Xem Nhiều 12/2022 #️ Nấm – Vi Khuẩn – Vi Rút Hại Lan – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023 # Top 16 Trend | Inkndrinkmarkers.com

Xem Nhiều 12/2022 # Nấm – Vi Khuẩn – Vi Rút Hại Lan – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023 # Top 16 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Nấm – Vi Khuẩn – Vi Rút Hại Lan – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023 mới nhất trên website Inkndrinkmarkers.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

THUỐC PHÒNG VÀ TRỊ CỤ THỂ TỪNG BỆNH

CÁCH XỬ LÝ CỤ THỂ KHI LAN BỊ BỆNH

Bài viết này sẽ giúp bạn tiết kiệm vô số tiền học phí, giúp ngành lan Việt Nam tiết kiệm mỗi năm nhiều tỷ đồng, giúp nhiều giống lan được bảo tồn và nuôi dưỡng niềm đam mê dài lâu cho các bạn.

Đây là sự tổng kết kinh nghiệm và nền tảng kiến thức của cá nhân tôi, cộng với các nghiên cứu khoa học của các giáo sư tiến sĩ, các nhà sinh vật học, các viện nghiên cứu trên thế giới.

Còn nhiều web của Việt Nam chúng ta thực sự không đáng tin cậy chút nào. Nội dung 1 đằng, hình 1 nẻo chẳng ăn nhập thì tôi không nói làm gì. Đằng này lan bị khuẩn mà khuyên dùng thuốc CHỈ DIỆT ĐƯỢC NẤM thì tôi chẳng hiểu nổi. Vì vậy đọc bài này, xin đừng so sánh vì CHÚNG TA KHÔNG THUỘC VỀ NHAU…

PHẦN I: BỆNH DO NẤM

1. THỐI ĐEN – Black Rot – (Nấm Pythium và Phytophthora). Hay còn gọi là bệnh CHẾT NHANH.

Bệnh xảy ra trên tất cả các giống lan, nhưng thường gặp hơn cả là trên các giống lan ĐA THÂN có giả hành như Dendrobium, Vũ Nữ, Cattleya, Địa Lan…

Nấm Phytophthora và Pythium là nấm thủy sinh, nên khi độ ẩm không khí cao, độ ẩm giá thể cao vào mùa mưa hoặc tưới đọng nước qua đêm, nấm sẽ sinh sôi nảy nở và xâm nhập hại cây lan nhà bạn.

Chúng xâm nhập qua vết xước, vết côn trùng chích hút, cọ sát hoặc lay gâp dập các mô biểu bì….

Thường thì do độ ẩm giá thể quá cao như mưa dầm hoặc giá thể bị mục, giò lan hơn 3 năm không thay giá thể, rễ sống trùm lên rễ chết… nấm sinh sôi dưới gốc, chúng xâm nhập vào cây lan từ rễ, cổ rễ, gốc gây ra thối dưới gốc, sau đó từ từ lan lên trên gay tóp giả hành. Giả hành từ từ chuyển qua màu vàng như bị luộc chín sau đó màu như rơm ngâm nước, rồi từ từ khô tóp lại, gục ngọn và chuyển sang màu đen. Chính vì thế mới gọi là thối đen.

Hoặc có 1 số giống lan gần như khi bị thối đã màu đen và vết đen lan ra xung quanh dần dần.

Sau một vài ngày khi bạn phát hiện gốc bị thối ủng và lan dần lên trên thì lúc này đã muộn, không còn cách nào cứu được nữa. Bạn chỉ có thể vớt vát một chút ít phần giả hành phía ngọn nếu chỗ đó chưa bị thối ủng để giành ươm kei.

Những giống lan thường bị tình trạng này là Giả Hạc (Phi Điệp), Kiều (Thủy Tiên), Dendro, Cattleya, Đùi Gà, Kèn, các giống lan có lông đen, Kim Điệp, Ngọc Thạch, Trúc Quan Âm….

Khi giò lan nhà bạn bị tình trạng này thì bạn nên nhổ lên trồng lại nếu thấy bệnh tình tiến triển cùng 1 lúc trên nhiều giả hành hoặc giò lan đã hơn 2 năm chưa thay giá thể. Nếu bị ít thì bạn nên tách triệt để phần giả hành bị bệnh đi và mang ra khỏi vườn ngay lập tức.

Nấm đã tấn công và bạn nhìn thấy bằng mắt thường thì phải làm vậy thôi, muốn cứu giả hành bệnh gần như không tưởng. Nếu bạn cứ cố nuôi hy vọng và chỉ phun thuốc chữa bệnh thì có khi lây lan chết cả giò.

Nguyên tắc chung đó là tách sát gốc giữa giả hành bệnh và giả hành không bệnh (dùng kéo mỏng sắc và mũi thật nhọn hoặc dao dọc giấy để tách), sau đó phun thật đẫm, thậm chí là ngâm cả giò lan vào dung dịch thuốc diệt nấm. Sai lầm cơ bản của các bạn đó là lan bị bệnh từ gốc mà chỉ tập trung phun thuốc vào giả hành hoặc lá. Nguyên nhân nằm ở giá thể (chậu lan, khúc gỗ, miếng dớn…) và nằm ở bộ rễ, vì thế bạn phải xử lý triệt để nguyên nhân.

Sai lầm thứ 2 là khi bạn thấy cây lan lá nhăn nheo, giả hành tóp lại mà không chịu quan sát gốc và rễ xem nó có thối không, cứ nghĩ là lan thiếu độ ẩm rồi cố gắng tưới cho thật nhiệt tình. Đến khi từ giả hành non lây sang tới giả hành mẹ, rồi từ từ lây qua giả hành bà. Cho tới khi cả giò lan gục hoàn toàn, chỉ có thể vứt bỏ toàn bộ.

Sai lầm thứ 3 là tưới nước với vòi phun áp suất cao, vừa làm xước lan, mở cửa cho nấm và vi khuẩn xâm nhập, vừa tạo điều kiện cho nấm theo hạt nước bắn sang giò khác làm lây cả giàn lan.

Nếu nấm xâm nhập vào chỗ nào đó giữa giả hành lan, thì lan nhà bạn bị gục ở giữa giả hành, gốc không bị gì cả, ngọn không bị gì cả. Lúc này bạn đi hỏi các thầy, thầy thì phán nó bị ăn nắng chiều rồi gục, thầy nói nó nóng quá gục, thầy kia nói nó bị vi khuẩn thối nhũn, thầy nọ nói nó bị gió quật gục…. Bao nhiêu thầy sẽ có bấy nhiêu ma. Nếu bị nóng tự gục thì màu sắc chỗ gục sẽ nhạt và trong hơn so với bị nấm.

Nếu nấm xâm nhập vào ngọn thì sẽ sinh ra thối ngọn, thối lá non. Vết thối màu vàng nâu, vàng ủng như bị luộc, viền giữa vùng bệnh và không bệnh không xác định rõ ràng. Bạn có thể rút ngọn hoặc vặt lá dễ dàng khi nấm lan tới giả hành. Sau 1 thời gian, chỗ bị bệnh sẽ chuyển sang màu đen.

Đặc điểm nhận dạng để không bị nhầm lẫn giữa thối đen và thối nhũn là:

VIỆC ĐẦU TIÊN CẦN LÀM LÀ CÁCH LY VÀ NGỪNG TƯỚI, DỪNG BÓN PHÂN CÓ NHIỀU ĐẠM.

Nếu chỉ bị trên thân hoặc trên ngọn hoặc lá thì cách xử lý rất dễ, bạn chỉ cần lấy dao thật mỏng, sắc (dao dọc giấy, dao bổ cau, dao lam, dao mổ…) cắt 1 viết XÉO (đừng cắt vuông góc dễ đọng nước) CÁCH CHỖ BỆNH 3cm (3 xen ti mét), sau đó bôi thuốc diệt nấm sền sệt hoặc vôi sệt vào.

Trong quá trình điều trị bệnh bạn nên bỏ hết phân tan chậm ra hoặc là tuyệt đối không phun phân có đạm (Vì đạm làm màng tế bào và tế bào biểu bì rất mỏng, dễ bị tổn thương theo kiểu nhà giàu đi chân đất giẵm phải gai mùng tơi cũng thấy đau ^-^). Bên cạnh đó nên ngừng tưới hoặc che mưa vài ba ngày.

Thuốc gì để điều trị bệnh thối đen?

Tôi pha 50 gam cho 1 bình 16 lít phun tấn công khi thấy dấu hiệu bệnh trong vườn. Và 33 gam cho 1 bình 16 lít khi phun phòng bệnh.

– THỨ HAI là Antracol 70WP. Hoạt chất Propineb (là một dithiocarbamate kẽm chứa polyme).

– THỨ 3 là Ridomilgold 68WG (Metalaxyl M 40g/L + Mancozeb 640g/L) Để tiêu diệt 2 loại nấm này thì có Metalaxyl đặc trị. Có nhiều bạn dùng Ridomilgold và nói rằng thuốc này yếu! Hoạt chất Metalaxyl M thì không nói yếu hay mạnh, chỉ nói là ĐẶC TRỊ. Tuy nhiên với 40g/L tương đương 4% thì đúng là GÃI NGỨA. Có CHẤT mà không đủ LƯỢNG thì ăn nhằm gì! Vì vậy, bạn nên mua thuốc có hoạt chất Metalaxyl M với trên 95% như MATAXYL thì hiệu quả sẽ trên cả tuyệt vời.

Lưu ý nhỏ đó là hoạt chất này dùng liên tục sẽ bị LỜN (KHÁNG THUỐC) với dịch bệnh. Vì vậy nên đổi thuốc sau 2-3 lần dùng.

* Ba loại thuốc trên bạn hoàn toàn có thể pha ra chậu sau đó ngâm cả giò lan vào chậu 5- 15 phút mà không sợ lan chết. Như thế mới chắc chắn là Nấm sẽ chết triệt để. Nếu có phun phòng và chữa thì nên phun khắp giàn, cả nền đất và thậm chí cả trên cây cảnh, cây ăn trái và vườn nhà hàng xóm để tránh bớt mầm bệnh lây lan.

+ Ngoài ra, bài này tôi giới thiệu thêm với các bạn có con nhỏ, vợ bầu hoặc mẹ già, dùng 1 loại thuốc (gọi là phân thì chuẩn hơn) chuyên PHÒNG VÀ TRỊ 2 loại nấm trên, đó là AGRIFOS 400. – Agri-Fos 400 diệt bệnh bằng cơ chế kích kháng chủ động (không diệt trực tiếp bằng chất độc, mà kích kháng cây tiết ra chất đề kháng đặc biệt như Phytoalexin, PR-proteins… tấn công tiêu diệt mầm bệnh, tạo tín hiệu báo động cho các tế bào còn lại hình thành hệ thống đề kháng chủ động cho cây). Thuốc giúp sản xuất các chất Polysacharides làm dày vách tế bào, phá vỡ lớp ngụy trang của nấm bệnh giúp hệ thống đề kháng phát hiện và tiêu diệt. Hệ thống này còn có hiệu lực phòng bệnh kéo dài đến 60 ngày và giúp cây chống lại một số tác nhân gậy hại khác. – Agri-Fos 400 trực tiếp ngăn chặn sự hình thành bào tử của nấm Phytophthora, Pythium, vi khuẩn Erwinia, Veturia… khoanh vùng nhiễm bệnh không cho vết loét lây lan, làm lành vết bệnh do tạo ra Ethylen và enzym lytase phân hủy tế bào chết. – Agri-Fos 400 gồm 400 g/l momo-potassium phosphonate và di-potassium phosphonate được tổng hợp từ acid phosphorous và phụ gia tạo thành dạng Phosphite PO3 có tác dụng trị bệnh, rất linh động nên dể dàng được hấp thu khi phun qua lá, rễ, tiêm thân, ngâm hom, nhúng cây con, quét vào vết thương…, lưu dẫn mạnh hai chiều trong xylem và phloem đến các bộ phân trong cây, hoàn toàn không độc hại, an toàn cho người, không gây hại vi sinh vật có lợi, không có thời gian cách ly sau thu hoạch. – Agri-Fos 400 không bị kháng thuốc, giúp cây mạnh khỏe, phục hồi bền vững, tăng năng suất, chất lượng mẫu mã… – Phosphite trong Agri-Fos 400 khác biệt hoàn toàn với phân bón phosphat vì Phosphite có công thức phân tử là PO3 còn phân bón phosphat có công thức phân tử là PO4. Phân phosphate PO4 không linh động và không có tác dụng trị bệnh.

Tóm lại là thuốc này an toàn, hôm trước phun, hôm sau hái rau ăn vô tư. Do là không trực tiếp, NÊN DÙNG AGRIFOS PHUN ĐỊNH KỲ PHÒNG BỆNH. Khi bị bệnh thì nên dùng 1 trong 3 loại trên.

2. THÁN THƯ – Anthracnose

Nguyên nhân gây bệnh thán thư do nhiều loài nấm thuộc loại Colletotrichum gây ra, trong đó hại phổ biến là 2 loài Colletotrichum nigrum Ell et Hals và Colletotrichum capsici (Syd) Butler and Bisby.

Nấm thường xâm nhập vào phần trên của cây lan, đặc biệt là lá. Đầu đỉnh lá hoặc mép lá sẽ có màu nâu và từ từ lan vào cuống lá. Có thể có sự phân cách rõ ràng giữa vùng bệnh và không bệnh đối với các giống lan lá mỏng, tuy nhiên đa số các giống lan lá dày thì đường phân cách rất mờ ảo không rõ ràng.

Lúc đầu dịch từ tiếng Anh qua, họ ghi rằng bắt đầu từ chóp lá ăn lan vào cuống lá thành những vành đai, đôi khi như những vòng tròn đồng tâm. Tưởng tượng về vòng tròn đồng tâm là lấy compa cắm vào giữa lá, quay 1 vòng nhỏ, sau đó lại quay 1 vòng rộng hơn, rồi lại 1 vòng nữa rộng hơn.

Bệnh này làm lá khô từ từ, khô từ chóp lá vào tới cuống và rụng đi. Bệnh càng phát mạnh khi ánh sáng thấp, độ ẩm cao và cây lan thiếu chất, đặc biệt là Lân.

Phần bị bệnh thường là màu nâu hoặc đen và hơi lõm xuống so với chỗ không bị bệnh.

Nếu bệnh phát triển trên hoa, thì sẽ có những mụn nước chảy ra nước đen hoặc nâu dưới các cánh hoa, đặc biệt là cánh đài.

Phòng bệnh như nào thì bạn nên đọc lại bài 27 PHÒNG BỆNH CHO LAN.

Thuốc đặc trị bệnh THÁN THƯ thì nhiều, nhưng dễ mua nhất và an toàn nhất là hoạt chất Carbendazim có trong thuốc Carbenzim hoặc Vicarben.

Ngoài ra còn có các thuốc gốc ĐỒNG Cu (tuy nhiên bạn hạn chế dùng thì ổn hơn, vì tôi đã thử nghiệm thấy rằng phun Carbendazim lên hoa, hoa không sao và nụ vẫn tốt, nhưng phun Đồng Coc 85WP lên hoa và nụ thì hoa tàn nụ thối. Bộ rễ hơi rụt lại 1 chút xíu. Đó là tôi thử nghiệm trên Long Tu, Hải Yến, Hoàng Thảo Xoắn, Trúc Quan Âm, Sóc Lào.).

Thuốc Ridomilgold 68WG với hoạt chất Mancozeb cũng trừ được bệnh này. Hoặc thuốc Score 250EC, Folpan 50SC, Topsin M cũng có tác dụng trị nấm gây bệnh thán thư.

3. ĐỐM LÁ

– Nấm Cercospora triệu chứng : Nhiễm lúc ban đầu như là một điểm màu vàng trên mặt dưới của lá. Ngay sau khi xảy ra bội nhiễm, các khu vực màu vàng-xanh có thể được ghi nhận trên bề mặt trên của lá. Các điểm này sẽ lan rộng ra xung quanh không có hình thù cố định, nó sẽ hơi chìm và hoại tử rồi chuyển sang màu nâu tím đến tím đen. Các điểm tiếp tục mở rộng tỏa ra xung quanh theo hình tròn hoặc một hướng nào đó và cuối cùng có thể bao phủ toàn bộ lá. Biên độ tiến vẫn còn màu vàng. Nhiều lá bị nhiễm bệnh thường rụng sớm, đặc biệt là nếu nhiễm nấm bắt đầu gần gốc của lá.

– Nấm Phyllosticta Triệu chứng: Đốm bệnh do nấm Phyllosticta có thể bắt đầu bất cứ nơi nào trên lá hoặc giả hành. Các tổn thương là rất nhỏ, màu vàng và hơi lõm. Khi nó phóng to, nó trở nên tròn hình bầu dục và bị lõm hơn, đặc biệt là nếu nhiễm trùng là trên lá. Sau thời gian, vết bệnh sẽ chuyển dần thành màu nâu sẫm hoặc đỏ đến lề tím đen. Cuối cùng, thành màu đen. Bệnh nặng lá bị nhiễm bệnh có thể rụng sớm. Sự hiện diện của bệnh có thể chỉ ra lan nhà bạn không đủ ánh sáng.

– Nấm Septoria Triệu chứng: Các đốm nhỏ có thể bắt đầu ở hai mặt lá như bị chìm, tổn thương màu vàng. Nó tiếp tục mở rộng, trở thành màu nâu sẫm đến tổn thương màu đen, hình tròn hoặc không đều. Đốm có thể sáp nhập để tạo thành lớn, các mảng vá bất thường trên lá. Nhiều lá bị nhiễm sẽ rụng sớm.

Phòng ngừa: Làm thông thoáng giàn để không khí chuyển động. Hạn chế nước đọng trên lá. Phun thuốc phòng bệnh hàng tháng. Treo căn hướng Đông Tây giúp lan nhận đủ ánh sáng và ánh nắng.

Thuốc đặc trị:

Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl) Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil). Nên pha chung với thuốc có hoạt chất Carbendazim để trị bệnh triệt để hơn và làm phổ phòng diệt bệnh rộng hơn.

4. BỆNH HÉO ÚA – HAY CÒN GỌI LÀ BỆNH CHẾT CHẬM

Nguyên nhân do nấm Fusarium oxysporum schlecht

Nấm nằm trong các MẠCH GỖ (Xylem vận chuyển nước và các chất vô cơ hòa tan trong đó từ rễ đi lên các lá) và MẠCH RÂY (Libe (phloem) vận chuyển các chất hữu cơ hòa tan đi khắp thân cây)) của cây lan. Chúng đi theo các dòng chảy dinh dưỡng và nước trong rễ, thân và lá cây lan.

Nấm này có thể lây vào một cây lan khác qua đường rễ, qua dụng cụ cắt tỉa rễ không vệ sinh vô trùng. Cây lan sẽ từ từ héo rũ, tàn úa, lá nhăn nheo teo tóp như bị thiếu nước.

Khi bạn xẻ dọc cây lan hoặc giả hành ra, sẽ thấy những đường như sợi chỉ hoặc các vệt MÀU TÍM hoặc HỒNG (giống như khi bạn ăn trúng cây mía có những vệt màu tím hồng khi bạn dóc vỏ ra).

Nếu bệnh nặng thì từ từ rễ lan cũng thành màu tím. Phần bên ngoài của than và giả hành khi được cắt ngang cũng sẽ thấy một vòng xuyến màu tím xung quanh lõi.

Lá sẽ có những vệt, những điểm lõm trũng xuống, dần dần sẽ tạo thành các vệt lõm trũng màu vàng. Lá già trở lên sần sùi như da người già và lá non thì chuyển dần sang màu đỏ (hoặc đỏ cam, đỏ hơi tía). Cây lan sẽ chết rất từ từ, sau khoảng 3-9 tuần thậm chí cả năm. Một cái chết RẤT CHẬM.

Những cây bị hư hết bộ mạch dẫn và bộ rễ thì chỉ còn cách vứt bỏ. Nấm này phát triển mạnh khi giá thể bị mục, quá ướt không có sự thoát nước hoặc nhiệt độ môi trường quá lạnh. Bên cạnh đó lý do quan trọng hay mắc phải đó là trồng trong chậu đất nung 3-5 năm không thay giá thể, không rửa muối đọng trong chậu. Bản thân cái chậu đã giữ một lượng muối làm hại bộ rễ, vì thế vài tháng bạn phải tưới rửa giá thể với thật nhiều nước hoặc ngâm cả chậu lan trong thùng nước thật lớn để làm tan bớt muối.

Thuốc đặc trị bệnh này thì giống y như bệnh ĐỐM LÁ.

Đó chính là Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl) Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil). Nên pha chung với thuốc có hoạt chất Carbendazim để trị bệnh triệt để hơn và làm phổ phòng diệt bệnh rộng hơn.

Nếu bạn chắc chắn lan bị bệnh thì phun không ăn thua gì đâu. Bạn phải hòa một chậu thuốc sau đó ngâm cả giò lan của bạn vào 5 – 10 phút mới được. Bạn nên nhớ nguyên tắc là bệnh bắt đầu từ đâu thì phải giải quyết từ chỗ đó.

Khi trồng lan, bạn nên ngâm toàn bộ giá thể vào dung dịch Physan 20 30 phút trở lên để diệt sên, kiến, gián, nấm hồng, nấm trắng, nấm xanh, nấm mốc vàng, vi khuẩn và vi rút. Mỗi lần cắt rễ lan nên pha 1 ly Physan 20 và nhúng kéo, dao vào để sát trùng rồi mới chuyển sang cắt cây khác.

5. NẤM THỐI RỄ

Tác nhân do nấm Rhizoctonia.

Nguyên nhân do môi trường của bộ rễ mất cân đối giữa độ ẩm, nhiệt độ, độ thông thoáng. Hệ thống thoát nước kém và các cây lan bị thừa nước. Nấm xâm nhập khi bộ rễ bị tổn thương cơ học hoặc do chậu tích muối khi mà lâu năm không thay giá thể.

Nấm Rhizoctonia gây bệnh dưới gốc và bộ rễ, nhưng bằng mắt thường bạn cũng có thể thấy những biểu hiện trên thân, lá, giả hành. Dó là sự héo đi của lá, teo tóp nhăn nheo của giả hành. Nếu chỉ là hư rễ mà chưa hư tới giả hành hoặc thân thì lá sẽ nhăn nheo héo rũ xuống, cây đứng ngọn lại không dài ra nữa…. Rồi từ từ cây cũng chết đi.

Phòng bệnh bằng cách thay giá thể khi thấy giá thể mục, đọng nước hoặc có 1 lớp rễ ngừng hoạt động. Tưới rửa muối trong chậu sau mỗi 2 tháng.

– Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl)

– Anvil 5SC (Hoạt chất Hexaconazole 50g/L)

– Rovral 50 WP, 500WG, 750WG (Hoạt chất Iprodione (min 96 %))

6. NẤM HẠT CẢI (HAY CÒN GỌI LÀ NẤM TRỨNG CÁ, NẤM MÙ TẠT)

Tác nhân do nấm Slerotium rolfsii

Nấm xâm nhiễm vào phần thân cây sát mặt giá thể hoặc phần gốc sát cổ rễ, vết bệnh lúc đầu nhỏ màu nâu tươi hơi lõm, về sau vết bệnh lan rộng có thể dài tới vài centimet bao quanh thân, gốc, lan rộng xuống tận cổ rễ dưới mặt chất trồng.

Mô vết bệnh dần dần bị phân hủy, các lá dưới gốc héo vàng và rụng trước, sau đó lan lên các lá phía trên, cuối cùng dẫn tới các lá héo rũ, cây khô toàn thân. Khi cây mới nhiễm bệnh thì rễ cây vẫn bình thường, sau đó rễ dần dần hóa nâu rồi đen, thâm nâu và thối mục.

Trong điều kiện nhiệt độ tương đối cao, ẩm độ cao thì trên bề mặt vết bệnh sát mặt chất trồng sẽ xuất hiện lớp nấm màu trắng phát triển mạnh, sợi nấm mọc đâm tia lan dần ra mặt giá thể chung quanh gốc cây, tạo thành một đốm tản nấm màu trắng xốp, một vài ngày sau trên tản nấm đó sẽ hình thành nhiều hạch nấm. Khi còn non hạch có màu trắng sau chuyển dần sang màu nâu giống HẠT CẢI (có nơi gọi là NẤM TRỨNG CÁ hoặc ở nước ngoài người ta gọi là NẤM MÙ TẠT do có hình dạng giống như hạt mù tạt).

Bệnh xuất hiện có thể rải rác hoặc từng vạt trong giàn lan tùy theo điều kiện ngoại cảnh vườn lan và quá trình chăm sóc.

Cách phòng trừ và xử lý:

-Tránh để cây bị mưa trực tiếp, nhất là cây con. Bệnh nấm trứng cá phát triển mạnh trong mùa mưa nên chú ý quan sát kỹ vườn lan nếu phát hiện có bệnh trong vườn cần phải tiêu hủy triệt để cây bị bệnh và chất trồng, tốt nhất là đốt bỏ để tiêu hủy mầm bệnh vì các hạch nấm tồn tại rất lâu. Nếu trồng trong chậu phải bỏ cả chất trồng và rửa sạch chậu, khử trùng kỹ trước khi sử dụng lại.

Nếu trồng trong luống phải dọn sạch chỗ chất trồng xử lý bằng thuốc khử trùng. Các giống lan Vanda, Ascocenda và các cây lai của nó rất nhạy cảm với bệnh này. Hôm trước tôi còn thấy có bác đăng lên HỘI HOA LAN VIỆT NAM cây NGỌC ĐIỂM nhà bác ấy cũng bị bệnh này.

– Lưu ý thêm nấm trứng cá hay mọc trên các cây tre hay tầm vông thường dùng để làm giàn hay treo chậu lan. Đây là nguồn lây lan bệnh cho vườn lan nhưng thường không được chú ý tới, tránh dùng cây tầm vông làm giàn che hoặc treo vì khi bị ướt nấm rất dễ phát triển.

– Hạn chế tưới nước để bệnh không phát triển mạnh.

– Hạn chế dùng phân bón có nhiều đạm, nên sử dụng phân bón Multi-K (Siêu Kali) , MKP (0-52-34) bón cho cây.

– Sử dụng phối hợp 2 loại thuốc mới có tác dụng hạn chế bệnh. Có thể dùng:

Một số loại nấm đối kháng như : Trichoderm, Gliocladium… Topsin (Hoạt chất Thiophanate-Methyl) + Bendazol, Topsin (Hoạt chất Thiophanate-Methyl) + Zineb, Carbenzim + Cadillac (Chính là Mancozed), Hoạt chất Carbendazim + Hoạt chất Iprodione

7. ĐỐM BÔNG HOA

Tác nhân: Nấm Botrytis Cinerea

Triệu chứng là những đốm nhỏ riêng rẽ trên bông hoa, có màu nâu hoặc màu đen. Từ từ các đốm này sẽ mở rộng ra và có thể bao phủ toàn bộ bông hoa. Sau đó có thể xuất hiện những cả những nấm màu xám trên hoa khi điều kiện môi trường quá ẩm ướt.

Bệnh bùng phát mạnh mẽ khi nhiệt độ môi trường từ 18-23 độ C, nghĩa là vào mùa thu, đông và đầu xuân.

Cây bị nhiễm thường là do nguồn nước tưới bị nhiễm nấm. Nấm này hủy hoại nhiều loại cây trồng chứ không riêng gì Lan.

Bạn chỉ cần làm giàn thông thoáng và giảm độ ẩm xuống bệnh sẽ giảm, cách ly cây lan bệnh và cắt bỏ vòi hoa bị bệnh đi. Khi nhiệt độ ấm lên, bệnh sẽ thuyên giảm nhanh chóng.

Các loại thuốc để trị nấm Botrytis Cinerea gồm:

Topsin M (hoạt chất Thiophanate-Methyl) Hoặc thuốc Daconil 75WP hoặc Daconil 500SC (Hoạt chất Chlorothalonil). Hoạt chất Iprodion có trong các thuốc như: Andoral / Tilral super 500WP / Gold cat 505SC / Hạt vàng 50 WP, 250SC…

PHẦN II: BỆNH DO VI KHUẨN

1. THỐI MỀM (THỐI NHŨN)

Tác nhân: Vi khuẩn Erwinia

Triệu chứng: Các bọng nước, dịch khuẩn trên lá và có các quầng loang vàng xung quanh (QUẦNG LOANG VÀNG NHƯ KIỂU NHỎ 1 GỌT NƯỚC LÊN GIẤY VÀ NÓ NGẤM VÀO TỜ GIẤY RỒI LOANG RA XUNG QUANH. ĐÂY CHÍNH LÀ ĐIỂM ĐẶC BIỆT ĐỂ TA PHÂN BIỆT VỚI THỐI DO NẤM PHYTOPHTHORA VÀ PYTHIUM. Vết loang do nấm nhìn có vẻ rất KHÔ RÁO chứ không ướt như do vi khuẩn). Vết bệnh sẽ từ từ lan tới thân, rễ, giả hành. Thật là khó khăn để dùng từ ngữ giúp các bạn hiểu ý tôi muốn truyền đạt là cái gì. Thôi thì các bạn chịu khó bị bệnh vài chục giò lan và cay đắng soi xét để tự rút ra vậy!

Tóm lại là bị vi khuẩn thì quầng nhìn rất ướt át, còn nấm thì quầng có vẻ khô ráo.

Đặc điểm nhận dạng đặc trưng là có mùi THỐI, MÙI THỐI RẤT KHÍ CHỊU, NỒNG NẶC (chứ không như thối do nấm Phytophthora và Pythium).

Trên các chi lan khác nhau, bệnh sẽ có biểu hiện khác nhau 1 chút. Vì KHÔNG PHẢI trên giống lan nào Vi khuẩn Erwinia tấn công cũng sinh ra NHŨN – MỀM NHŨNG NHƯ BÁNH ĐA NGÂM NGƯỚC. Đa số các trang mạng của Việt Nam chỉ chú trọng vào chi Ngọc Điểm và chi Hồ Điệp khi bị vi khuẩn này tấn công sinh NHŨN nên mọi người gọi nó là THỐI NHŨN.

– Trên lan thuộc chi HỒ ĐIỆP bệnh phát triển rất nhanh chóng và lá có thể NÁT NHŨNG HOÀN TOÀN sau 2-3 ngày. Vi khuẩn xâm nhập qua các vết xước, vết rách, vết côn trùng cắn và chích hút, hoặc các KHÍ KHỔNG của lá.

– Trên chi lan Dendrobium xuất hiện các vết bọng nước vàng sau đó thành màu đen trũng xuống.

– Trên Vanda xuất hiện các mảng bệnh vàng nâu hơi mờ và từ từ đậm dần rồi chuyển sang màu đen. Khi bạn bóp lá ra, day day cho nát rồi ngửi sát mũi sẽ thấy mùi thối rất nồng đậm (tôi ăn quả đắng này nhiều rồi nên tôi rất chú trọng việc nhận biết bệnh này, kinh nghiệm thực tế chứng minh rằng đôi lúc đôi mắt không hiệu quả bằng 2 lỗ mũi).

– Trên chi lan Hoàng Hậu (Hoàng Hậu, Hoàng Xà – Thịnh Vượng) thì lá có điểm ngậm nước màu nâu, sau đó sẽ khô đi và chuyển sang màu đen lõm.

CHỮA BỆNH:

– Cách ly ngay cây bị bệnh ra khỏi giàn. – Cắt bỏ đoạn lá bệnh, cắt xa 2-3cm vết bệnh với dụng cụ vô trùng bằng Physan 20. Thật ra là không cần cắt cũng vẫn có thể chữa cho chỗ bệnh khô lại, tuy nhiên sẽ có 1 hoặc vài cái lỗ, vài cái sẹo nhìn cũng không ra gì. Bạn nào có đủ khả năng vá lại được chiếc lá bị thủng, lành lặn gần như ban đầu thì sẽ có khả năng làm rạng danh tổ quốc! – Giảm độ ẩm trong vườn, không tưới với vòi phun áp suất cao và không bón phân nhiều đạm. – Bôi vôi hoặc bôi thuốc diệt nấm như Ridomilgold pha sền sệt sau đó phun thuốc diệt khuẩn khắp vườn và ướt đều mặt lá, giá thể.

Các bạn nên lưu ý rằng tài liệu của nước ngoài họ rất đề cao Physan 20, tất cả các bệnh khuẩn họ đều khuyên dùng Physan 20. Tuy nhiên Physan bán tại Việt Nam thì chất lượng không thể mang để so sánh với Physan 20 của Mỹ được. 01 chai Physan 20 nửa lít của Mỹ là 352 ngàn còn hàng Việt Nam, trên bao bì cũng ghi là U Ét A (USA) mà có giá 146 ngàn nửa lít. Trong chai Physan 20 của Mỹ có khoảng 10 hợp chất, còn bao bì của ta có 1 hợp chất duy nhất nhưng nồng độ cao thôi. Tôi nói cái này để các bác đừng có ẢO TƯỞNG VỀ SỨC MẠNH.

Physan 20l của Việt Nam dùng được, nhưng đừng phét lác về sức mạnh quá như thế. Bạn muốn trị nấm trắng bám giá thể? Ok luôn. Bao bì hướng dẫn 1ml pha với 1 lít nước, bạn hãy pha 4ml với 1 lít nước. Ngâm cả giò lan, giá thể vào chậu thuốc 5-10 phút, đảm bảo nấm trắng, nấm hồng, nấm cam, nấm xanh chết tuốt. Còn bệnh thối mềm thì bạn phun Physan không ăn thua mấy đâu.

Một số loại thuốc giành phòng bệnh thối mềm cho lan như Agrifos 400, Nano Bạc, Physan 20, Starner 20WP, Poner 40TB, Kasumin 2L, New Kasuran…

THUỐC ĐẶC TRỊ THỐI MỀM – THỐI NHŨN:

– STARNER 20WP – Hoạt chất Oxolinic acid 20%

– KASUMIN 2L – Hoạt chất: Kasugamycin 2%

– PONER 40TB – Hoạt chất: Streptomycin sulfate 40%

2. THỐI NÂU

Tác nhân vi khuẩn Pseudomonas (Cụ thể là Acidovorax (syn. Pseudomonas))

Triệu chứng: Những điểm nhỏ ngậm nước có thể xuất hiện bất cứ khu vực nào của lá. Ban đầu là những đốm nhỏ màu xanh lá cây hơi nhạt hơn khu vực xung quanh, sau đó những đốm này mở rộng ra và hợp lại với nhau thành những chấm hoặc những khoang vùng bệnh màu nâu hoặc đen, những vết này khô đi và lõm hẳn xuống. Xung quanh có thể là VẦNG HÀO QUANG MÀU VÀNG hoặc VÀNG NHẠT hoặc XANH NHẠT tùy giống lan, vầng hào quang này có thể chỉ bao xung quanh đốm nâu (đen) nhưng có khi lan rộng ra cả chiếc lá (ĐÂY CHÍNH LÀ ĐẶC ĐIỂM NHẬN DẠNG ĐẶC TRƯNG CỦA BỆNH THỐI NÂU VI KHUẨN để phân biệt với bệnh đốm do nấm. Đốm do nấm thường không LÕM ĐEN VÀ CÓ VẦNG HÀO QUANG RÕ RÀNG).

Tuy nhiên mọi thứ chỉ là tương đối nếu giả sử lan nhà bạn bị cùng 1 lúc cả nấm và vi khuẩn tấn công thì chỉ có mang chiếc lá đi xét nghiệm mới biết chính xác được. Vì biểu hiện của bệnh thối nâu do vi khuẩn và đốm đen do nấm Cercospora khá giống nhau. Lúc này lại phải xét tới các yếu tố khác như độ lõm của vết đốm, màu sắc của quầng hào quang… Nói chung là rất phức tạp và ngay cả các chuyên gia cũng đôi khi còn nhầm lẫn. Vậy điều duy nhất bạn có thể làm là xịt cả thuốc trị nấm và vi khuẩn cùng 1 lúc (ví dụ trộn Topsin M với Kasumin).

Nó giống như việc bạn ăn bánh mỳ và uống nước mía, sau đó bị đau bụng. Thật sự là không thể biết do bánh mỳ hay nước mía hay cả hai nếu ta không xét nghiệm cái bánh và ly nước. Việc lúc này không phải là chờ kết quả xét nghiệm mà là cấp cứu kịp thời tống cả nước mía và bánh mỳ ra khỏi cơ thể.

Vi khuẩn gây bệnh thối nâu này nhiễm vào lan theo nhiều cách, có thể là từ miệng, chân của côn trùng, từ các vết xước, từ khí khổng của lá…. Ta cần tìm nguyên nhân sau đó sẽ đi giải quyết nguyên nhân và giải quyết vi khuẩn. Ví dụ khi lan bị nhện đỏ cắn, vi khuẩn sẽ xâm nhập vào lá sinh ra bệnh, bạn chỉ phun thuốc trị nấm và khuẩn Pseudomonas mà không hề chú ý tới nhện. Thì có ích gì đâu? Cứ cho là vết bệnh cũ khỏi thì sẽ lại có vết bệnh mới ngay thôi.

THUỐC CHỮA THỐI NÂU DO VI KHUẨN PSEUDOMONAS

– Physan 20 là 1 giải pháp người Mỹ thường dùng, tuy nhiên hàng Việt Nam thì hiệu quả hơi thấp. Dùng để phun hoặc ngâm phòng bệnh thì tốt. Nếu bạn không có thuốc gì khác ngoài Physan thì tốt nhất nên ngâm luôn cả giò lan trong thuốc 10 phút, phun không hiệu quả lắm.

– Hydrogen peroxide chính là ÔXY GIÀ sát trùng vết thương, ta có thể khều với 1 cây kim vết đốm, sau đó nhỏ trực tiếp Oxy già vào. Nếu vẫn chưa hiệu quả sau vài lần thì bạn có thể chuyển dùng sang các loại thuốc bên dưới.

Nói ngoài lề 1 chút, oxy già H2O2 với hàm lượng 3% dùng để súc miệng hoặc ngậm 10 phút làm trắng răng sát khuẩn miệng, sát trùng vết thương, tẩy vết máu trên vải, tẩy vết bẩn trên gạch men hoặc NHỎ TRỰC TIẾP VÀO NẤM TRẮNG, NẤM MỐC, NẤM HỒNG BÁM GIÁ THỂ nhằm tiêu diệt mấy vị khách không mời này. Ngoài ra nếu bạn bị HÔI NÁCH, dùng oxy già lau nhiều lần, hoặc giò lan cây cảnh èo uột bạn pha tỉ lệ 1/32 với nước rồi tưới cây. CHỐT, phụ nữ mà lông quá đen, đặc biệt là ria mép, lông tay chân lởm chởm có thể dùng nước oxygià để làm mất màu lông (https://www.baithuocquy.com).

Trong số các loại thuốc trị khuẩn thì loại nào cũng trị được vi khuẩn Pseudomonas, nhưng không phải loại nào cũng dùng tốt cho tất cả các loại lan. Ví dụ như Poner (Streptomycin) tốt nhưng nếu có lan Vanda thì sẽ làm cây chậm phát triển. Hay thuốc Kasuran hoặc New Kasuran rất tốt để diệt nấm và khuẩn, nhưng do thuốc có chứa hợp chất Đồng nên sẽ ảnh hưởng xấu tới rễ của các giống lan trong chi Hoàng Thảo (Dendrobium) nếu bạn xịt liên tục với hàm lượng hơi cao 1 chút.

CHỐT:

– KASUMIN 2L – Hoạt chất: Kasugamycin 2% (ƯU TIÊN LOẠI NÀY NHẤT, chính xác là ưu tiên hoạt chất Kasugamycin % càng cao càng tốt)

– STARNER 20WP – Hoạt chất Oxolinic acid 20%

Lưu ý: Cùng 1 loại nấm hoặc khuẩn nhưng khi chúng phát bệnh ra trên từng giống lan lại có kiểu hình khác nhau, điều này đòi hỏi bạn phải soi kỹ từng hình và trồng nhiều giống lan cộng với sự trải nghiệm nghề lan của tháng năm cuộc đời.

III. VI RÚT

Hẹn các bạn một ngày nào đó, bài THUỐC CHO LAN đạt như tôi mong muốn, tôi sẽ viết tiếp.

Bài này 18 trang A4 chắc cũng đủ để các bạn nghiên cứu dài dài. Bộ sưu tập hình ảnh trong bài có thể nói là khủng nhất các trang mạng xã hội hiện nay, tôi đã cố hết sức để làm thật rõ ràng và cụ thể nhằm phục vụ mong muốn của các bạn.

Tôi không mong muốn gì hơn đó là sự CHIA SẺ bài viết này trên trang cá nhân của các bạn. Mục đích của tôi rất đơn giản thôi đó là TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI và NHỜ GIÓ CUỐN ĐI 1 TẤM LÒNG, thế thôi!

Tôi rất thất vọng khi có nhiều Web chạy đua theo số lượng bài, coppy linh tinh chồng chéo không chuẩn, nội dung 1 đường, hình 1 nẻo. Ngày mới chơi lan tôi bị lọt vào ma trận các bài viết và làm theo, cuối cùng ăn không ít quả đắng, tiền thì mất mà lan thì vẫn chết.

Còn vài bạn coppy bài của tôi mà không ghi nguồn tôi cũng rất thất vọng. Không phải tôi ích kỷ hay ham mê danh tiếng, vấn đề ở chỗ coppy không trọn vẹn, nội dung và hình ảnh phải đi cùng nhau, bạn chỉ coppy nội dung mà không hề có cái hình nào (vì tôi ghi tên tôi trên hình)… Chính bạn bè của những người coppy không ghi nguồn báo bằng tin nhắn riêng cho tôi, vậy có phải là bạn tự làm mất uy tín và hạ thấp danh dự nhân phẩm của mình không?

Tôi báo trước, nếu còn có bạn làm vậy, tôi sẽ giúp bạn bỏ nick facebook vì không chịu nổi dư luận. Nếu bạn cũng là chủ vườn lan, cũng muốn giúp khách hàng của bạn đọc bài tôi, nhưng lại sợ khi chia sẻ bài tôi trên trang của mình thì bị tôi giựt khách. Đơn giản là bạn chỉ cần copy lại y nguyên cả nội dung và hình ảnh, sau đó ghi dưới cùng tên tác giả Nguyễn Ngọc Hà là được.

Tôi sẽ giành trang face cá nhân này chỉ để CHIA SẺ về lan, không đăng bán buôn. Nếu cần bán, tôi sẽ đăng chỗ khác hoặc các bạn chủ động Inbox cho tôi! Và cũng mong các bạn hạn chế gắn thẻ lên tường face này, chỉ đơn giản là tôi đã khóa tường rồi!

Nội dung trong bài tham khảo tài liệu trên: www.aos.org https://staugorchidsociety.org https://nonghoc.com/ Susan Jones trợ lý biên tập của Tạp chí hoa Lan Mỹ, 16.700 AOS Lane, Delray Beach, Florida 33.446 Simone, Gary W., Giáo sư Tiến sĩ Harry C. Burnett, Giáo sư Tiến sĩ Schuster, James, Bruce Palsrud tại Đại học Illinois Appiah, AA, P. Jennings and JA Turner, 2004. Phytophthora ramorum Aryantha, INP and DI Guest, 2006. Ức chế Mycoparasitic và đối kháng trên Phytophthora cinnamomi J.I.Uchida and M.Agaraki Nguyễn Đức Tiến Addmin Hội Hoa Lan Việt Nam VOS Lê Hoàng Nam – Kỹ sư nông nghiệp, Addmin Hội Hoa Lan Việt Nam VOS …..

Vì một ngành lan Việt Nam hùng mạnh.

Nguyễn Ngọc Hà biên dịch và biên soạn.

Lan Bầu Rượu – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023

Lan Bầu Rượu – Calanthe rubens Ridl (Bài 24)

Đây là một chi ĐỊA LAN – CYMBIDIUM phân bố rất nhiều ở nước ta. Tên khác của Bầu Rượu là Túy Lan.

Em này có rất nhiều mặt hoa, từ trắng tới hồng, từ đỏ thẫm tới tím nhạt…. Hoa rất bền (khoảng 30 ngày) không thơm nhưng bù lại nở mùa xuân. Có khi trúng ngay tết Nguyên Đán.

Mỗi một củ tôi để ý thấy dưới gốc có từ 2-4 mắt, và nếu bạn trồng với củ to mẩy và điều kiện tiểu khí hậu chuẩn thì 1 củ đẻ 2 con là rất bình thường. Bên cạnh đó, bên trên chóp của BẦU RƯỢU còn 2-4 mắt nữa tùy vào em nó có bao nhiêu cái lá. Theo sinh học, thì cơ bản là các mắt này đều có thể mọc mầm con.

Ngày trước chưa hiểu gì về giống địa lan này, tôi trồng trên chất trồng là đất, cây không phát triển nổi, sau này tôi chuyển sang trồng bằng than như ông chú hàng xóm chỉ, cây lên được mà củ khó to, phát triển rất èo uột. Sau nhiều thử nghiệm về chất trồng, tôi rút ra được bài học như sau: 1/ Chất trồng phải thật tơi xốp, dễ thoát nước. Ví dụ than vụn trộn tí xơ dừa và phân chuồng (phân dê, bò…). Hoặc vỏ thông đập nhỏ với phân chuồng và chút xơ dừa. Bạn cũng có thể băm nhỏ dớn sợi ra trộn với phân chuồng. Vỏ lạc đập nhỏ, vỏ cà phê om, mùn cưa vú sữa vải nhãn… Cũng là những giá thể không tệ chút nào. 2/ Chậu không cần sâu, vì khi tôi trồng chậu cao 25cm, rễ của em nó cũng chỉ ăn trên mặt và loanh quanh sát thành chậu, ăn xuống tầm 5-10cm thôi. Vì thế, nếu có trồng em này, bạn chỉ cần chậu thuyền, nông là được.

Cách trồng thì rất đơn giản. Củ khi đã ra hoa, bạn cắt rễ và vòi hoa đi, để chỗ ẩm, mát, tối và cho mắt ngủ hướng lên trên hoặc nằm ngang (nếu muốn có 2 mầm thì nên căn sao cho 2 mắt đều hướng lên). Bạn chịu khó phun ẩm thường xuyên và chờ khi mắt ngủ nó tỉnh dậy, mọc ra được 1 xíu và chuẩn bị phun rễ thì bạn mang ra trồng. Bạn chỉ cần đặt củ lên chậu và hơi lấp gốc 1 chút, thậm chí không cần lấp luôn cũng được. Miễn sao củ không bị xê dịch, bị lăn đi khi bạn tưới. Chôn mắt ngủ xuống khả năng thối mầm rất cao.

Phân cho em này thì bạn đã trộn sẵn phân chuồng vào chất trồng trong chậu rồi, vậy thì sau 2 tháng bón phân chuồng lại 1 lần là xong. Phân chuồng chiếm khoảng 10-20% chậu là được. Một số trang web có khuyên là bón 20-20-20 hay gì gì đó 1 tuần 1 lần, theo kinh nghiệm thực tế của tôi thì có phân chuồng rồi, bạn không cần phải vẽ thêm việc làm gì.

Bạn có thể xịt thêm phân bón lá trung vi lượng để sức đề kháng của cây tốt hơn.

Sau khoảng 2-3 tháng, củ con đã có lá to, củ con to bằng 1 nửa hoặc 2/3 củ mẹ, bạn có thể nhẹ nhàng lắc lắc củ mẹ, vừa lắc vừa dứt vừa rút. Sau vài động tác đơn giản, bạn lại có 1 củ giống. Bạn tiếp tục để củ mới rút lên vào chỗ mát, ẩm và nếu chắc ăn hơn, xịt atonik. Sau 1 thời gian bạn sẽ thấy mầm bung ra từ gốc

Trường hợp gốc đã hết mầm, bạn đặt nằm ngang củ mẹ, từ trên mắt lá đã rụng sẽ mọc mầm con. Và cứ thế….

Mùa thu (mùa khô) lá sẽ vàng và rụng, khi đó bạn chỉ cần để vào chỗ mát, thỉnh thoảng khoảng chục ngày 1 lần phun tí nước cho nó khỏi bị top củ là được và chờ đợi mùa hoa. Đảm bảo không cần kích hoa, hoa vẫn ra đều như vắt chanh.

Vòi hoa cao từ 20cm tới hơn 1m tùy giống, tùy củ to hay nhỏ. Giá cả thì rất đa dạng tùy độ quý hiếm của MẶT HOA. Từ 10 ngàn tới 300 – 500 ngàn 1 củ. Vì thế bạn cũng không cần phải quá ngạc nhiên khi chậu nhà bạn 20 củ mà không đổi được 1 củ của người ta.

Mỗi năm thì nên thay chậu và chất trồng 1 lần. Củ to trồng riêng, nhỏ trồng riêng.

Em này rất là dễ thối nhũn khi trời mưa dầm. Vì thế nếu che nilon được là tốt nhất. Nếu không bạn phải xịt Ridomilgold và Kasumin thường xuyên trong mùa mưa (cứ thuốc nấm và khuẩn kết hợp lại mà xịt thôi). Mấy năm vừa rồi tôi cũng ăn nhiều quả đắng khi mùa mưa tới, dù có xịt thuốc mà độ ẩm quá cao thì em nó vẫn tèo. Vì thế tôi cho vào chậu với dớn sợi và treo lên như phong lan. Thật tuyệt! Cả trăm củ mà không mất củ nào. Bạn thấy đấy, phòng bệnh vẫn tốt hơn là chữa bệnh.

Phong lan treo cao, địa lan treo thấp, đúng bài luôn, tiết kiệm diện tích mà có nhiều loại hoa để chơi các bạn ạ.

Nguyễn Ngọc Hà – Liên Nghĩa, Đức Trọng, Lâm Đồng.

Nhất Điểm Hồng – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023

Nhất Điểm Hồng – Dendrobium Draconis (Bài 23)

Ấn tượng đầu tiên đó là CÁNH SÁP, bóng loáng. Cánh hoa trắng tinh khôi, họng màu đỏ tươi (tùy vùng miền xuất xứ mà phổ màu từ tươi tới đỏ cam, họng có sọc nhiều hoặc ít). Đặc biệt là mùi thơm, thơm nồng nàn thơm mơ màng, thơm ngào ngạt chứ không phải là cái kiểu dí mũi vào mới thấy thơm, cách xa 5m vẫn thấy thơm.

Cái lưỡi của em nó thì có khi bầu bầu, có khi lại chia nhiều thùy tùy vùng miền.

Hoa nở vào mùa xuân hè tùy xuất xứ. Và tôi thấy may mắn là nếu xuất xứ Lâm Đồng, sẽ nở trúng Tết. Ầu ze!

Theo kinh nghiệm của tôi trồng em Nhất Điểm Hồng này thì bạn nên ghép vào GỖ, LŨA, THAN CỤC LỚN trong chậu đất nung nhiều lỗ. Trồng trong chậu thì trưng bày sẽ dễ và gọn gàng hơn, nhưng khó chăm hơn và cây dễ thối mầm hơn.

Khi bạn mua hàng ký về (tốt nhất là khi lan chuẩn bị nụ, dĩ nhiên là thời điểm nào ghép cũng được hết, tuy nhiên lúc mầm non đã ra rễ dài mà ghép thì phải chịu tổn thương rễ, lan sẽ suy một chút) cắt rễ sạch sẽ (Giống bài TRỒNG THỦY TIÊN KIỀU phía trước), ngâm dung dịch Ridomilgold (hoặc Physan) + Atonik + B1 (hoặc ngâm chế phẩm trên thị trường có bán kích kei, Thầy Hùng Đà Lạt….). Sau 15-30 phút, vớt ra, treo nơi khô ráo, thoáng mát khoảng 2-10 tiếng là ghép được.

Khi ghép xong, treo chỗ mát (40-50%) nắng cho tới khi mầm non ra rễ bám vào giá thể thì từ từ cho ăn 60-70% nắng.

Phân và thuốc thì giống bài 6 – Phân cho lan. Tuy nhiên em này không thích NPK 30-10-10 (đạm cao), vì thế bạn nên dùng 20-20-20 ổn hơn. Dĩ nhiên là dùng phân hữu cơ sẽ tốt hơn là hóa học (Ví dụ phân chuồng, phân tan chậm hữu cơ…)

Em này là giống lan có LÔNG, nên bạn hạn chế tưới vào lá, ngọn và mầm. Ngày tưới 1-2 lần là được. Nếu không có mái Nilon thì khả năng nàng bỏ bạn mà đi là Rất Cao. Tôi thấy em này đỏng đảnh y như phụ nữ chưa chồng, rất khó khăn cho anh em. Em này nói riêng và các em nhiều lông nói chung là MẮC BỆNH CÔNG CHÚA – không thích dầm mưa dãi nắng, thích MÁT MẺ. Nếu mà nóng quá thì khỏi thèm ra hoa.

Thuốc phòng bệnh là chính, chứ bệnh rồi thì chỉ có cắt bỏ thôi. Ridomilgold hoặc Antracol hoặc Nativo hoặc Score phòng nấm, teo mầm non. Luân phiên thay thuốc là tốt nhất.

Em này rất hay bị rầy, rệp vì thế bạn phải theo dõi thường xuyên, đặc biệt là dưới gốc, kẽ thân, kẽ lá. Nếu bị mấy kẻ phá hoại này, bạn có thể mua thuốc LƯU DẪN CHO LÚA xịt là ok – Loại xịt không trúng rầy rầy cũng chết!

1 Chơi hoa lan lâu tàn (Bài 2) 2 Bả sên, nhớt, ốc (Bài 1) 3 Cách trồng Giả Hạc – Phi Điệp, ý thảo (Thân Thòng)….(Bài 3) 4 Cách làm giàn lan tại nhà… 5 Phụ nữ và lan 6 Phân cho lan 7 Cách trồng kiều, giống lan Dendro…. 8 Cách trồng Ngọc Điểm, sóc, cáo, (đơn thân)…. 9 Chơi lan-thú chơi của người quân tử… 10 Cách cố định lan vào giá thể… 11 Tiểu khí hậu…(phần 1) 12 Tiểu khí hậu…(phần 2) 13 Kiểm soát độ ẩm 14 Làm lan nở hoa (phần 1) 15 Làm lan nở hoa (phần 2) 16 Sai lầm cơ bản của người mới chơi lan… 17 Cách tạo keiki cho lan có giả hành (phần 1) 18 Chăm lan suy…. 19 Làm lan đẻ con (cho lan đơn thân) (Cách tạo keiki – phần 2) 20 Kim điệp vàng 21 Bạch hạc Langbiang 22 Kiếm Xích Ngọc 23. Nhất Điểm Hồng

Nguyễn Ngọc Hà – Đức Trọng, Lâm Đồng

Vảy Rồng – Dendrobium Lindleyi – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023

VẢY RỒNG – Dendrobium lindleyi (Đồng danh: Dendrobium aggregatum)

(Bài 26)

Chỉ với 100-200k, bạn đã có hẳn 1 kilogam lan Vảy Rồng. Đôi khi vì nó quá rẻ nên ta thường ít trân trọng. Bạn đâu biết rằng, ở nước ngoài nó mắc tiền như thế nào. Ở đó, một giò với 20 giả hành có giá 24 USD. Nếu ta nhổ ra và tính ký thì cũng phải 100-200USD 1 kilogam tương đương 2-4 triệu 1 kilogam.

Tại sao tôi biết điều này? Vì khi tôi tham khảo tài liệu về em này để viết cống hiến cho các bạn, tôi thấy hơn chục trang web tiếng Việt đều có viết, nhưng mà toàn sao chép của nhau và có những lỗi sai giống nhau từ cả 1 dấu chấm dấu phẩy. Vấn đề không nằm ở lỗi chính tả, vấn đề nằm ở chỗ là họ nói trồng vảy rồng phải cho nó ÁNH NẮNG MẠNH, THẬT NHIỀU NẮNG, không nên trồng chậu….

Để nhận diện em này thì các bạn cứ nhìn hình là thấy, vì phân tích dài dòng chỉ giành cho nghiên cứu khoa học thôi. Về độ to của giả hành thì trung bình bằng ngón tay cái, tuy nhiên tôi đã có lần thấy có những giống có giả hành to gần bằng chai nước Lavie 0,5 lít. Dĩ nhiên là giả hành to thì vòi hoa nhiều bông hơn (nhỏ thì vòi hoa 3-10 bông, trung bình là 15 bông, còn loại khủng thì 25 bông 1 vòi), lâu tàn hơn.

Vảy rồng thường nở vào mùa xuân và hè, tuy nhiên năm nhuận thì có khi may mắn ta có 1 giò nở tết. Nhưng cũng có những giống của vùng miền, ví dụ Lâm Đồng thì em nó nở vào tết.

Hương thơm cũng nhẹ nhàng thôi, cánh hoa rất là mỏng manh nhưng màu sắc thì thật rực rỡ. Khi mới nở thì hoa nhạt hơn và ngày càng đậm dần lên cho tới khi gần tàn. Nếu bạn chỉ nhìn hoa mà không nhìn giả hành thì rất dễ nhầm là hoa Kim Điệp Vàng (bài 22).

Nếu bạn học môn sinh học có nền tảng 1 chút sẽ hiểu, cây gì ít lá thì cần ít phân. Ít lá thì bộ rễ sẽ ít (trừ mấy em Căn Diệp… hic). Lá càng cứng, càng bóng thì càng ít thoát hơi nước, vì thế có nhiều rễ cũng không giả quyết vấn đề gì. Em Vảy rồng này thuộc kiểu hình đó, rất ít lá và ít rễ, một giả hành mà ra được vài ba cái rễ là quý lắm bạn ạ.

2. Chọn giá thể:

Chọn giá thể là gỗ hoặc lũa càng cứng càng tốt, nếu là gỗ thì nên bóc vỏ đi (vỏ chỉ được 1-2 năm là mục, khi đó nó sẽ là hang ổ của mấy con ốc sên, sâu bọ, nấm khuẩn và vỏ bong ra thì lan bong ra luôn), xử lý như bài Ghép Thủy Tiên và bài Giá thể tốt nhất cho lan.

Giá thể có thể chọn là chậu đất nung có nhiều lỗ, bạn trồng lan trong chậu cũng được mà cho nó bao bọc xung quanh chậu cũng được. Bên trong nên bỏ than cục nhỏ bằng hạt mít cho nó bền.

Dớn bảng cũng là 1 sự lựa chọn tuyệt vời, tôi rất thích ghép lên dớn bảng vì dễ ghép, dễ chăm và dễ đóng thùng bán đi xa.

3. Xử lý giống:

Như các bài trước, đó là cắt rễ già, dập nát, rửa sạch với nước lã. Sau đó ngâm vào dung dịch Physan 15-20 phút (ngâm 1 tiếng vẫn được nhưng hại cây). Dạo gần đây tôi bỏ kiểu dùng Ridomilgold rồi, vì nó không hiệu quả kỹ thuật và không hiệu quả kinh tế bằng Physan. 150k gần nửa lít thuốc, pha được cho 500 lít nước, xử lý 1 tấn lan giống còn được.

4. Chăm sóc:

Ghép xong treo chỗ mát, ánh sáng khoảng 40% là được, chờ cho cây bám giá thể rồi thì cho ăn nắng 50-70% (kinh nghiệm cá nhân tôi là 55% ánh sáng ổn hơn cả, ăn nắng nhiều lá vàng quạch, giả hành teo tóp mãi không bung được, thậm chí cho ăn nắng 30% như Hồ Điệp cây vẫn lên và vẫn hoa).

Tôi trồng em này bao năm nay, chỉ thấy em ấy mắc vài vấn đề nhỏ sau:

A. Thối thân giả hành non, bắt đầu từ gốc lên ngọn (kiểu như giả hạc và giống dendro ấy các bạn). Cắt bỏ, xịt Antracol + Kasumin 2 lần, tuần 1 lần là chấm hết.

B. Bị rầy, kiến bám trên mầm non và vòi nụ. Xịt nước rửa chén pha loãng ướt đều, 20-40 phút sau rửa lại là xong. Quá tiết kiệm lại an toàn.

Mấy bạn xung quanh nào là thán thư, nào là đốm mắt cua, nhện đỏ, virut đủ kiểu, nhưng em này không bị. Bạn thấy em nó lì lợm chưa ạ?

Phân thì bón y như bài PHÂN CHO LAN, nhưng cái gì cũng ít hơn so với Giả Hạc (nói chung là em nào nhiều lá thì bón nhiều và ngược lại).

5. Làm Vảy Rồng nở hoa.

Hồi mới chơi tôi rất xót cây, tính tôi siêng năng lại bị cái quá cẩn thận thành ra giả hành em nó lúc nào cũng căng đét (vì ngày nào tôi cũng tưới), nên cuối cùng, lan người ta 1 giò 1 ký ra 20 vòi hoa, lan tôi ra đúng 1 vòi.

Nhìn giò lan nở xung quanh vàng rực 1 góc thật là quá thèm, tôi hy vọng các bạn sẽ có những giò lan tuyệt vời như thế. Thú chơi lan là 1 bộ môn nghệ thuật, đòi hỏi sự tận tâm và sáng tạo. Tuy nhiên trước khi muốn sáng tạo, hãy nắm chắc nền tảng thì bạn sẽ đỡ tốn học phí.

Nguyễn Ngọc Hà, Liên Nghĩa – Đức Trọng – Lâm Đồng

Bạn đang xem bài viết Nấm – Vi Khuẩn – Vi Rút Hại Lan – Nguyễn Ngọc Hà – Dân Chơi Lan / 2023 trên website Inkndrinkmarkers.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!