào chỗ có rệp đeo bám.

【#7】Chăm Sóc Hoa Lan Rừng Mùa Lạnh

Giai đoạn này lan cần nghỉ dưỡng sức, nên cần giảm thiểu các yếu tố kích thích sinh trưởng.

Khi thời tiết bắt đầu se lạnh cũng là khoảng thời gian lan nghỉ dưỡng sức để chuẩn bị cho hoa vào mùa Xuân.

Chăm sóc hoa lan rừng mùa lạnh

Họ Lan nói riêng cần mùa nghỉ ngơi định kỳ hàng năm, không cần quá chú ý nhu cầu dinh dưỡng, sự xanh tốt của thân lá vào giai đoạn này.

Mùa nghỉ rễ thường chun khô chững lại, giả hành hơi nhăn teo lại, dòng Hoàng Thảo thân thòng như Phi Điệp, Long Tu, Hạc Vỹ… vàng lá, rụng lá dần, có cây rụng từ gốc trước, có cây rụng từ ngọn trước.

Mùa nghỉ bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau ở miền Nam, từ tháng 10 đến hết tháng 2 ở miền Bắc, thời gian này nhiệt độ lạnh và độ ẩm thấp nhất trong năm, khá hanh khô.

Mùa nghỉ của Hoàng Thảo thân thòng như Phi Điệp, Long Tu, Hạc Vỹ, Nghệ Tâm, Hương Vani, U Lồi, Phi Điệp Vàng…,hay các Hoàng thảo thân cứng như Đùi Gà, Trúc Phật Bà, Thập Hoa… kéo dài 3-4 tháng và biểu hiện rõ rệt nhất qua việc rụng nhiều lá, lúc này tưới thật ít nước cho rụng hết lá luôn.

Còn các loại Hoàng thảo họ Kiểu như Kiều Hồng, Kiều Vàng, Kiều Mỡ Gà, Kiều Dẹt, Kiều Vuông, Vảy Rồng, Hoàng Lạp, Long Nhãn, Kim Thoa…và các loại đơn thân như Đai Châu, Tam Bảo Sắc, Quế Lan Hương, Sóc, Cáo…hoặc Hồ Điệp, Hài thì mùa nghỉ không rõ ràng vì lá ít rụng hơn hẳn, nếu đủ nước vẫn xanh tốt vào mùa lạnh, nó sẽ chỉ vàng và rụng lá khi khô quá, vậy mùa lạnh ta cũng tưới ít hơn mùa nóng nhưng không đến nỗi ít quá như đối với các loài rụng lá bên trên vì để khô quá thì nhóm này xuống lá xấu cây đi.

Giới hạn chịu đựng nhiệt độ lạnh của một số giống lan: Kiếm, Vũ Nữ, Hài…10-12°C; Cattleya, Hoàng Thảo, Hoàng Hậu…12-16°C; Vanda, Đai Châu, Cáo, Hồ Điệp…18-21°C; một số giống lan rụng lá (Đùi Gà, Giả Hạc, Long Tu, Hoàng Thảo U Lồi), Hài, Kiếm… cần lạnh dưới 10°C liên tục 3 tuần mới ra hoa.

Một số vấn đề cần lưu ý khi chăm sóc lan trong mùa lạnh này:

Mùa lạnh lan chỉ cần ít nước. Cần giảm lượt tưới nước còn khoảng 1/4 so với bình thường, mới đầu mùa nghỉ có thể 3-4 ngày tưới 1 lần, chỉ tưới vào gốc. Vào đến mùa lạnh nhất thì cắt nước hẳn cũng dc, hoặc 15 ngày mới xịt nước vào gốc 1 lần cũng dc, miễn sao ko để cây khô quá teo nhỏ đi, tránh làm ướt thân, bạn cứ lo chết khô mà tưới đều nước là không ra hoa đâu. Trời rét buốt dưới 10 độ C tưới cũng được không lo gì, không cần cứ phải chờ ngày nắng ấm mới tưới, yên tâm cái này tôi đảm bảo không chết lan, tôi ở miền núi gần Trung Quốc rất lạnh nhưng bao nhiêu năm không thấy lan chết lạnh bao giờ, kể cả nhiệt độ xuống 2-3 độ, chỉ có bệnh làm chết lan vào mùa hè nóng trên 30 độ thôi.

Treo cây nơi cao, thoáng và nắng, có thể phơi nắng 100% vào mùa đông ở miền bắc càng dễ ra hoa. Miền nam thì có lẽ vẫn phải dưới 1 lớp lưới đen vì trong đó có hôm nắng gắt.

Mùa lạnh lan không cần quan trọng phân thuốc gì cả, nếu muốn nhiều hoa thì ngay đầu mùa nghỉ (tháng 10 dương) phun khoảng 3 lần NPK loại nhiều Lân như 10-30-10 hay 10-50-10 mỗi tuần 1 lần để cây tích được nhiều dinh dưỡng chuẩn bị cho mùa hoa, còn đã vào sâu mùa nghỉ (khi đã rét dậm, cây rụng lá nhiều) thì rễ lan cũng khô hết rồi, lá cũng không hút phân, còn tưới làm gì nữa, vô ích, phí phân. Còn về bệnh thì tôi thấy mùa nghỉ lan chả gặp bệnh gì cả, chỉ có bệnh vào mùa nóng thôi.

Tóm lại mùa lạnh không cần quan tâm phân và thuốc lắm.

Không cần phải quá quan tâm đến nhiệt độ lạnh. Việc thắp bóng đèn để sưởi hoặc quây phủ bạt quanh vườn lan là không cần thiết, chỉ tốn kém hơn thôi, như đã nói ở trên , tôi ở vùng rất lạnh, có mùa đông đến sớm nhất và kéo dài nhất ở VN nhưng không chết lan vào mùa lạnh bao giờ. Nhiệt độ ngày – đêm càng chênh lệch càng thuận lợi cho việc tạo hoa.

Ánh sáng thì rất cần cho lan vào lúc này, ở miền bắc càng nhiều nắng sáng càng tốt, miền nam thì để ý nắng gắt. Nhiều nắng dễ có hoa hơn.

【#8】Những Loài Lan Có Trong Sách Đỏ Việt Nam Cần Được Bảo Vệ Và Nhân Giống

Sách đỏ Việt Nam là một danh sách các động vật, thực vật thuộc loại quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng. Đây đều là các loài cần được bảo vệ và nhân giống khẩn cấp để có thể phát triển các cá thể loài lên. Có nhiều những loài động vật, thực vật nằm trong sách đỏ những không được bảo vệ hoặc nhân giống thành công đã vĩnh viễn biến khỏi Trái Đất.

Và các loài lan cũng vậy, các loài lan có trong sách đỏ Việt Nam rất cần được bảo vệ, bảo tồn và phát triển, tránh nguy cơ khai thác cạn kiệt dẫn đến tuyệt chủng.

Lan kim tuyến Sapa

Tên Việt Nam: lan kim tuyến Sapa

Lan kim tuyến Sapa

Tên khoa học: Anoectochilus chapaensis

Đặc điểm sống: Lan kim tuyến Sapa cho hoa vào khoảng tháng 10 đến tháng 12. Cây tái sinh bằng chồi và hạt, mọc rải rác trong những khu rừng rậm, nơi có nhiều bóng mát, kim tuyến Sapa sống ở nơi có độ cao 1500 – 1800m so với mực nước biển.

Phân bố: Trong nước: Lào Cai (sapa), Thừa Thiên – Huế (Bạch Mã).

Đơn hành hai màu

Tên Việt Nam: Đơn hành hai màu

Lan đơn hành 2 màu

Tên Khoa học: Monomeria dichroma

Đặc điểm sống: Cây ra hoa tháng 4. Tái sinh bằng chồi và hạt, mọc rải rác ở độ cao 700 mét đến 2250 mét so với mực nước biển.

Phân bố: Trong nước: Cao Bằng (Trà Lĩnh, Thăng Heng), Lâm Đồng (Đà Lạt, Lang Bian, Bì Đúp, Braian, Di Linh), Khánh Hòa (Nha Trang), Kontum (Ngọc Linh, Đắk Ban Khong), Trung Bộ (Nho Kbang).

Lan Hành Averyanov

Tên Việt Nam: Lan Hành Averyanov

Lan hành Averyanov

Tên Khoa học: Bulbophyllum averyanovii

Đặc điểm: Sống bám trên thân và cành cây gỗ trong rừng rậm nhiệt đới, ở độ cao khoảng 600 – 900m.

Phân bố: Loài đặc hữu rất hẹp của Việt Nam, mới chỉ gặp được ở điểm lấy mẫu thuộc tỉnh Gia Lai (Chư Pah: Gia Lu).

Bạch hỏa hoàng

Tên Việt Nam: Bạch hỏa hoàng, đốm đỏ.

Bạch hỏa hoàng

Tên Khoa học: Dendrobium bellatulum.

Đặc điểm: Ra hoa vào tháng 7-8. Tái sinh bằng chồi và hạt, mọc bám trên các thân cây gỗ lớn trong rừng (kể cả cây thông già), ở độ cao 600 – 1.500m.

Phân bố trong nước: Kontum, Lâm Đồng.

Thế giới: Bạch hỏa hoàng có cả ở Ấn Độ, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan và Lào.

Hoàng thảo Gia Lu

Tên Việt Nam: Hoàng thảo Gia Lu, thạch hộc Gia Lu

Hoàng thảo Gia Lu

Tên Khoa học: Dendrobium nobile var. alboluteum

Đặc điểm: Ra hoa vào tháng 9-10, tái sinh bằng chồi và hạt, cây mọc bám trên các thân cây gỗ lớn trong rừng ở độ cao khoảng 1200m.

Phân bố: Mới thấy ở Gia Lai. Chính vì thế nó cũng có tên gọi là Hoàng thảo Gia Lu

Kiều tím – Kiều hồng

Tên Việt Nam: Kiều tím, Kiều tím miền Trung, Kiều Hồng, Thủy tiên hường, Thủy tiên tím

Kiều tím hiện nay được nhân giống rất rộng nên không còn hiếm nữa

Tên khoa học: Dendrobium amabile

Đặc điểm: Cây xanh quanh năm, thường cao khoảng 30-40cm, thậm chí có loại cao tới 70-90 cm. Cây cho những chùm hoa buông thõng dài 25-35 cm. Hoa to từ 3 – 4 cm nở vào cuối Xuân đầu Hè, thậm chí có thể kéo dài đến cuối Hè.

Phân bố: Các tỉnh miền Trung của Việt Nam

Ý thảo

Tên Việt Nam: Lan ý thảo hay lan hoàng thảo ý thảo, ý thảo 3 màu

Hoàng thảo ý thảo

Tên khoa học: Dendrobium gratiosissimum

Đặc điểm sống: Cây sống lâu năm, biểu sinh trên thân và cành cây thân gỗ chứa nhiều mùn, có quan hệ cộng sinh với nấm. Ý thảo sống trong rừng cây lá sớm rụng và khô cũng như các rừng thường xanh mưa ẩm vùng đất thấp. Cây sống ở độ cao từ 0 đến 1.600 m.

Phân bố trong nước: Quảng Trị (huyện Hướng Hóa: Lao Bảo), Kon Tum (huyện Đắk Tô: rừng cấm Đắk Uy), Gia Lai (huyện Chư Păh: Gia Lu), Lâm Đồng (Đà Lạt, Bảo Lộc).

Thế giới: Hải Nam (Trung Quốc), Assam (Ấn Độ), Lào, Thái Lan và Myanma

Kiến cò

Tên Việt Nam: lan kiến cò

Lan kiến cò đỏ

Tên khoa học: Habenaria rhodochila

Đặc điểm sống: Đây là loài lan đất, hay sống ở hốc đá, củ thuôn dài.

Phân bố trong nước: Lan kiến cò sống ở vùng núi Bắc bộ (Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Hải Phòng) qua Trung bộ (Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên – Huế, Hải Vân, Gia Lai, Kontum) đến Nam bộ (Bà Rịa – Vũng Tàu, Côn Đảo, Phú Quốc…)

Thế giới: Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Philippin, Trung Quốc.

Mật khẩu bì đúp

Tên Việt Nam: Mật khẩu bì đúp

Mật khẩu bì đúp

Tên khoa học: Deceptor bidoupensis

Đặc điểm sống: Cây thảo mập, sống bám, lá dai, mọc hai dãy. Mật khẩu bì đúp sống tái sinh bằng chồi và hạt. Mọc bám trên cây trong rừng thưa, ở độ cao 200 – 1500 m.

Phân bố trong nước: Lâm Đồng (Langbian, Bidoup).

Mật khẩu giả

Tên Việt Nam: Mật khẩu giả

Lan mật khẩu giả

Tên khoa học: Cleisostomopsis eberhardtii

Đặc điểm sống: Là loài lan sống bám, thân dài 30cm. Chúng có thể sống bám trên thân cây và cành thông trong rừng mưa nhiệt đới thường xanh mưa mùa ẩm, ở độ cao khoảng 1400 – 1800 m. Cây ra hòa vào đầu hè ( tháng 4, tháng 5)

Phân bố trong nước: Lâm Đồng (Đà Lạt: thác Đantala, Lạc Dương: núi Langbian, Đơn Dương), Ngọc Linh, Chư Yang Sin, Konkakinh..

Thanh đạm

Lan thanh đạm

Tên khoa học: Coelogyne eberhardtii

Đặc điểm sống: Lan phụ sinh trên cây gỗ, cây tái sinh bằng chồi và hạt. Bám trên các cây gỗ trong rừng thưa, rừng Thông, ở độ cao 1400 – 2150 m.

Phân bố trong nước: Lâm Đồng (Đà Lạt, Lang Bian, Bì Đúp, Klang – Yang).

Tiểu hoàng đỏ – giáng thu

Tên Việt Nam: lan giáng thu, tiểu hoàng đỏ

Dáng hương giáng thu

Tên khoa học: Aerides rubescens

Đặc điểm sống: loài giáng hương có cây nhỏ hoa nở vào cuối Xuân, đầu Hạ, cho hoa màu hồng tím.

Phân bố trong nước: Lâm Đồng, Phan Rang.

Lan hài lông – loài lan có trong sách đỏ Việt Nam

Tên Việt Nam: lan hài lông, hài vệ nữ, tiên hài

Lan hài vệ nữ

Tên khoa học: Paphiopedilum hirsutissimum

Đặc điểm sống: Cây mọc thành bụi nhỏ trên các hốc đá. Hài vệ nữ sống tái sinh bằng chồi và hạt. Cây mọc rải rác trong rừng thưa, vùng núi đá, trên đất hoặc trên đá, ở độ cao khoảng 700 đến 1800 m. Bông hoa của chúng có nhiều lông bám từ đầu cành đến bông nên nhiều người gọi chúng là hài lông.

Phân bố trong nước: Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Lâm Đồng.

Thế giới: Ấn Độ, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan.

Hài hồng

Tên Việt Nam: lan hài hồng

Lan hài hồng – loại hài đặc hữu của Việt Nam

Tên khoa học: Paphiopedilum Delenatii

Đặc điểm sống: Cây sống tái sinh bằng chồi và hạt, mùa hoa vào tháng 2 – 3. Hài hồng mọc rất rải rác dưới tán rừng mưa nhiệt đới thường xanh mưa mùa ẩm, ở vùng núi đá, chịu hạn khá tốt.

Phân bố trong nước: Khánh Hoà (Nha Trang) và một số tỉnh phía Bắc.

Thế giới: phía nam Trung Quốc

Hài táo – hài đài cuốn

Tên Việt Nam: Lan hài đài cuốn, Hài cánh sen, Hài đài cuốn, Lan hài appleton, Vệ hài đài trắng, Vệ hài apleton, hài đài cuộn, lan hài đài cuộn, Lan hài đài cuốn, lan hài táo, hài đài

Hài táo là tên thường gọi nhất của hài đài cuốn

Tên khoa học: Paphiopedilum appletonianum

Đặc điểm sống: Cây mọc thành bụi nhỏ trên đất mùn, cho hoa vào khoảng tháng 1, tháng 2, tái sinh bằng chồi và hạt. Chúng thường mọc rải rác dưới tán rừng mưa nhiệt đới ở độ cao khoảng 1500 m. Cây chịu hạn khá tốt.

Phân bố trong nước: Lâm Đồng (Đà Lạt)

Thế giới: Thái Lan, Campuchia.

Hoàng thảo Tam Đảo

Tên Việt Nam: Hoàng thảo Tam Đảo

Hoàng thảo Tam Đảo

Tên khoa học: Dendrobium daoense

Đặc điểm sống: Lan hoàng thảo Tam Đảo mọc bám trên các cây gỗ lớn trong rừng, ở độ cao 900 – 1200 m. Mùa hoa của cây vào tháng 4 – 6. Cây tái sinh bằng chồi và hạt.

Phân bố trong nước: Thái Nguyên (Đại Từ), Vĩnh Phúc (Tam Đảo)

Thế giới: chưa biết

Huyết nhung trung

Tên Việt Nam: Lan huyết nhung trung

Lan huyết nhung trung

Tên khoa học: Renanthera annamensis

Đặc điểm sống: Huyết nhung trung là cây lan phụ sinh, cây có thể tái sinh bằng chồi và hạt. Chúng sống bám trên các cây gỗ lớn trong rừng rậm nhiệt đới thường xanh mưa mùa ẩm ở độ cao khoảng 1200 – 1600 m

Phân bố trong nước: Lâm Đồng (Đà Lạt)

Phi điệp vàng

Tên Việt Nam: phi điệp vàng

Lan phi điệp vàng

Tên khoa học: Dendrobium chrysanthum

Đặc điểm sống: Ra hoa vào tháng 7 – 8. Tái sinh bằng chồi và hạt. Mọc bám trên các cây gỗ lớn trong rừng, ở độ cao 100 – 1200 m.

Phân bố trong nước: Cao Bằng, Vĩnh Phúc (Tam Đảo), Hòa Bình, vùng núi Hà Tây ( Hà Nội), Quảng Trị.

Thế giới: Ấn Độ, Nêpan, Butan, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan, Lào.

Hoàng thảo long nhãn

Tên Việt Nam: hoàng thảo long nhãn

Hoàng thảo long nhãn

Tên khoa học: Dendrobium fimbriatum

Đặc điểm sống: Cây lan phụ sinh sống bám trên các cây gỗ lớn trong rừng thưa, ở độ cao 200 – 1400 m. Cây cho hoa vào tháng 3 đến tháng 7. Tái sinh bằng chồi và hạt.

Phân bố trong nước: Lào Cai (Sapa), Cao Bằng, Bắc Kạn (Ba Bể), Nghệ An (Vinh), Lâm Đồng (Đà Lạt, Braian, Di Linh), Cà Mau.

Thế giới: Ấn Độ, Nêpan, Butan, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan, Lào, Malaysia.

Hoàng thảo trinh bạch

Tên Việt Nam: hoàng thảo trinh bạch

Lan trinh bạch

Tên khoa học: Dendrobium virgineum

Đặc điểm sống: Lan sống bám thành từng khóm, bụi trên các cây gỗ lớn. Mùa hoa tháng 5 – 6. Tái sinh bằng hạt và chồi

Phân bố trong nước: Thừa Thiên Huế (Huế, Phú Lộc: Bạch Mã), Kontum (Đắc tô: Đắc Uy, Kon Plông), Đắc Lắc, Lâm Đồng (Bảo Lộc).

Thế giới: Mianma, Thái Lan, Lào.

Hoàng thảo vạch đỏ

Tên Việt Nam: Hoàng thảo vạch đỏ

Hoàng thảo vạch đỏ

Tên khoa học: Dendrobium ochraceum

Đặc điểm sống: Cây thân thảo, sống bám trên các cây gỗ lớn trong rừng ở độ cao khoảng 300-700. Cây cho hoa vào tháng 5 – 6. Tái sinh bằng chồi và hạt.

Phân bố trong nước: Gia Lai (K’Bang, Kon Hà Nừng)

Hoàng thảo sừng dài

Tên Việt Nam: hoàng thảo sừng dài

Hoàng thảo sừng dài

Tên Khoa học: Dendrobium longicornu

Đặc điểm: Cây lan sống bám trên các cây gỗ cao khoảng 900 đến 1400 m trong các khu rừng rậm nhiệt đới thường xanh.

Phân bố trong nước: Vĩnh phúc (Tam Đảo).

Thế giới: Ấn Độ, Trung Quốc

Lan sớn

Tên Việt Nam: Lan sớn

Lan sớn

Tên Khoa học: Schoenorchis brevirachis

Đặc điểm: Lan sống phụ sinh, mọc thành búi nhỏ, cao 12 – 15cm, Cây bám vào các cành gỗ trong rừng độ cao 1400 – 1500 m. Cây ra hoa vào tháng 9 – tháng 10.

Phân bố trong nước: Thừa Thiên Huế (Phú Lộc: núi Bạch Mã).

Hoàng thảo u lồi

Tên Việt Nam: hoàng thảo Ngũ Tinh, u lồi, tứ bảo sắc.

Hoàng thảo u lồi

Tên Khoa học: Dendrobium wardianum

Đặc điểm: Cây thân thảo có chiều dài từ 50 đến 90 cm. Cây mọc thành từng khóm sống bám trên các cây gỗ ở độ cao khoảng 500 đến 600 mét. Ra hoa vào tháng 2 – 3. Tái sinh bằng chồi và hạt.

Phân bố trong nước: Lào Cai (Sapa), Ninh Bình (Cúc Phương: núi Mây Bạc).

Thế giới: Ấn Độ, Butan, Trung Quốc, Mianma, Thái Lan.

Lan phích Việt Nam

Tên Việt Nam: Lan phích Việt Nam

Lan phích Việt Nam

Đặc điểm: Loài lan sống phụ sinh, mọc thành cụm trên các cây gỗ lớn ở độ cao khoảng 800 – 900m.

Phân bố trong nước: Bảo Lộc, Lâm Đồng.

Trên đây đều là các loài lan được ghi trong sách đỏ với các cấp độ cần bảo vệ khác nhau, chính vì vậy các bạn không nên buôn bán hay khai thác các loài lan này để bảo tồn nguồn gen quý cho đa dạng sinh học nước nhà. Nếu bạn đã sở hữu một trong số chúng hãy cố gắng chăm sóc để bảo tồn nguồn gen quý giá này nhé! Chúc các bạn thành công!

Theo: Sách đỏ Việt Nam

【#9】Lan Kiều Có Những Loại Nào? Cách Trồng Và Chăm Sóc Lan Kiều

Lan kiều hay lan thủy tiên là một giống lan đẹp được trồng rất nhiều ở nước ta. Loài lan này ưa khí hậu mát mẻ nhưng cũng có khả năng thích nghi khá tốt nên có thể sống được ở nhiều vùng miền. Lan kiều có nhiều loại và nếu bạn là người chơi lan thì không thể thiếu loài hoa này trong vườn nhà. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn đọc cách nhận biết, chăm sóc lan kiều vuông, tím, vàng, hồng, dẹt, mỡ gà, môi tua chi tiết nhất.

Nhận dạng lan kiều

Cách phân biệt các loại lan kiều không quá khó. Đặc điểm dễ nhận biết nhất là giả hành lớn, thân tròn, vuông với 2 màu thân chính là nâu và xanh.

  • Lan kiều vuông có thân vuông, góc cạnh, chiều dài thân từ 20 tới 40cm. Loài hoa này nở vào đầu mùa xuân.
  • Lan mỡ gà cũng có thân vuông nhưng các cạnh không sắc như lan kiều vuông. Lan mỡ gà có màu vàng và nở vào cuối mùa xuân đến hết hè.
  • Kiều môi tua, chiều dài thân từ 20 tới 40cm. Loài hoa này nở vào đầu mùa xuân.
  • Lan kiều tím có thân tròn, xẻ rãnh rọc thân với lá dày và cứng. Hoa nở từ cuối xuân đến hết hè tương tự như lan mỡ gà.
  • Lan vàng có thân dài, lá mỏng, hoa có cánh trắng hong vàng và cũng nở từ cuối xuân tới hết hè.
  • Lan kiều dẹt có thân dẹt tương tự hoàng thảo, lá nhẵn và nở vào dịp tết.

Lan Kiều dẹt

Khi mua lan kiều, bạn đọc nên lựa chọn những bụi lớn có từ 5 tới 20 giả hành tơ thì cây sẽ khỏe và ra hoa đều hơn. Chọn những cây có thân thẳng, các mắt ở gốc hướng lên trên, cây càng nhiều giả hành càng đẹp. Thân lan nên chọn cây bánh tẻ, không quá già hoặc quá non sẽ ít sâu bệnh và đốm nấm. Tránh chọn những cây có lá đốm, bị dập nát.

Kỹ thuật trồng lan kiều

Điều quan trọng đầu tiên khi trồng lan chính là lựa chọn giá thể phù hợp. Tùy từng loại giá thể sẽ có cách trồng và chăm sóc khác nhau.

  • Lan trồng lũa có nét đẹp thanh tao nhưng cây lại phát triển kém, chăm sóc và vận chuyển rất khó khăn.
  • Than có giá thành rẻ, dễ trồng và cây phát triển khá tốt. Chỉ cần đập nhỏ giá thể bằng ngón tay cái rồi rửa sạch, sau đó cho vào chậu.
  • Dớn sợi, dớn cục có thể rửa sạch, sau đó luộc sôi rồi cho vào chậu trồng lan
  • Rêu và dớn xốp cần xé nhỏ, ngâm nước hoặc luộc qua cho hết cỏ dại, nấm bệnh. Sau đó cho vào chậu trồng. Đáy chậu nên bỏ xốp bằng đầu ngón tay để tránh úng. Giá thể rêu này rất tốt cho lan kiều vào mùa khô nhưng dễ gây nấm bệnh vào mùa mưa.
  • Xơ dừa ngâm trong 1 ngày sau đó rửa lại nhiều lần cho hết chát rồi bỏ vào chậu. Điểm yếu của giá thể xơ dừa là dễ úng, dễ rụng khi vận chuyển.
  • Mùn cưa các loại gỗ như nhãn, vú sữa, vải có thể bọc bằng một miếng vải. Sau đó luộc qua rồi cho vào chậu trồng lan. Ngoài ra, miễng gỗ các loại trên có thể rửa sạch và làm móc để ghép rễ.

Lưu ý

Lan kiều nói chung phát triển mạnh nhất vào mùa xuân nên hè là thời gian thích hợp nhất để ghép cây. Khi mua lan về cần cắt rễ già cho gọn gàng, sau đó cắt bỏ các lá hỏng, rửa sạch và để ráo. Có thể xịt thêm thuốc nấm, xát khuẩn kết hợp Vitamin B1 rồi treo ở nơi thoáng mát từ 1 tới 5 ngày trước khi trồng.

Ngoài ra, chúng ta có thể treo cây ở nơi thoáng mát khoảng 3 ngày, sau đó ngâm cả cây vào hỗn hợp B1, Atonic và Ridomil trong 15 phút. Tưới cây hàng ngày bằng bình xịt để cây không bị tóp thân. Sau 1 tuần có thể tiến hành ghép, khi mới ghép xong không tưới nước trong 3 ngày. Sau đó tưới nước cho cây đều đặn hàng ngày, kết hợp phun B1 và kích rễ mỗi tuần 1 lần.

Cách chăm sóc lan kiều

Kiều môi tua

Loài lan kiều được đánh giá là có bộ rễ khỏe, thân trữ nước tốt nên rất dễ chăm sóc. Chỉ cần lưu ý rễ cây phải thoáng, tránh để sũng gốc vì lan kiều dễ chết vì thừa nước. Lan kiều nói chung có thể chịu nắng khá tốt nhưng nếu bị phơi nắng trực tiếp có thể khiến cây bị cháy lá. Cây khi ra hoa vẫn giữ lá, không rủ xuống như loài thân thòng nên vào mùa ra hoa cần hạn chế tưới nước. Cây sẽ không ra hoa mà chỉ nẩy mầm nếu tưới quá nhiều hoặc bị cớm nắng.

  • Gốc cần giữ chắc chắn, không xê dịch hay lay gốc nhưng cũng được nèn quá chặt.
  • Tránh ghép cây cao với cây thấp. Nên ghép những giả hành có cùng kích thước vào 1 chậu
  • Không được lấp gốc vì sẽ làm thối mầm non.

Tóm lại, nên giữ cây ở nơi thoáng mát tầm chục này tới một tháng để cây hồi lại. Xịt B1 và Atonik vào giá thể theo định kỳ mỗi tuần 1 lần. Cây một khi đã hồi cần cho tiếp xúc với ánh nắng khoảng 50% tùy theo từng giá thể. Khi rễ mới dài từ 3 đến 5cm có thể tưới thêm phân chậm tan để kích thích tăng trưởng.

Như vậy, bài viết trên đây vừa chia sẻ những thông tin khá chi tiết, giúp bạn đọc dễ dàng hơn trong việc nhận biết và chăm sóc các loại lan kiều vuông, tím, vàng, hồng, dẹt, kiều mỡ gà kiều môi tua,…

Hy vọng, những thông tin trên sẽ hữu ích đối với bạn!

【#10】Bí Quyết Giúp Hoa Lan Rừng Lâu Tàn Trong Dịp Tết Nguyên Đán

Hầu hết các giống lan công nghiệp hoa nở rất lâu tàn, thế nhưng với một giò lan rừng, trong khi phải bỏ ra bao nhiêu công sức mới có được, vậy mà nhiều khi hoa chỉ nở được dăm bảy ngày. Vậy phải làm cách nào để các giò lan khoe sắc được lâu hơn?

Sở hữu hàng trăm giống lan đủ loại, xuân – hạ – thu – đông khi nào cũng có lan nở trong vườn, tôi đã kiểm chứng và ghi chép lại số liệu thực nghiệm, từ đó đúc kết được kinh nghiệm để giữ những giò lan rừng lâu tàn. Nhân dịp tết đến xuân về, tôi xin được chia sẻ, với hy vọng giúp ích phần nào cho người yêu hoa có được những giò lan rừng bền lâu.

1. Trong thời gian lan nụ và nở hoa thì không (hoặc hạn chế tối đa) tưới nước vào nụ và hoa vì sẽ làm thối nụ, hoa, hoặc làm dập nát hoa. Đặc biệt tránh để hoa dầm mưa, nếu lan nở hoa ta nên cho vào trong mái hiên hoặc nơi có đủ ánh sáng mà không bị mưa táp vào.

Tóm lại cần hạn chế tưới nước, đây là kinh nghiệm mà tôi tâm đắc nhất. Giò Đại Ý Thảo (hình 1), 4 ngày tôi mới phun 1 ít nước vào giá thể và rễ (không đẫm, chỉ đủ ẩm rễ, giúp rễ không bị chết khô), thế mà hơn 20 ngày hoa vẫn chưa tàn. Cũng giò Đại Ý Thảo đó, năm ngoái có hoa nhưng tôi để ngoài vườn, tưới nước bình thường, đúng 8 ngày tàn hoa. Thật không thể tin nổi! Các bạn sẽ thấy sau 20 ngày, giả hành của lan bị tóp lại, nhưng yên tâm, lan rất lì và sẽ không chết. Hết hoa tưới lại bình thường, sau 1 – 2 tuần giả hành sẽ lại căng trong lên ngay. Kinh nghiệm này áp dụng với hầu hết các loại lan đa thân (thân thòng) ví dụ như các loại: Kiều (Thủy Tiên), Dendro, Giả Hạc, Long Tu, Hoàng Thảo Vôi, Hoàng Thảo Kèn, Trầm…

Thêm ví dụ khác về giò Kiều Trắng, nếu nở hoa bạn tưới nhiều nước hàng ngày vào gốc và giá thể thì khoảng 5-7 ngày hoa sẽ tàn. Nếu 2 ngày bạn mới phun sương 1 chút nước vào rễ thì có thể giữ hoa được 10 – 15 ngày.

Riêng đối với các loại lan đơn thân như Ngọc Điểm, Đuôi Cáo, Sóc Lào, Sóc Ta, Hải Yến… thì vẫn nên tưới hàng ngày để lá không bị nhăn và hạn chế rụng lá chân. Có thể không tưới thì hoa lâu tàn hơn một chút, nhưng cái được không bù cái mất khi lá bị vàng và rụng.

2. Không nên bón phân trong lúc lan đang hoa. Vì ra hoa chính là một cách duy trì nòi giống khi tới mùa hoặc cây bị báo động nguy hiểm tới sinh mệnh, bởi vậy khi bạn bón phân vào (đặc biệt là các loại phân giàu đạm), cây không có cảm giác sắp chết đói nữa, nó sẽ đánh thức các mắt ngủ và làm hoa tàn nhanh để giữ chất đẻ con. Nếu có phun phân thì chỉ phun chút xíu vi lượng vào bộ rễ, đặc biệt không phun phân dính vào nụ và hoa (khoảng 1/3 tới 1/2 liều ghi trên bao bì).

3. Nên để lan chỗ ít gió, ít côn trùng để tránh làm khô cánh hoa, tránh hoa bị thụ phấn. Các bạn muốn thử nghiệm, hãy thụ phấn cho hoa hoặc để chậu lan chỗ gió to; lấy quạt thổi vào hoa sẽ nhận thấy ngay, hoa sẽ chỉ nở được số ngày bằng 1/4-1/2 số ngày trung bình của giống lan đó.

4. Nhiệt độ vừa phải, càng nóng lan càng nhanh nở và nhanh tàn. Có 1 ví dụ cụ thể như thế này: Hai giò Long Tu khi mới hơi sưng mắt nhú nụ, 1 giò mang vào chỗ ánh sáng 35% và nhiệt độ 15 độ C thì khoảng 30-35 ngày hoa mới nở, giò kia mang ra chỗ nóng 32 độ và nắng 70% thì khoảng 18 ngày sẽ nở hoa.

Nếu hoa nở giữ ở mức nhiệt 18-22 độ thì khoảng 15 ngày hoa sẽ tàn, nếu mức nhiệt 32 độ thì khoảng 10 ngày sẽ tàn.

Ánh sáng nên vừa phải. Lan sẽ rực rỡ hơn và thơm hơn nếu đủ nắng, nhưng nhiều nắng quá, lan sẽ nhanh tàn, cánh nhanh bị khô héo. Quá tối, màu hoa rất nhợt nhạt và ít thơm.

Khi mua lan ở vùng khác về, bạn phải tìm hiểu xem vùng đó nóng hay lạnh để treo lan trong giàn chỗ có khí hậu gần với chỗ bạn mua nhất, tránh bị sốc nhiệt gây hỏng nụ và hoa.

5. Trước mỗi mùa hoa, bắt buộc phải phun thuốc diệt côn trùng gây hại, chẳng hạn: Kiến sẽ mang rệp tới hút nhựa nụ và hoa, cuống hoa; Gián ăn nụ và hoa vào ban đêm, Bọ trĩ hút chất trên nụ và hoa; Muỗi hút nhựa nụ và hoa; Ong vàng và Kiến đen sẽ chích và đẻ trứng vào nụ và cánh hoa…

Khi phun thuốc nhớ phun khắp vườn, cả nền đất và các cây lớn xung quanh, phun ướt giá thể. Hiệu quả nhất là phun lúc chiều gần tối ít nắng, không mưa và gió lặng. Phun thuốc thốc từ dưới lên để ướt mặt dưới lá hoặc ướt giá thể và chậu lan. Bạn cũng có thể dùng các loại thuốc sinh học tự chế từ thảo dược.

Khi bắt buộc phải phun các loại thuốc nấm và khuẩn để phòng và trị bệnh cho lan vào lúc có nụ và hoa thì tốt nhất nên phun né nụ và hoa ra. Phải đuổi sên và ốc sên đi với vỏ trứng đập nát bỏ vào giá thể hoặc rải bả sên trước khi lan ra nụ vì sên rất thích ăn cánh hoa.

6. Khi nhành hoa có 1 bông héo, phải ngay lập tức cắt bỏ vì khí và năng lượng tiêu cực từ bông hoa héo úa sẽ làm ảnh hưởng tới các bông xung quanh. Nên treo giò lan tránh xa khói thắp nhang và khói thuốc lá vì khí ethylen sẽ làm rụng cả nụ lẫn hoa.

Khi thưởng hoa, không nên sờ vào hoa, không được nắn bóp nụ. Phải coi bông hoa như 1 người con gái mới nhớn, bạn chỉ được nhìn bằng mắt, cấm sờ vào hiện vật, sờ vào sẽ gây ra những tác dụng phụ vô cùng nghiêm trọng.

7. Điều cuối cùng: Cây lan phải to, khỏe, sung thì hoa mới lâu tàn,bởi vậy giai đoạn chăm sóc trong suốt quá trình sinh trưởng trước khi ra hoa cũng rất quan trọng. Cùng 1 lô lan Hoàng Lạp: 1 chậu cây sung mãn, hoa nở 15 ngày; 1 chậu cây èo uột, hoa nở 7 ngày tàn.

Nếu trước khi tạo nụ 1 tháng, bạn bổ sung đủ lân, kali và vi lượng (ví dụ 6-30-30TE) thì hoa sẽ to hơn, lâu tàn hơn, màu sắc đậm và rực rỡ hơn. Nếu thiếu Kali hoa sẽ nhạt màu, thiếu Mo và Bo nụ sẽ rụng (2 yếu tố vi lượng).

Nếu thực sự yêu lan, không nên chơi hoa cho tới khi hoa tàn hẳn. Khi hoa có 1 chút dấu hiệu héo thì nên ngắt hoa đi để dưỡng cây, tránh cây bị kiệt sức. Cũng không nên quá chạy theo sự sai hoa mà ép cây; bình thường một giả hành Kiều 1 – 2 vòi nụ là đẹp và khỏe, nếu ép ra bốn, năm vòi nụ thì không những hoa sẽ nhanh tàn mà cây con mọc ra sẽ bị yếu, khó lớn nổi.

Tạp chí Việt Nam Hương Sắc

Share FB »